
در ادامه موضوع یادگیری متدولوژی Agile که در مقاله قبلی استارت آن را زدم در این مقاله به جزئیات آن و توضیحات بیشتر می پردازم.
متدولوژی Agile یک الگوی مدیریت پروژه است که بر اساس توسعه چابک و تکرار پایهریزی شده است. با توجه به تکرارپذیری و افزایشی بودن متدولوژی Agile تیمها میتوانند تا با یک رویکرد چابک و انعطافپذیر به پروژه خود بپردازند و در مواجهه با تغییرات مداوم در نیازهای مشتریان، تغییر کنند.
در متدولوژی Agile، پروژه به دورههای کوتاه تقسیم میشود که به عنوان "Sprint" شناخته میشوند. به طور معمول هر اسپرینت دو هفته است ولی بنا به پروژه می تواند از یک تا چند هفته باشد و در طول آن، تیم تلاش میکند تا بخشی از پروژه را به اتمام برساند. پس از پایان هر اسپرینت، تیم با مشتری به بررسی عملکرد خود و همچنین بازخورد از سوی مشتری به محصول برای پیشرفت و بهبود ادامه کار میپردازد. به این ترتیب، متدولوژی Agile به تیمها امکان میدهد تا با توجه به نیازهای مشتریان، اولویتهای پروژه را تعیین کرده و بر اساس آنها کار خود را ادامه دهند.
به طور کلی، روشهای مختلفی در متدولوژی Agile وجود دارد که در زیر به برخی از این روشها اشاره خواهم کرد:
همچنین، روشهایی مانند Crystal، Dynamic Systems Development Method (DSDM) و Feature Driven Development (FDD) نیز در متدولوژی Agile وجود دارند که هر کدام به صورت مخصوص به مشکلات و نیازهای خاص پروژه، از تکنیکها و روشهای مختلفی استفاده میکنند. به هر حال، همهی این روشها به یک اصل کلی عمل میکنند و آن نیز توسعهی چابک و تکرارپذیر است که باعث میشود تیمها بتوانند با توجه به تغییرات و نیازهای مشتریان، به بهترین شکل ممکن به توسعهی پروژه بپردازند.
در بین روش های مختلف متدولوژی Agile روش Scrum محبوبیت بیشتری در مدیریت پروژههای نرمافزاری و صنعت نرمافزار به دلیل سازماندهی و افزایش توانایی تیمها دارد ولی نمیتوان گفت که روش Scrum در متدولوژی Agile "خیلی بیشتر" از روشهای دیگر روی بورس است، زیرا روشهای دیگر نیز در صنعت نرمافزار مورد استفاده قرار میگیرند و به دلیل مزایایی که هرکدام دارند، ممکن است در برخی شرایط بهتر از Scrum عمل کنند.
در ادامه متدولوژی Agile با روش Scrum را مورد بررسی قرار دادم و سعی کردم مطالبی که در این حوزه تجربه کردم را به صورت علمی توضیح دهم، با من باشید تا در ادامه روش Scrum را بررسی کنیم :
علت محبوبیت Scrum در صنعت نرمافزار به دلیل مزایایی است که این روش ارائه میدهد، به عنوان مثال:
همچنین صنعت نرمافزار از نظر نوع پروژههایی که به آنها مربوط میشود، با چالشهایی مانند زمانبندی دقیق، سازماندهی و هماهنگی بین تیمهای مختلف و مدیریت پروژههای پیچیده مواجه هستند و در این شرایط، Scrum میتواند به عنوان یک روش کارآمد و موثر در بهبود فرآیند توسعه نرمافزار و مدیریت پروژههای پیچیده، مورد استفاده قرار گیرد.
بنابراین، بهطور کلی میتوان گفت که روش Scrum در صنعت توسعه نرمافزار، بیشتر از روشهای دیگر در حال حاضر مورد استفاده قرار میگیرد و جایگاه بسیار مهمی در فرآیند توسعه نرمافزار دارد.
تیم Scrum شامل سه گروه اصلی است: Product Owner، Scrum Master و Development Team. هر یک از این اعضا نقش و مسئولیتهای منحصر به فرد خود را در فرآیند Scrum دارند.
تیم Scrum باید با همکاری و هماهنگی با یکدیگر، محصولی کیفی و با ارزش برای مشتریان ایجاد کنند و بهبود مداوم فرآیند Scrum را تضمین کنند.
مسئولیت Scrum Master در تیم خیلی پیچیده و مهم است و تا حدودی می توان گفت که افرادی که این مسئولیت را دوست دارند و می خواهند به عنوان Scrum Master فعالیت خود را ادامه دهند باید عاشق چالش و پیچیدگی باشند.
پر چالشترین و همینطور مهمترین موضوع در فرآیند اجرای پروژه Scrum Events یا رویدادهای Scrum است که شامل گروهی از جلسات است که در طول Sprint برای هماهنگی تیم و پیادهسازی فرآیند Scrum برگزار میشوند. این Scrum Events عبارتند از:
موضوعات بسیاری در حوزه Agile و Scrum مطرح است و بعضا در برخی سازمانها این فرآیندهها به اشتباه تعریف میشوند و چالشهایی را ایجاد میکنند.
یکی از موضوعاتی که برای خودم نیز سوال بود موضوع تغییرات مداوم در حین اجرای پروژه بود که در مدل Agile این تغییرات با استاندارد و قاعده و قانونی همراه است و اینکه اصلا تغییری هم در حین اجرای پروژه مطرح نشود درست نیست، پس چه باید کرد؟
در روش Agile و Scrum، تغییرات و افزودن نیازمندیها به فرآیند توسعه نرمافزار جزء عمدهای از پروژه محسوب میشود. به دلیل اینکه با تحولات دنیای تکنولوژی، نیازهای مشتریان نیز در حال تغییر هستند، در این روش که متمرکز بر مشتری است، این امکان وجود دارد که در هر دوره (Sprint)، نیازمندیهای جدیدی به پروژه اضافه شوند و تغییراتی هم در نیازمندیهای موجود ایجاد شود.
در روش Scrum، تغییرات مداوم از سوی مشتری در فرآیند توسعه نرمافزار مدیریت میشوند. در هر دوره، مشتری با تیم توسعه به صورت فعال در تعیین نیازمندیهای جدید و افزودن آنها به پروژه شرکت میکند. همچنین، در این روش، تیم توسعه و مشتریان به صورت مداوم در ارتباط هستند و هرگونه تغییر و نیازمندی جدید به سرعت در محیط پروژه اعمال میشود.
با این روش، فرآیند توسعه نرمافزار بهبود مییابد و این امکان وجود دارد که نرمافزاری بهتر و با کیفیتتر تحویل داده شود. همچنین، این روش باعث کاهش خطاهای نرمافزاری و هزینههای اضافی مرتبط با تغییرات در فرآیند توسعه میشود. در نتیجه، مزایای این روش برای توسعه نرمافزار و مشتریان بسیار قابل توجه است و بهطور کلی، این روش برای توسعه نرمافزار با رویکرد Agile، بهترین روش مدیریت پروژه است.
حال در این راستا چالشی مطرح میکنم
اگر تغییری در میان اسپرینت مطرح شود و خیلی ضروری باشد چه اتفاقی می افتد؟ و اگر این تغییر هر بار تکرار شود! این نحوه ایجاد تغییر در حین اجرای اسپرینت سبب بی اعتمادی به PO (Product Owner) می شود. حتما میپرسید چرا؟ چون تیم برنامه نویس و یا اجرایی بعد از هر بار تغییر در میان اسپرینت تفکری در ذهنشان شکل میگیرد که "ای بابا این PO هم نمی دونه چی می خواد و یا نمی فهمه که مشتری چی نیاز داره" و این موضوع تغییرات مداوم در اجراهای بعدی باعث میشود که هر بار سوال شود "مطمئنی که همینو می خوای دیگه مطمئنـــــــــــــــــی ؟"
اگر تغییرات بیش از حدی اتفاق بیفتند و یا به صورت ناگهانی صورت گیرند، ممکن است تیم Scrum به مشکلاتی مانند تأخیر در تحویل محصول، کاهش کیفیت و یا افزایش هزینهها برخورد کند. بنابراین، در فرآیند Agile باید با دقت و با توجه به نیازهای مشتریان و اهداف پروژه، به تغییرات رسیدگی شود.
برای مدیریت تغییرات در فرآیند Agile، میتوان از رویههایی مانند backlog grooming و sprint planning استفاده کرد. در این رویهها، نیازمندیهای مشتریان و اهداف پروژه بررسی و اولویتبندی میشوند و در Sprint بعدی برای پیادهسازی در نظر گرفته میشوند. اگر تغییراتی در طول Sprint ایجاد شده باشد، تیم Scrum باید با دقت و با توجه به اولویت و تأثیر آن بر روی پروژه، این تغییرات را در Sprint بعدی در نظر بگیرد.
همچنین، در فرآیند Agile باید از ابزارهایی مانند continuous integration و continuous delivery استفاده کرد تا با تغییرات پیوسته در محصول، به سرعت و با کیفیت بالا به تحویل محصول بپردازیم.
پیشنهادات زیر را جهت بهبود پروسههای اجرایی پروژههای نرمافزاری که از Agile و Scrum استفاده میکنند، مطرح میکنم:
با توجه به موارد فوق، بهبود پروسههای اجرایی پروژههای نرمافزاری با استفاده از Agile و Scrum ممکن است به نظر مشکلاتی برای برخی از تیمها داشته باشد، اما با پیادهسازی صحیح این روشها و بکارگیری بهترین روشها و ابزارهای موجود، میتوان به بهبود فرآیند اجرای پروژه و بهبود کیفیت نرمافزار دست یافت.
و تا درودی دیگر بدرود
خوشحال میشم نظرات و پیشنهادات شما را در رابطه با این مقاله داشته باشم.