
مدتیست که از روی کتابی رونویسی می کنم.
دِین خود را به اوبلوموف ادا می کنم.
آیا این کار عبثی است؟*
نمی دانم.
شاید این نیز یک جور سپاس گزاری است...قدردانی از نویسنده.
و شاید برای اینکه از مرحله خواندن گذر کنم و به نوشتن برسم.
یک جور پرش از طبقه ای به طبقه دیگر
مشابه کاری که در سیرک می کنند. پریدن از حلقه ای و آویختن به حلقه ای دیگر.
حال این طبقه یا حلقه پایینتر است یا بالاتر؟
فقط خدا عالم است.
من تنها به رسالت لحظه ای خود عمل می کنم.
رُمان ابلوموف را می نویسم تا درک بیشتری از واژه ها و معانی کتاب داشته باشم.
تا عمیقتر نگاهش کنم.
و چقدر هم این کار موثر است.
تا جایی که گاه نوشتن واژه ها مرا به عمق لحظه ها می برد.
خواندن و لذت بردن از داستان به جای خود،
حالا دیگر اکنون با نوشتن آنچه باید خوانده شود،به درک بیشتری می رسم از آن چیزی که روزگاری دور کسی، اندیشمندی، نویسنده ای، آن را نگاشته و اثرش به امروز رسیده است.
یک جور پاداش مضاعف از دو کار در یک لحظه،خواندن و در عین حال، نوشتنِ خواندن.
بگذریم...
با رونویسی اوبلوموف، هر روز نکته ای کشف می کنم.
هرچند نکته ها به تعداد لحظه ها فراوانند. مانند پروانه هایی که در هوا پرواز می کنند.
بستگی به این دارد که کدام را در یک لحظه ببینیم و قادر به شکار آن در همان دم باشیم.
و نکته امروز این بود:
در سراشیب تپه و ماهور سطور، به کلمه «خشکسالی»رسیدم. نوشتم و از آن رد شدم.
دو سطر دیگر را نیز رد کردم.
داشتم نرم و هموار راه خود را می رفتم، چونان سالکی خستگی ناپذیر در مسیر سلوک،
که ناگهان
ذهن بهانه جوی وسواسی، باز نق نق کنان دست دل را کشید که بر گرد و پشت سر خود را نگاه کن .
و من به فرمان آن رفیق ناهمراه،
بی دلیل، ایستادم و صفحه قبل را ورق زدم تا به پشت سر خود نگاهکی بیاندازم...
نوشته ها را برانداز کردم که چشمم به واژۀ «خشکسالی» افتاد...
چه قدر زیبا بود،
بخصوص حرف ل، چه کشش دلپذیری داشت.
از قوس طناز دامنش که بگذریم،
قد رعنایش، اصیل و فاخر تا بالا کشیده و بلند رفته بود،
چنانکه نهالی نورس در عنفوان جوانی، با سری پر شور و دلی مشتاق،
بی غرض
قد می کشد و تا بالا و بالا می رود، او نیز چون سالک، سودای رفتن دارد...
می بالد و سر به آسمان می ساید و از آن بالا ، چنان مغرورانه به آسمان و زمین نگاه می کند که انگار همه دنیا زیر چتر پر صلابت اوست.
طفل نورسیده هنوز طعم تلخ زمین خوردن را نچشیده تا شور پریدن و رَستن، چون پروانه ای از سرش بپرد.
ذهن نورس نهال، سرشار از شور بالیدن است...
باری
حرف «ل» ، چنان زیبا و پرصلابت و سربلند، قد کشیده و سر به آسمان خودش ساییده بود که کامل و بی نقص می نمود.
با این که دل راضی بود،
ذهن یک چشم وسواسی، شیطنت کرد یا لج؟ (کدام یک؟ خدا عالم است)
هرچه بود تردید به دلم انداخت که این حرف ل را بیشتر بکشم تا قد رعنایش از این که هست بالاتر برود ،
هرچه بالاتر، برقرار و سرفرازتر...
چقدر مضحک!
آنجا ایستاده بودم و به جای حرکت و رفتن، به یک حرف لام فکر می کردم!
راست است که در مسیر سلوک، ایستادن جایز نیست.
از نشستن که مگو... برابر است با لغزیدن به پرتگاه...
خلاصه این که باز ولع جاودانگی کار خود را کرد!
به حرف آن همیشه مردّد کوردل گوش دادم،
حریصانه خودکار را بر بالای حرف ل ، لغزاندم ...
بلندتر شد اما...
یک لکه ریز، اثر جوهر اضافی خودکار،
بر کاکُل حرف «ل» نشست!
فکر کردم نه زشت شد و نه زیبا
اما آن نقطه ریز همچون رفیق ناهمراه، بر دوش آن بیچاره ، لام، سوار شد!
دوالپا هم برای خودش کسی شد...
داغ تردید و دو دلی تا ابد بر این حرف، ماندگار شد.
و اینجاست که دانستم هر چیزی خوب یا بد، خیر یا شر، اثری جاودانه دارد.
تنها کافیست اراده کنی و نوک قلم را بر صفحه تقدیر خود بلغزانی تا نقطه ها، نکته ها، جاودانه شوند.
و تا این نوشتار باقیست، اثر تردید و زیاده خواهی نیز بر کاکل حرف ل پابرجاست.
درست مثل آن دوالپا**
آن همنشین کوردل وسواسی که همواره بر دوش ذهن من سوار است.
تا کِی از شرّش خلاص شوم؟
فقط خدا عالم است.
سوسن چراغچی
3 بهمن 1402
*از گابریل گارسیا مارکز پرسیده بودند کدام یک از خوانندگان آثارت را عاشق تر دیدی؟ پاسخ داده بود شنیده بوده که زنی در مسکو«صد سال تنهایی » را از اول تا آخر رونویسی کرده بود تا مطمئن شود کتاب را خوانده است. از دید او این زن از همه خوانندگانش، بر آثار او عاشق تر بوده است. در این روز و روزگار، رونویسی هم یک جور عشق است!
https://www.epubfa.ir/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B2/
**در اسطورهشناسی ایرانی، دوالپا مصداق آدم سمجی است که به هر دلیل به حق یا ناحق به جایی یا کسی میچسبد و آنجا را رها نمیکند، چنانکه وقتی بچهای سماجت میکند و به مادر اصرار میورزد، مادر به او میگوید: «چرا مثل دوالپا به من چسبیدهای؟!» در افسانهها راه چارۀ رهایی از دست دوالپا مست کردن او دانسته شدهاست.
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D9%BE%D8%A7