دیروز وقتی نوشته‌ی دوستمان سعید رهنما با عنوان «لازم نیست با خودم روبه‌رو بشم!» را خواندم، چیزی در آن مرا متوقف کرد.
نه به این خاطر که تازه بود.
نه به این خاطر که چیز جدیدی گفته بود.
به این خاطر که وادارم کرد به خودم نگاه کنم.
همان لحظه، یک «نکند» در ذهنم شکل گرفت.
نکند من هم دارم زمانم را پر می‌کنم؟
نکند من هم از خودم فرار می‌کنم؟
نکند عقب رفته‌ام؟
آن «نکند» آن‌قدر سنگین بود که نتوانستم از کنارش بگذرم.
بلند شدم.
رفتم سراغ سال‌های گذشته.
مرور کردم.
و راستش را بخواهید، از یک زاویه، به نظر می‌رسید عقب‌گرد داشته‌ام.
زهره‌ی چند سال پیش، مدیر فنی یک شرکت بود.
درآمد داشت.
زبان فرانسه را خوب یاد می‌گرفت.
مسیر شغلی‌اش مشخص بود.
و زهره‌ی امروز...
به نظر می‌رسد فقط یک مادر خانه‌دار است.
از بیرون، شاید کسی بگوید:
«اووووو... آن زهره کجا، این یکی کجا؟»
و من هم، شاید چند سال پیش، همین را به خودم گفته بودم.
اما بعد ایستادم.
و از خودم پرسیدم:
عقب‌گرد؟
یا تغییر مسیر؟
این دو، از بیرون شاید شبیه هم به نظر برسند.
اما از درون، زمین تا آسمان فرق دارند.
سؤال این نبود که مسیرم عوض شده یا نه.
سؤال این بود که آیا در این تغییر، خودم را گم کرده‌ام؟
یا دارم به شکل دیگری خودم را می‌سازم؟
و وقتی به سال‌هایی که گذشت نگاه کردم، دیدم انتخاب کرده‌ام.
نه اینکه همه‌چیز دقیقاً همان‌طور که می‌خواستم پیش رفته باشد.
نه اینکه در این مسیر اشتباه نکرده باشم.
اما انتخاب کرده بودم که مادری کنم؛ آن‌طور که خودم می‌خواستم.
نه اینکه همیشه بچه‌هایم جلوی چشمم باشند و کنترلشان کنم.
نه.
می‌خواستم کنارشان باشم.
هم خودم رشد کنم،
هم شاهد رشدشان باشم.
چون من مسیر خودم را که آمده بودم، چیزهایی را هم در این مسیر شناخته بودم؛
دست‌اندازهایی که بعضی‌هایشان را زندگی سر راهم گذاشته بود و بعضی‌هایشان را آدم‌ها.
زخم‌هایم هم بخشی از همین مسیر بودند؛ موانعی که گاهی باعث شدند دیرتر برسم، گاهی مسیرم را عوض کردند و گاهی سال‌ها طول کشید تا بفهمم اصلاً چرا وسط راه ایستاده‌ام.
حالا که مادر آیلین و آیهان هستم، قرار نیست جاده‌ی زندگی‌شان را برایشان صاف کنم.
قرار نیست همیشه جلوتر از آنها بدوم و هر سنگی را از سر راهشان بردارم.
حتی قرار نیست هر بار که به مانعی رسیدند، من راه درست را به آنها نشان بدهم.
فقط می‌خواهم تا جایی که می‌توانم، خودم آگاهانه سنگی جلوی پایشان نگذارم.
نمی‌خواهم زخم‌هایی که خودم با آنها بزرگ شده‌ام، ناآگاهانه تبدیل شوند به زخم‌های آنها.
و اگر روزی دست‌اندازی سر راهشان بود، شاید به جای اینکه همیشه خودم آن را بردارم، بهتر باشد کمکشان کنم یاد بگیرند با آن چه کنند.
چطور دورش بزنند.
چطور از رویش بپرند.
چطور اگر لازم بود، بایستند و مسیر دیگری پیدا کنند.
و مهم‌تر از همه، چطور وقتی به مانعی رسیدند، خودشان دنبال راه‌حل بگردند.
چون من قرار نیست همیشه کنارشان باشم.
من نمی‌توانم همه‌ی موانعی را که ممکن است روزی در زندگی‌شان ببینند، از سر راهشان بردارم.
اما شاید بتوانم کاری کنم که زودتر از من یاد بگیرند سؤال بپرسند.
فکر کنند.
راه‌های مختلف را امتحان کنند.
و برای «چرا»هایشان دنبال پاسخ بگردند.
شاید بتوانم بخشی از آگاهی‌ای را که من در بیش از چهل سال، از میان تجربه‌های خوب و بد، سؤال‌ها، اشتباه‌ها و زخم‌ها به دست آورده‌ام، بدون اینکه خودِ زخم‌ها را به آنها منتقل کنم، به شکل دیگری در اختیارشان بگذارم.
نه برای اینکه آنها همان راهی را بروند که من رفتم.
نه برای اینکه به نسخه‌ای که من برایشان تصور می‌کنم برسند.
اتفاقاً برعکس.
برای اینکه اگر روزی مسیر خودشان را انتخاب کردند، خودشان باشند.
آیلینِ خودشان.
آیهانِ خودشان.
من فقط می‌خواهم شاید کمی زودتر از من یاد بگیرند چطور خودشان را پیدا کنند؛
نه لزوماً با تجربه‌ی زخم‌های بیشتر،
بلکه با ساختن «چرا»های بیشتر و پیدا کردن پاسخ‌های خودشان.
و شاید همین‌جا بود که فهمیدم مادری برای من، بخشی از همان مسیری است که در آن دارم خودم را می‌سازم.
و بعد، نوشتن وارد زندگی‌ام شد.
نوشتن برای من یک پروژه نیست.
یک سرگرمی نیست.
راهی برای پر کردن زمان نیست.
نوشتن، ادامه‌ی همان مسیری است که در آن دارم چیزهایی را که دیده‌ام، تجربه کرده‌ام و فهمیده‌ام، دوباره از خودم عبور می‌دهم.
برای من، هر کلمه یک ردپاست.
هر جمله، اثری از آن چیزی که از این مسیر با خودم آورده‌ام.
و شاید فلسفه‌ی ردپا، برای من فقط یک ایده نباشد.
شاید همین باشد که نمی‌توانم انتخاب کنم هیچ اثری نداشته باشم؛
اما می‌توانم تا جایی که ممکن است، انتخاب کنم چه اثری از من باقی بماند.
نه فقط در نوشته‌هایم.
در آدم‌هایی هم که کنار من بزرگ می‌شوند.
در آیلین.
در آیهان.
در ردپاهایی که شاید سال‌ها بعد، دیگر حتی ندانند از کجا آمده‌اند.
آن نوشته با یک «فرار از خود» مرا متوقف کرد.
و من، بعد از نگاه کردن به سال‌های گذشته، به جواب ساده‌ای نرسیدم.
به یک سؤال رسیدم:
شاید همیشه پر کردن زمان، فرار از خود نباشد.
گاهی آدم در همان زمانی که از بیرون شبیه عقب‌نشینی به نظر می‌رسد، دارد خودش را از نو می‌سازد.
شاید برای من، بزرگ‌ترین پیشرفت،
درست همان جایی اتفاق افتاده باشد که از بیرون شبیه عقب‌گرد به نظر می‌رسد.
چون گاهی مسیر عوض می‌شود،
اما آدم نه‌تنها عقب نمی‌رود،
بلکه برای اولین بار،
دارد به سمت خودش می‌رود.
