استعفای یک کارمند، فقط یک «خداحافظی» نیست؛ یک تراکنشِ چند میلیون تومانی است!
در پست قبلی از «کابوس فرارِ استعدادها» حرف زدیم. کارفرمایی که نیروی کلیدیاش را از دست میدهد، اولین چیزی که در ذهنش میگذرد معمولاً این جمله است: «عوضش میکنیم، مشکلِ بزرگی نیست.»
اما اینجاست که حسابدار باید وارد جلسه شود و یک دفتر ترسناک را باز کند:
دفتر هزینههای پنهانِ خروجِ نیرو (Cost of Turnover).
چیزی که به چشم نمیآید، در ترازنامه ثبت نمیشود؛ اما از جیبِ کارفرما بیرون میرود.
وقتی یک کارمند از سازمان خارج میشود، ما فقط با «یک صندلیِ خالی» روبهرو نیستیم. ما با ۴ جریانِ نقدینگیِ خروجیِ نامرئی روبهرو هستیم:
۱. هزینهی خالی ماندنِ صندلی (Vacancy Cost): از روزی که کارمند میرود تا روزی که نیروی جدید مستقر شود، کارِ او یا معطل میماند یا روی دوشِ بقیهی تیم میافتد. این یعنی فشارِ کاری، خستگی، اضافهکاریهایِ فرسایشی و انبوهی از کارهایِ عقبافتاده.
و اگر آن شخص تخصصِ خاصی داشته باشد؟ فاجعه است! سپردنِ کارِ او به دیگر اعضای تیم که تخصصِ او را ندارند، نه تنها سرعت را پایین میآورد، بلکه ریسکِ اشتباهاتِ هزینهزا را هم بالا میبرد.
۲. هزینهی استخدام و جذب (Cost per Hire): آگهی، غربالگری رزومه، مصاحبهها، تستها، و زمانِ مدیرِ منابع انسانی و مدیرِ واحد. هر دقیقهی این جلسات، یک «قلم هزینه» است که کسی آن را سندزنی نمیکند.
۳. هزینهی آموزش و دوره ی بلوغ (Training & Ramp-up): نیروی جدید از روز اول «سودساز» نیست. او معمولاً ۳ تا ۶ ماه زمان میخواهد تا به بهرهوریِ نفر قبلی برسد. حقوحقوقِ این دوره، در واقع سرمایهگذاریِ از دست رفته است. یعنی هزینه پنهان
۴. هزینهی نامشهود: دانشِ سازمانی با او میرود، روابطِ کاریِ تیم بهم میریزد و اثرِ روانیاش بر بقیه («معلوم شد اینجا موندنی نیستیم!») میتواند یک استعفایِ زنجیرهای راه بیندازد. این یعنی: بدنام شدنِ شرکت در بازارِ کار و فروپاشیِ ساختارِ سازمانی؛ هزینهای که با هیچ سندی نمیتوان آن را جبران کرد.
این مسئله رو با یک مثال عددی بخواهیم نشان بدهیم :
فرض کنیم یک کارشناس با حقوق ماهانهی ۲۰ میلیون تومان استعفا میدهد
افت بهرهوری در دورهی جستجوی جایگزین (۲ ماه، ۵۰٪ افت)
۲۰م × ۲ × ۵۰٪ ۲۰,۰۰۰,۰۰۰
هزینه استخدام (آگهی، مصاحبه، زمان مدیران) تخمینی ۱۵,۰۰۰,۰۰۰
دوره بلوغ نیروی جدید (۳ ماه، بازدهی ۵۰٪) ۲۰م × ۳ × ۵۰٪ ۳۰,۰۰۰,۰۰۰
آموزش و راهاندازی تخمینی ۱۰,۰۰۰,۰۰۰
جمع (حداقلِ محافظهکارانه) ۷۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان
یعنی خروجِ یک نفر با حقوق ۲۰ میلیونی، به راحتی ۳ تا ۴ برابرِ حقوقِ ماهانهاش برای سازمان هزینه دارد. (پژوهشهای جهانی هم همین میگویند: جایگزینی یک کارمند، بین ۵۰٪ تا ۲۰۰٪ حقوقِ سالانهی او هزینه برمیدارد.)
حالا ضرب کن در تعدادِ نفراتی که امسال از شرکتِ تو رفتهاند… تازه «خطِ پنهانِ» ترازنامه آشکار میشود! 😨
حالا آن جملهی «عوضش میکنیم» یک معنای دیگر دارد: کارفرمایِ هوشیار به جای صرفِ ۷۵ میلیون برای جایگزینی، بخشی از این بودجه را صرفِ نگهداشتِ نیروی فعلی میکند:
** افزایشِ مشارکت، مسیرِ رشدِ شغلی، بازخوردِ منظم و حقوقِ منصفانه.
نگهداشتِ نیرو، یک هزینه نیست؛ ارزانترین سرمایهگذاریِ سازمان است.
به نظر شما اگر کارفرما بداند خروجِ هر نفر چقدر هزینه دارد، با درخواستِ افزایشِ حقوقِ کارمندانش چه میکند؟ نظرات را در کامنتها بخوانم!
کارمندانش چه میکند؟ نظرات را در کامنتها بخوانم!