این سؤالی است که تقریباً هر کسی قبل از ورود به حوزه ترجمه فیلم و سریال، چه به‌صورت فن‌سابینگ و چه به‌صورت سازمان‌یافته‌تر، به‌دنبال پیدا‌کردن جوابش است. در این پست قصد دارم این مسئله را بررسی کنم و در نهایت باهم به جواب این سؤال هم برسیم که آیا این درآمد برای مترجم‌های فیلم و سریال کافی است یا خیر.
با چرخ‌زدن در سایت‌هایی مثل ترجمیک یا ترنس‌نت می‌توان رنج قیمت‌های مختلفی را دید که از کلمه‌ای ۶۵۰ ریال تا کلمه‌ای ۳,۵۰۰ ریال متغیر است. ولی سؤال اصلی اینجاست که آیا کسی برای ترجمه فیلم و سریال سراغ این پلتفرم‌ها می‌رود؟
پیش از ظهور وب‌سایت‌ها و سرویس‌دهنده‌هایی مثل نماوا و فیلیمو، اسم‌های زیادی را می‌شد پیدا کرد که علاوه بر این که فیلم و سریال‌های روز را برای دانلود قرار می‌دادند، یک گروه ترجمه هم برای تولید زیرنویس‌های فیلم داشتند. تاینی موویز را شاید بشود معروف‌ترین آنها به حساب آورد که به‌دلایلی نامعلوم (یا شاید هم معلوم) بسته شد.
بسته‌شدن این سایت‌ها باعث توقف فعالیت تیم‌های ترجمه آنها هم شد. در این بین برخی از فن‌سابرهایی که قبلاً برای تیم‌هایی مثل تاینی موویز و... کار می‌کردند، گرفتار تور VODها شدند. در واقع آنها گیر تور دلال‌هایی شدند که خودشان گیرِ تور دلال‌های دیگری بودند.
بعد از این اتفاق‌ها بود که نرخ ترجمه فیلم و سریال از قالب معمول خودش خارج شد و حالتی رقابتی به خودش گرفت. طبق بررسی‌های من، سایت‌های دانلود زیرنویس که به‌صورت غیرقانونی در حال حاضر فعالیت می‌کنند، برای هر خط زیرنویس، به مترجم‌هایشان ۳۰۰۰ تا ۴۵۰۰ ریال پرداخت می‌کنند. مبلغ دریافتی مترجم‌های فیلیمو و نماوا هم تقریباً در همین محدوده است؛ اما یک تفاوت بزرگ دارد!
بعضی از مترجم‌های فیلم و سریالی که با این پلتفرم‌ها کار می‌کنند در واقع چند واسطه را بین خودشان و پلتفرم‌های مذکور می‌بینند. برای این که بهتر بفهمید داستان از چه قرار است، مثالی برایتان می‌زنم.
تصور کنید من مدیر پلتفرم ایکس هستم و می‌خواهم برای زیرنویس فیلم جدیدی که به بازار آمده، ترجمه فارسی آماده کنم. حالا من که آشنایی با حوزه زیرنویس ندارم، و مجبورم به سراغ یک فرد کاربلد بروم. این فرد کاربلد برای هر خط درخواست هزینه‌ای ۵,۰۰۰ ریالی می‌کند و قول کیفیت قابل‌قبول را به من می‌دهد. من هم قبول می‌کنم. حالا این دلال یا سراغ مترجم می‌رود یا سراغ یک دلال دیگر! در نهایت چیزی که دست مترجم را می‌گیرد، نصف پولی است که «باید» دریافت کند و این در حالی است که کارفرما که من باشم، هزینه‌ای که باید را پرداخت کرده‌ام.
حالا بیایید کمی از فیلم و سریال فاصله بگیریم. اگر من یک ویدیو داشته باشم و بخواهم برای آن زیرنویس آماده کنم، ابداً راه ندارد بتوانم با خطی ۳,۵۰۰ ریال سر و ته هزینه را، هر چقدر بد و بی‌کیفیت، سر هم بیاورم!
مثلاً ترنس‌نت برای ترجمه و آماده‌سازی زیرنویس یک ویدیوی ۱ دقیقه‌ای حدود ۳۵,۰۰۰ تومان دریافت می‌کند! این میزان برای ترجمه زیرنویس ۱ دقیقه‌ای ۲۸,۰۰۰ تومان و برای پیاده‌سازی ترجمه ۱۷,۰۰۰ تومان است.
حالا بیایید به سراغ بحث کیفیت برویم. وقتی مثلاً به سراغ ترنس‌نت و ترجمیک برای زیرنویس می‌روید، چندین کیفیت و زمان تحویل در اختیار شما می‌گذارند. ولی مترجم‌های فیلم و سریال یک کیفیت دارن و یک زمان تحویل: «بهترین کیفیت» با «کمترین زمان»! تقریباً تمام آنها ادعا می‌کنند که کیفیت‌شان بهترین کیفیت موجود است و سریعترین زمان ممکن کار را به شما تحویل می‌دهند که البته در ارتباط با ادعای دوم می‌توانم به شما اطمینان دهم که همین طور است! امان از آن ادعای اول!
نکته دیگری که باید در نظر بگیریم این است که سایت‌های دانلود فیلم و سریال و تیم‌های زیرنویس هزینه ترجمه را به‌صورت کلمه‌ای پرداخت نمی‌کنند؛ در واقع آنها ۳,۰۰۰ ریال به ازای هر خط پرداخت می‌کنند. حالا اگر یک خط یک کلمه باشد یا یک خط ۱۰ کلمه، برای آنها تفاوتی ندارد.
این شیوه پرداخت در واقع چرخاندن لقمه دور سر است! از سوی دیگر در بیشتر اوقات به نفع کارفرما است تا مترجم؛ مگر در یک فیلم، چند خطِ ۱ تا ۳ کلمه‌ای وجود دارد؟
برای این که نرخی برای خودتان تعیین کنید، بهتر است ابتدا به سراغ سوابق کاری‌تان بروید. پیش از تعیین نرخ به این سؤالات پاسخ دهید:
از آنجایی که حوزه ترجمه زیرنویس فیلم و سریال بی در و پیکر است، تعیین یک محدوده مناسب قیمت یا عرف برای بازار آن سخت است. همان طور که گفتم، وب‌سایت‌های فیلم و سریال در حال حاضر به مترجم‌های خودشان به ازای هر خط، ۲,۰۰۰ تا ۳,۰۰۰ ریال پرداختی دارند. ترجمیک و پلتفرم‌های مشابه هم قیمت‌شان در همین محدوده است. حال با توجه به سوابق کاری و مهارت‌های خودتان، می‌توانید این قیمت را بالا و پایین کنید.
شخصاً در حال حاضر اگر بخواهم پروژه ترجمه زیرنویس را قبول کنم، روش محاسبه دقیقه‌ای و کلمه‌ای را به روش خطی ترجیح می‌دم؛ چراکه در این صورت نه در حق من جفا می‌شود و در حق کارفرما.
چیزی که من در سال‌های گذشته دیدم، این بوده که مترجم خوب در حوزه فیلم و سریال را با تعداد «استاد»هایی که به او می‌گویند می‌سنجند! هر چه آدم‌های بیشتری به او استاد بگویند و هر چه هایپ دور و برش بیشتر باشد، در نتیجه مترجم بهتری است!
مترجم خوب، پول خوب می‌گیرد. در آخر فراموش نکنید که هر کسی بسته به کیفیتش دریافتی دارد. پلتفرمی که برای ترجمه فیلم و سریالش خطی ۱,۰۰۰، ۲,۰۰۰ یا ۳,۰۰۰ ریال پرداخت می‌کند، نباید انتظار محصولی آنچنانی داشته باشد!
