
در تمام 6-7 سال کار حرفه ای در حوزه IT به این موضوع فکر می کردم که اجایل و پسرعمو/دختر عموهای تنی و ناتنی ژاپنی ش، که از دور انقدر جذاب و باحال به نظر می رسن، چرا در عمل آن تاثیری که در معرفی شان مطرح می شود رو به حقیقت بدل نمی کنن؟
برای رسیدن به جواب این سوال، راه خیلی مستقیم و سر راستی وجود داشت که شاید دلیل نرسیدن به آن، طفره رفتن من از پذیرش این حقیقت بود که زمانی که المان انسانی وارد هر چیزی می شود، ما با پیچیدگی هایی مواجه می شویم که از قبل اصلا برای آن آمادگی نداشتیم.
در ادامه به بیان این موارد می پردازم...
موقعیت های شغلی با اسم های جذاب و جدید:
اوایلی که زمزمه های اجایل و اسکرام رو می شنیدم، یهو لینکدین پر شد از آدم هایی که سِمت شغلی خودشون رو تغییر دادن. یا حداقل اسمش رو ادیت کردن. حتی افرادی رو امروز شاهد هستیم که تجربه کاری شون در زمینه مدیریت محصول، به قبل از اختراع این عنوان شغلی بر می گرده.
به این خاطر که در فرهنگ ما، به روز بودن، جدید بودن و شاید داشتن عنوان های خفن و دهن پُرکن خیلی مهم تر از انجام کار باشه. موضوعی که به صورت ریشه ای در ما وجود داره، که اگر به تاریخ مون نگاه کنیم، افراد بر سر دریافت عنوان هایی از این نوع رقابت های زیادی داشتن.
در حوزه IT انگار که این عنوان ها همانند همون جایگاه اجتماعی عمل می کنه، و این جامعه برخلاف بروز بودن و پیشرو بودن در زمینه دانش، به همون ساختار قدیمی دریافت القاب علاقه داره.
از نمونه های دیگه میتونیم به پدر جاوای ایران، عمه وب فارسی و ... اشاره کرد.
اما در واقع، در تمامی شرکت ها و سازمان ها افرادی هستند که به آن صورت که باید و شاید عنوان خاصی رو ندارند و مدت هاست این عنوان رو در لینکدین خود تغییر ندادن اما بخش بزرگی از کارها توسط این افراد هدایت میشه و پیش میره.
من یه جمله دارم که با خودم همیشه تکرار می کنم:
کاری که انجام میدیم ما رو تعریف می کنه، نه عنوانی که بهمون میدن
نمودار پذیرش رو فراموش می کنیم!
وقتی با چیزهای جدید و جذاب که توی کل جامعه IT اینطوری بهش نگاه میشه، مواجه میشیم. یاد چیزهای براقی میوفتم که از دور برای چشم ما و هر جاندار دیگه ای جذاب هستن ولی خب نزدیک که میشیم تازه متوجه میشیم موضوع چی هست.
در ابتدا خیلی از افراد، تیم ها، شرکت ها و مدیران نسبت به پذیرش این موضوع علاقه نشون میدن. در این مرحله هیجان زده به استقبالش میرن و در موردش صحبت می کنن. اما کم کم که جلو میریم، رفتارها شروع به تغییر می کنه.

و زمانی که فاز سقوط و نا امیدی شروع بشه، همه نمی تونن ازش سالم بیرون بیان. برای همین تغییر هر دیدگاهی سخت هست. چون ما فراموش می کنیم که حمایت و علاقه مندی اولیه چیز زیاد مهمی نیست. بلکه تلاش و ممارست هست که اهمیت داره.
روی چه زیر بنایی داریم کار می کنیم؟
مشکلات به مرور قد عَلَم می کنن. چون ما فراموش می کنیم که در واقع این موانع همیشه وجود دارن. ما روی چه زیربنایی داریم این سازه رو بنا می کنیم؟
خوبه به این سوال خیلی فکر کنیم.
زمانی که شما در سن 23 تا 40 سالگی افراد مختلف، تازه باید کار گروهی و تیمی رو آموزش بدی، نقش ها و کلاه های رنگی در کار تیمی رو معرفی کنی و به اهمیت موضوعات روانشناختی در کار اشاره کنی، متوجه میشی که این زیرساخت ها که باید خیلی زود تر در افراد شکل می گرفتن وجود ندارن.
در مسیر فاز نا امیدی و مواجهه با این حقایق هست که شما یا تصمیم میگیری ادامه بدی و از استعداد پنهان افراد استفاده کنی و اونها رو شکوفا کنی و یا اینکه به این فکر می کنی که باید بخش زیادی از کارمند ها رو تغییر بدی. که در واقعیت راه دوم ممکن نیست.
ما محدودیت داریم... بیاید به خودمون دروغ نگیم.
نقش و دیدگاه مدیران ارشد رو فراموش می کنیم
مدیران ارشد نقش اساسی در حیات و چرخه زندگی هر گونه تغییری در این مسیر دارند. اگه شما میخواید سازمانی رو دچار تحول دیجیتال کنید یا حتی تغییرات چابکی رو در اون به وجود بیارید، اصلا باید ببینید که دیدگاه مدیران با حقیقت (و نه ظاهر) چابکی سازگاری داره یا نه.
بعنوان مثال، زمانی که شما از تعریف Roadmap نسل جدید صحبت می کنید، باید از خودتون این رو بپرسید که آیا مدیران من هنوز به دنبال گانت چارت های حاوی زمان تحویل و Milestone ها هستن یا اینکه حاضرن دیدگاه شون رو تغییر بدن؟ اصلا تغییر این دیدگاه به نفع کسب و کار هست یا نه؟ چرا باید این تغییر انجام بشه و چرا باید بیزینسی چند میلیاردی به "من" اعتماد کنه و تغییری که پیشنهاد می کنم رو اجرایی کنه؟
فرهنگ رو چه چیزی می سازه؟
اینکه فرهنگ رو چه چیزی میسازه، یک تعریف علمی داره. خیلی خوبه که اگه علاقه به پذیرش یا ایجاد تغییر دارید حتما این تعاریف رو مطالعه کنید و بهش فکر کنید.
فکر کنید که چطور بدون اینکه این مسائل رو مطرح کنید، به صورت زیر پوستی تغییر رو ایجاد کنید. هرچند که ویکیپدیا رو به صورت منبع رسمی و علمی نمیشه شناخت ولی خوبه که بهش فکر کنیم و بالاخره از یه جایی به کسب اطلاعات در این زمینه بپردازیم.
چرا تغییر سخته؟
تغییری که اجایل به دنبال اون هست، به بخش های عمیق شخصیت افراد می پردازه، ایجاد تعهد و کار گروهی، تلاش برای هدف و خیلی از این موارد که در مانیفست اجایل و اصول اسکرام بهش اشاره میشه، در زیربنای خودشون، خصوصیت های شخصیتی افراد رو دارن. درواقع اگه افراد برای اجرای اجایل و اسکرام در عمل، باید اجایل پذیر باشن یا بشن.
توی کلاس ها و کارگاه های اجایل و اسکرام، هیچ وقت به شما موانعی که باهاشون مواجه میشید رو نمی گن. چرا؟
دلیلش رو نمی دونم اما نکته مهمی که هست اینه که توانایی ما زمانی مشخص میشه که به موانع برخورد می کنیم.
موضوع آموزش مدت هاست که فراموش شده!
آدم ها به هر دلیلی، تا اینجا که رسیدن، ممکنه یه سری از چیزها رو بلد نباشن. چه درونی باشه چه تخصصی باشه. در هر حال یکی از وظایف سازمان ها و گروه هایی که میخوان فرهنگ سازی کنن اینه که در این زمینه آموزش انجام بدن.
وگرنه جذب آدم هایی که معیار های اجرای اجایل و هر تفکر دیگه ای رو دارن، کار خاصی نیست.. میدونید چرا؟
چون فردا با یه پیشنهاد بالاتر به جای دیگه میرن
ضمن اینکه این با رفتن این افراد، تغییری که فکر می کنید ایجاد کردید هم از سازمان شما میره
چون به آموزش فکر نکردید. چون این رو بعنوان یک فرهنگ سازمانی جا ننداختید.
بهش فکر کنید.
به کل پروسه تغییر فکر کنید و بدونید به این راحتی نیست. سرو صدای بیش از حد، نشونه توانستن نیست.
اجایل یا هر متودولوژی، فریمورک، تفکر و ... پشت دروازه فرهنگی افراد گیر می کنه اگه آموزش رو فراموش کنیم.
منتظر نظراتتون هستم.
باتشکر