اما قابلتوجهترین قسمت از مصائبِ این مرحله مربوط به کیفیت ترجمه و سطح کار مترجمه.
ناشرهایی هستن که به هر دلیلی کیفیت ترجمه براشون اهمیت زیادی نداره. بنابراین مشکلی هم ندارن چون به تعداد زبانآموختهها مترجم وجود داره. پس اینجا تمامِ حرفم سرِ کارِ باکیفیته. چیزی که آدم رو آزار میده اینه که تو میدونی اون بیرون هزارتا مترجم خوب هست که شناختهنشدهن ولی نمیتونی بهشون دسترسی داشته باشی. و از اون طرف همیشه تعداد زیادی بودن و هستن که برای همکاری ابراز تمایل میکنن اما تقریباً ۹۰ درصد نمونهترجمههایی که ازشون میگیرم بین بد تا فاجعهآمیز در نوسانن. حالا این بد بودن دهها دلیل داره مثل عدم تسلط به زبان مبدأ و مقصد که باعث میشه دریافت درستی از یک عبارت یا اصطلاح نداشته باشن یا به خاطر ضعف در گرامر ساختار جمله رو اشتباه متوجه بشن یا نتونن به درستی اون رو به زبان فارسی بیان کنن. مثلاً سادهترینش این بود:
The most difficult aspect of work has nothing to do with profitability or deadlines or competition.
دشوارترین بُعدِ کار هیچ ارتباطی به سودآوری یا حوادث مرگبار یا رقابت ندارد.
ولی از همه بیشتر چی باعث میشه ترجمه به نظرم بد بیاد و نمونه رو رد کنم؟ این که مترجم ماشینی عمل کنه، فکر نکنه، جستجو نکنه، احتمال این رو نده که یه معنای دیگهای داره این کلمه یا عبارت که من نمیدونم، بذار برم سرچ کنم. مثلاً در نمونهی پایین، متن از چند خط قبل داره در مورد جمهوریخواهان در امریکا صحبت میکنه و این که برخلاف تصور عموم، اونا نسبت به مردم فقیر یا طبقهی پایین جامعه بیتفاوت نیستن فقط روششون فرق میکنه.
They’re likely operating under the assumptions that opportunity “trickles down”* through job creation and that tough love helps motivate people to raise themselves out of poverty.
آنها احتمالاً با فرض بر این که فرصت از طریق اشتغال زایی ایجاد می شود و این که عشق شدید، به افراد انگیزه می دهد تا خود را از فقر نجات دهند، عمل می کنند.
عشق شدید چیه که قراره این انگیزه رو بده؟ بعد میریم سرچ میکنیم و میفهمیم این سیاست ترغیبی دولت آمریکا در فلان جا فلان وقت بوده. مترجم اصلاً براش سوال نشده که عشق شدید یعنی چی و آیا برای خواننده واضحه یا نه. من برداشتم اینه که این آدم مسئولیتی در برابر متن برای خودش قائل نیست و فقط میخواد این کار رو انجام بده و تموم کنه و بره. وقتی در مورد نمونهکار که باید تمام حواسش با همهچیز باشه و تلاشش رو بکنه تا کارش پذیرفته بشه انقدر بیتوجه و بی مسئولیته، چطور میشه به درستیِ ترجمهی کل کتابش اطمینان کرد.
ممکنه یه سری ناشرها مشکل انتخاب مترجم رو نداشته باشن و دلیلش هم این باشه که تعداد کتابهایی که خود مترجمها براشون میارن تا چاپ بشه کفایت میکنه و برای اون معدود کتابهایی که خودشون برای ترجمه اقدام میکنن هم مترجمهای همیشگی خودشون رو دارن. یک دلیلش میتونه این باشه که به دلیل اعتبار ناشر، مترجم خوبی که دنبال رزومهی کاری باشه از منافع مالی چشمپوشی میکنه و میره سراغ این نشر. یا ناشر انقدر در پرداخت حقالزحمه دستودلباز هست که مترجمها یکراست میرن سراغش. البته این رو هم در نظر میگیرم که اصلاً روش پیدا کردن مترجم یه چیز دیگه باشه که من ازش بی خبرم و کاش میدونستم.