
تقریباً هر بار که به فصل افزایش حقوق نزدیک میشیم، یک سؤال تکراری شروع میشه:
«امسال چند درصد اضافه کنیم؟»
۴۰ درصد؟ ۵۰ درصد؟ ۶۰ درصد؟ به اندازه تورم؟ به اندازه بازار؟ برای همه یکسان؟ برای آدم هایی که عملکرد بهتری داشتن بیشتر؟
به خصوص در ایران، به خاطر تورم بالا و تغییر سریع بازار کار، این سؤال فقط سالی یکبار هم مطرح نمیشه. خیلی از شرکت ها ناچارند وسط سال هم دوباره وضعیت حقوق ها رو بررسی و اصلاح کنن. و معمولاً اولین سؤال اینه:
من طی چند دوره افزایش حقوق، مدل های مختلفی رو تجربه کردم و کم کم به این نتیجه رسیدم که شاید سؤال اصلی اصلاً «چند درصد؟» نباشه. سؤال بهتر برای من اینه:
✅ حقوق هر فرد چقدر باید باشه و چطور میتونیم به یک منطق قابل دفاع برای رسیدن به این عدد برسیم؟
مدلی که الان ازش استفاده میکنم، تلاش میکنه این سؤال رو از دو جهت جواب بده:
⬇️ از بالا به پایین: شرکت چقدر توان پرداخت داره؟ الزام قانونی چیه؟ تورم چقدره؟ بازار چطور حرکت کرده؟ و در نهایت کل بودجه حقوق چقدر میتونه افزایش پیدا کنه؟
⬆️ از پایین به بالا: این آدم در چه سطحیه؟ بازار برای این نقش چقدر پرداخت میکنه؟ الان نسبت به بازار کجا ایستاده؟ عملکردش چطور بوده؟ چقدر تجربه و کانتکست سازمانی داره؟ جایگزینیش چقدر سخته؟ و آیا شرایط خاصی در کارش وجود داره؟
در نهایت این دو مسیر باید یک جایی به هم برسن. کل مسیر رو میشه در ۷ گام خلاصه کرد:
💰 گام ۱ | تعیین سقف بودجه
شرکت در مجموع چقدر توان افزایش هزینه حقوق رو داره؟
📊 گام ۲ | شناخت بازار و تعیین جایگاه پرداخت
بازار برای هر شغل چقدر پرداخت میکنه و ما میخوایم کجای این بازار بایستیم؟
📍 گام ۳ | تعیین جایگاه شغلی هر فرد
هر فرد در چه سطح شغلی و در نتیجه چه بازه حقوقی قرار میگیره؟
⚖️ گام ۴ | تعیین حقوق هدف بر اساس عوامل پرداختی
حالا که بازه حقوقی فرد مشخصه، دقیقاً کجای این بازه باید قرار بگیره؟
📏 گام ۵ | محاسبه فاصله و افزایش پیشنهادی
حقوق فعلی فرد چقدر با حقوق هدفش فاصله داره؟
🔄 گام ۶ | برگشت به بودجه و کالیبراسیون
آیا مجموع پیشنهادها با توان مالی شرکت جور درمیاد؟
🗣️ گام ۷ | نهایی سازی و اجرا
اعداد چطور با مدیرها کالیبره و در نهایت به همکارها اعلام میشن؟
حالا بریم سراغ هر مرحله.
به نظرم یکی از اشتباه های رایج اینه که فرایند افزایش حقوق رو از آدم ها شروع کنیم:
«فلانی چقدر بگیره؟»
«برای این تیم چند درصد بذاریم؟»
همه این سؤال ها مهمن، ولی قبل از اونها یک سؤال مهمتر وجود داره:
🚨 شرکت اصلاً چقدر توان افزایش هزینه حقوق داره؟
اینجا مسیر از بالا به پایین شروع میشه. برای تعیین این عدد چند چیز رو بررسی میکنم:
· پیش بینی درآمد شرکت
· نسبت درآمد به حقوق خالص
· نسبت کل هزینه های منابع انسانی به درآمد
· وضعیت نقدینگی و توان مالی شرکت
· نرخ تورم
· الزامات قانونی
چهار مورد اول بیشتر از هر چیزی به وضعیت خود کسب وکار برمیگردن و به نظرم از عوامل بعدی مهمترن. اینجا دقیقاً همون نقطه ایه که منابع انسانی باید درک خوبی از بیزینس و وضعیت مالی شرکت داشته باشه و احتمالاً بدون همکاری نزدیک با تیم های مالی و بیزینس نمیشه تصمیم درستی گرفت. باید بفهمیم جریان درآمدی شرکت چطوره، وضعیت نقدینگی در چه حالیه، ساختار هزینه ها چه شکلیه، چقدر احتمال تحقق درآمدهای پیشبینی شده وجود داره و این درآمد قراره در ادامه کجا هزینه بشه. عوامل بعدی، مثل تورم و الزامات قانونی، بیشتر از محیط بیرونی به ما تحمیل میشن و معمولاً کمک میکنن کف افزایش موردنیاز رو بفهمیم؛ اما اینکه شرکت واقعاً چقدر ظرفیت افزایش حقوق داره، قبل از هر چیز باید از دل وضعیت واقعی کسب وکار و توان مالی اون دربیاد.
🧮 دو نسبت که برای تعیین بودجه خیلی کمک میکنن
برای اینکه بفهمیم «چقدر توان پرداخت داریم»، من معمولاً دو نسبت رو کنار هم نگاه میکنم:
۱. نسبت درآمد به حقوق خالص
فرمول ساده ست:
درآمد ماهانه ÷ مجموع حقوق خالص ماهانه
به عنوان یک قاعده سرانگشتی که من برای شرکتهای فناوری محور استفاده میکنم، معمولاً نسبت ۳ تا ۵ محدوده قابل قبولی برای بررسیه. مثلاً نسبت ۴ یعنی شرکت به ازای هر ۱ تومان حقوق خالصی که پرداخت میکنه، ۴ تومان درآمد داره.
· اگر این نسبت خیلی بالاتر از محدوده هدف باشه، میتونه نشونه ای باشه که ظرفیت بیشتری برای افزایش بودجه حقوق داریم.
· اگر خیلی پایینتر باشه، باید محتاطتر باشیم؛ چون افزایش بیشتر هزینه حقوق میتونه شرکت رو با فشار مالی مواجه کنه.
البته مرحله رشد شرکت اینجا خیلی مهمه. یک شرکت در فاز رشد ممکنه آگاهانه این نسبت رو حتی تا حوالی ۲ پایین بیاره؛ به خصوص اگر پشتوانه مالی مناسبی داشته باشه و برنامه مالی مشخصی برای دوره رشدش تعریف کرده باشه.
۲. چه سهمی از درآمد صرف منابع انسانی میشه؟
نسبت دوم:
کل هزینه های منابع انسانی ÷ درآمد
اینجا دیگه فقط حقوق خالص رو نمیبینیم؛ کل هزینه های مرتبط با نیروی انسانی رو در نظر میگیریم. این نسبت در صنایع مختلف متفاوته. قاعده ای که من برای کسبوکارهای فناوری محور در تصمیم گیری استفاده میکنم، محدوده تقریبی ۴۰ تا ۶۰ درصد درآمده. شرکتی که در فاز رشده، پشتوانه مالی خوبی داره یا تصمیم گرفته برای جذب و نگهداشت آدم های باکیفیت تهاجمی تر سرمایه گذاری کنه، ممکنه آگاهانه سهم بیشتری از درآمدش رو به هزینه های منابع انسانی اختصاص بده.
مهمه که با این عددها مثل چراغ راهنما برخورد کنیم، نه خط قرمز.
صنعت، مدل کسب وکار، حاشیه سود، مرحله رشد، دسترسی به سرمایه و استراتژی جذب و نگهداشت شرکت، همگی روی عدد مناسب اثر میذارن. کار این دو نسبت بیشتر اینه که یک بررسی واقع بینانه بهمون بده:
✅ با توجه به درآمد و وضعیت مالی شرکت، سطح فعلی هزینهکرد ما برای آدمها چقدر سالم و قابل ادامه دادنه و چقدر ظرفیت افزایش داریم؟
مثلاً در یکی از دوره هایی که این مدل رو اجرا کردیم، تحلیل هزینه ها نشون میداد به طور متوسط حدود ۴۵٪ درآمد صرف هزینه های منابع انسانی شده و هزینه ناخالص منابع انسانی حدود ۱.۵ برابر حقوق خالص بوده. در نهایت، بعد از کنار هم گذاشتن داده های مالی، بازار و تورم، افزایش ۶۰٪ کل بودجه حقوق خالص تصویب شد.
اما اینجا یک نکته خیلی مهم وجود داره:
افزایش ۶۰٪ بودجه ≠ افزایش ۶۰٪ حقوق همه
این عدد فقط ظرف مالی ماست. اینکه این بودجه چطور بین آدمها توزیع بشه، موضوع مسیر از پایین به بالاست.

حالا وارد مسیر از پایین به بالا میشیم. اولین سؤال اینه:
بازار برای هر شغل و هر سطح از ارشدیت چقدر حقوق میده؟
برای جواب دادن به این سؤال به داده نیاز داریم و به نظرم بهتره هیچوقت به یک منبع اکتفا نکنیم.
🔎 داده های بازار را از کجا بیاوریم؟
من معمولاً سه منبع رو کنار هم میذارم.
۱. مطالعات حقوق و دستمزد
یکی از منابع اصلی، گزارش ها و مطالعات حقوق و دستمزد مؤسسه های تخصصیه. این گزارش ها کمک میکنن برای خانواده های شغلی و سطوح مختلف، تصویری ساختاریافته از توزیع پرداخت بازار داشته باشیم. معروفترین و بهترین این گزارشها در بازار گزارش آقای پورصمیمی و گزارش آتیه روشن هست.
۲. مقایسه با شبکه ارتباطی
منبع دوم، شبکه ارتباطی خودمونه. جلسه و تبادل اطلاعات با تیم های منابع انسانی شرکت های دیگه میتونه تصویر خوبی بده که شرکت های مشابه برای نقش های مختلف چه اعدادی پرداخت میکنن و چه سیاستی برای افزایش حقوق دارن.
این داده شاید به اندازه مطالعات رسمی حقوق و دستمزد ساختاریافته نباشه، ولی کنار منابع دیگه کمک میکنه تصویر واقعیتری از بازار داشته باشیم.
۳. داده های جذب و استخدام خودمون
این یکی به نظرم خیلی مهمه. اگه ATS داشته باشیم میتونیم با رجوع بهش تصویری از درخواستی واقعی کارجوها در بازار بدست بیاریم. این داده مستقیماً بهمون میگه:
✅ آدمهایی که واقعاً داریم تلاش میکنیم جذب کنیم، برای پیوستن به شرکت ما چه عددی درخواست میکنن؟
ترکیب این سه منبع کمک میکنه برای هر خانواده شغلی و هر سطح، یک بازه بازار داشته باشیم.
🎯 حالا باید تصمیم بگیریم کجای بازار بایستیم
وقتی داده های بازار رو داریم، سؤال بعدی اینه:
· شرکت ما میخواد نسبت به بازار چطور پرداخت کنه؟
· میخوایم نزدیک میانه بازار باشیم؟
· میخوایم در چارک بالاتر قرار بگیریم؟
· یا برای بعضی نقش ها میخوایم جزو پرداخت کننده های بالاتر بازار باشیم؟
این همون استراتژی جایگاه پرداخت ماست. و نکته مهم اینه که این جایگاه لزوماً برای کل سازمان یکسان نیست.
🏗️ استراتژی کسب وکار باید روی استراتژی پرداخت اثر بذاره
فرض کنید یک شرکت فناوری محور داریم که کیفیت تیم مهندسی بخش مهمی از مزیت رقابتی اونه. ممکنه تصمیم بگیره برای تیم مهندسی در قسمت بالاتری از بازار قرار بگیره. یک شرکت بازاریابی محور ممکنه همین تصمیم رو برای تیم مارکتینگ بگیره.
در مقابل، برای بعضی خانواده های شغلی ممکنه تصمیم بگیریم بین میانه بازار تا چارک بالاتر قرار بگیریم. پس لزوماً یک سیاست یکسان برای همه مشاغل نداریم.
🥊 رقیب واقعی شما برای جذب آدمها کیه؟
همیشه لازم نیست خودمون رو با «کل بازار» مقایسه کنیم.
سؤال مهمتر اینه:
برای جذب آدم، واقعاً با چه شرکت هایی رقابت میکنیم؟
اگر کاندیداهای مهندسی ما معمولاً بین پیشنهاد ما و چند شرکت فناوری مشخص انتخاب میکنن، جایگاه پرداخت اون شرکت ها برای ما مهمتر از متوسط کل بازاره.
برای همین خوبه یک گروه مقایسه برای خودمون تعریف کنیم: شرکت هایی با صنعت یا اندازه مشابه، مدل کسب وکار نزدیک یا مهمتر از همه، شرکت هایی که برای جذب یک گروه مشترک از نیروها باهاشون رقابت میکنیم.
اگر رقبای اصلی ما در قسمت بالای بازار پرداخت میکنن ولی ما روی میانه بازار ایستادیم، احتمالاً خیلی زود اثرش رو در داده های استخدام هم میبینیم: رد شدن پیشنهادها، حقوق های مورد انتظار بالاتر و سخت تر شدن جذب.
خروجی گام دوم باید یک تصمیم روشن باشه:
✅ برای هر خانواده شغلی، میخواهیم در کجای بازار پرداخت کنیم؟
و بر اساس همین تصمیم، بازه های حقوقی خودمون رو میسازیم. هر بازه معمولاً سه نقطه اصلی داره: کف، میانه و سقف. برای طراحی ساده بازه، میتونیم کف و سقف رو حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد پایینتر و بالاتر از میانه در نظر بگیریم.
حالا آدم ها رو وارد مدل میکنیم. برای هر فرد ابتدا سطح شغلی مشخص میشه. یعنی با توجه به سطح مسئولیت، پیچیدگی کار، مهارت و انتظاری که از اون نقش داریم، مشخص میکنیم فرد در کدوم سطح از مسیر شغلی قرار گرفته.
برای تعیین سطح شغلی، مدلهای شناختهشده مختلفی مثل GGS، Hay و Mercer وجود دارن. برای شروع، به نظرم Global Grading System (GGS) یکی از مدلهای ساده تر و قابل فهم تره. در این مدل به جای اینکه صرفاً به عنوان شغلی یا سابقه فرد نگاه کنیم، خودِ نقش رو بر اساس عواملی مثل پیچیدگی کار، میزان اثرگذاری، سطح مسئولیت و دامنه تصمیم گیری ارزیابی میکنیم و در نهایت به نقش یک سطح یا Grade مشخص میدیم. بعد از مشخص شدن سطح هم میتونیم هر سطح رو به بازه حقوقی متناسب با بازار وصل کنیم.
مثلاً ممکنه بازه یک سطح مشخص این باشه:
۸۰ میلیون ← کف بازه | میانه | سقف بازه → ۱۲۰ میلیون
اما هنوز یک سؤال مهم باقی مونده:
اگر بازه فرد ۸۰ تا ۱۲۰ میلیونه، باید ۸۰ بگیره؟ ۹۵؟ ۱۱۰؟ یا ۱۲۰؟
اینجا سؤال از:
«این فرد چه سطحی داره؟»
تبدیل میشه به:
«حالا که بازه حقوقی این فرد رو میدونیم، دقیقاً کجای این بازه باید قرارش بدیم؟»
دو نفر ممکنه دقیقاً در یک سطح شغلی باشن، اما منطقی نباشه حقوق یکسانی دریافت کنن. برای تعیین جایگاه هر فرد داخل بازه، من چند عامل پرداختی رو کنار هم میذارم. این عوامل با همفکری و همراهی مدیران تیم ها و واحدها تعیین میشن.
🌱 ۱. میزان تثبیت در سطح
دو نفر ممکنه سطح یکسانی داشته باشن ولی یکی تازه وارد اون سطح شده باشه و دیگری تقریباً آماده رفتن به سطح بعدی باشه.
به شکل ساده:
🌱 تازه وارد به سطح ← نزدیکتر به کف بازه
✅ تثبیت شده در سطح ← نزدیکتر به میانه
🚀 نزدیک به ارتقا ← نزدیکتر به سقف بازه

🎯 ۲. عملکرد
عامل بعدی، عملکرد فرد در دوره گذشت هست. من عملکرد رو خیلی پیچیده نمیکنم و سه وضعیت دارم:
🔴 کمتر از حد انتظار
🟡 در حد انتظار
🟢 فراتر از حد انتظار
طبعا هر چقدر عملکرد بهتر، باید پرداختی برای قدردانی از عملکرد بیشتر باشه.
🧠 ۳. تجربه و شناخت سازمانی
عامل بعدی تجربه ست؛ ولی منظورم صرفاً سنوات نیست.کسی که مدت بیشتری در سازمان بوده ممکنه شناخت بیشتری از محصول، مشتری، فرایندها، آدمها و تاریخچه تصمیم ها داشته باشه. این شناخت ممکنه باعث بشه فرد مستقل تر کار کنه و تصمیم های دقیقتری بگیره.
🔐 ۴. اهمیت نگهداشت
سؤال ساده ای که اینجا میپرسم اینه:
اگر این فرد فردا بگه میخوام برم، چقدر برای نگه داشتنش تلاش میکنیم؟
نه به خاطر محبوبیت فرد؛ بحث بیشتر درباره عرضه و تقاضا و سختی جایگزینیه.
· آیا تخصصش کمیابه؟
· جایگزین کردنش چقدر زمان میبره؟
· چه میزان دانش حیاتی از کسب وکار داره؟
· از دست دادنش چه هزینه ای ایجاد میکنه؟
🛠️ ۵. شرایط خاص شغل
همه نقش ها شرایط یکسانی ندارن. شیفت، آماده باش، ساعات نامتعارف یا بعضی مسئولیت های خاص میتونن روی جایگاه فرد داخل بازه اثر بذارن.
🚨 ۶. استثناها
تا اینجا فرض کردیم حقوق هدف باید داخل بازه حقوقی فرد قرار بگیره.اما واقعیت سازمان همیشه کاملاً داخل جدول جا نمیشه.
· گاهی فردی مهارت بسیار کمیابی داره.
· گاهی یک نقش در مقطع فعلی برای کسبوکار حیاتیه.
· گاهی فرد پیشنهاد بیرونی معتبری داره و ریسک خروجش جدیه.
· گاهی هم بازار یک تخصص خاص سریعتر از داده های حقوق و دستمزد ما حرکت کرده.
در چنین شرایطی، به نظرم بازه حقوقی نباید تبدیل به یک دیوار غیرقابل عبور بشه.
اما اگر برای استثناها قاعده نداشته باشیم، بعد از مدتی خود بازه حقوقی بی معنی میشه. برای همین میشه یک سیاست مشخص برای استثناها تعریف کرد. مثلاً قاعده داخلی ما میتونه این باشه:
حداکثر حدود ۵٪ آدم های سازمان بتونن تا حدود ۱۵٪ بالاتر از سقف بازه خودشون دریافت کنن.
این اعداد استاندارد جهانی نیستن؛ نمونهای از محدودیت هایی هستن که هر شرکت میتونه متناسب با شرایط خودش تعیین کنه.
یک علامت خطر مهم هم وجود داره:
اگر ۲ یا ۳ درصد آدمها خارج از بازه باشن، ممکنه واقعاً با چند استثنا طرف باشیم. اما اگر ببینیم مثلاً ۱۵ یا ۲۰ درصد یک خانواده شغلی بالاتر از سقف قرار گرفتن، احتمالاً دیگه مسئله آدم های استثنایی نیست. ممکنه بازه حقوقی ما از بازار عقب افتاده باشه یا جایگاه پرداخت اشتباهی انتخاب کرده باشیم. اونجا باید برگردیم به گام دوم و بازار رو دوباره بررسی کنیم.
حالا دو عدد داریم:
حقوق فعلی و حقوق هدف
فرض کنید:
· حقوق فعلی: ۷۰ میلیون
· بازه حقوقی: ۸۰ تا ۱۲۰ میلیون
· حقوق هدف بر اساس عوامل پرداختی: ۹۵ میلیون
پس:
۹۵ - ۷۰ = ۲۵ میلیون فاصله
یعنی برای رسیدن فرد به حقوق هدف، حدود ۳۶٪ اصلاح حقوق نیاز داریم.
اینجاست که یک تغییر مهم در مدل اتفاق میافته:
درصد افزایش، ورودی تصمیم نیست؛ خروجی تصمیمه.
فرض کنید دو نفر در یک سطح هستن و هر دو هم عملکرد «در حد انتظار» دارن. اما نفر اول همین الان تقریباً روی حقوق هدف خودشه و نفر دوم ۲۰٪ از حقوق هدفش عقبتره.اگر به هر دو دقیقاً ۵۰٪ افزایش بدیم، عملاً تفاوت موقعیت این دو نفر رو نادیده گرفتیم.
حالا دو مسیر جدا رو طی کردیم.
از بالا به پایین:
⬇️ شرکت چقدر توان افزایش هزینه حقوق داره؟
از پایین به بالا:
⬆️ حقوق هدف تک تک آدمها چقدره؟
حالا مجموع حقوق های هدف رو حساب میکنیم و معمولاً این دو عدد دقیقاً برابر نیستن:)
فرض کنید:
💰توان شرکت: ۶۰٪ افزایش بودجه حقوق
🧮نیاز محاسبه شده از پایین به بالا: ۷۰٪ افزایش بودجه حقوق
یعنی ۱۰ واحد درصد فاصله داریم. اینجاست که کالیبراسیون واقعی شروع میشه.
⚖️ وقتی پول کافی نیست، کجا باید تعدیل کنیم؟
جواب ساده اینه که بگیم:
«خب، پس از افزایش همه ۱۰ واحد درصد کم کنیم.»
ولی به نظرم این کار بخش زیادی از منطقی رو که تا اینجا ساختیم از بین میبره. باید دوباره برگردیم سراغ تصمیم ها:
· کجا فاصله با بازار جدیتره؟
· چه کسی فاصله بیشتری با حقوق هدفش داره؟
· کجا عملکرد بالاتری داریم؟
· نگهداشت چه افرادی اهمیت بیشتری داره؟
· چه اصلاحهایی ضروری ترن؟
· چه فاصله هایی رو میشه طی دو دوره پوشش داد؟
برای من، همین رفت وبرگشت بین مسیر از بالا به پایین و مسیر از پایین به بالا، قلب کل مدل افزایش حقوقه.
هرچقدر هم مدل خوبی ساخته باشیم، هنوز یک چیز کم داریم: شناخت و اطلاعات مدیر.
برای همین خروجی مدل برای من حکم پیشنهاد اولیه رو داره، نه حکم نهایی. عددها با مدیرها کالیبره میشن. مدیر ممکنه اطلاعاتی درباره فرد داشته باشه که داخل مدل نیست: آمادگی برای ارتقا، تغییر مسئولیت، عملکرد اخیر، ریسک خروج یا شرایط خاص تیم.
🗣️ عددی که نتونیم توضیحش بدیم، مسئله ساز میشه
بعد از کالیبراسیون، اعداد نهایی میشن و وارد مرحله اعلام و اجرا میشیم. در فرایندی که اجرا کردیم، مدیر عدد پیشنهادی رو در جلسه یک به یک با همکار مطرح میکنه. امکان تغییر بعد از ارائه عدد هم محدود نگه داشته میشه تا سیستم تبدیل به چانه زنی آزاد نشه و در نهایت توافق به شکل مکتوب ثبت میشه. لازم نیست همه جزئیات مدل پرداخت رو توضیح بدیم، ولی آدم ها باید بتونن منطق کلی تصمیم رو بفهمن.
بعد از چند بار تجربه این فرایند، چیزی که برای من پررنگ تر شده اینه که احتمالاً هیچ فرمولی وجود نداره که همه آدمها رو از عدد نهایی راضی کنه. اما میشه سیستمی ساخت که تصمیم ها کمتر سلیقه ای، قابل توضیح تر و تا حد ممکن منصفانه تر باشن.
برای من مسیر تصمیمگیری در نهایت این شکلیه:
توان مالی شرکت ← شناخت بازار ← جایگاه پرداخت ← سطح شغلی ← بازه حقوقی ← عوامل پرداختی ← حقوق هدف ← فاصله با حقوق فعلی ← کالیبراسیون ← حقوق نهایی
این مدل یک تغییر سؤال ساده ولی مهم ایجاد میکنه. به جای اینکه بپرسیم:
«امسال چند درصد افزایش حقوق بدیم؟»
میپرسیم:
«حقوق منطقی هر فرد چقدره، الان چقدر با اون فاصله داریم و با توجه به توان مالی شرکت چقدر از این فاصله رو میتونیم پوشش بدیم؟»
به نظرم مخصوصاً در شرایط تورمی ایران، که ممکنه مجبور باشیم این تصمیم رو نه فقط سالی یکبار بلکه چند بار تکرار کنیم، داشتن یک سازوکار تصمیم گیری قابل دفاع خیلی مهمتر از پیدا کردن یک «درصد جادویی» برای افزایش حقوق همه است.
