منطقه امن، محدودهای از رفتارها، عادتها، سنتها و باورها است که به ما احساس پایداری و امنیت میدهد. با وجود این، در گذر زمان این رفتارها و عادتها، بیحاصل و دست و پاگیر میشوند. امروزه، بسیاری از افراد از طریق ارائه پیامهایی الهام بخش به شما اصرار میکنند که قدم را از منطقه امن خود فراتر بگذارید. واقعیت این است که انجام کارهایی جدید و گاه اندکی خطر کردن برای جسم و روح شما مفید خواهد بود. با این حال، ایجاد تغییر در روال عادی زندگی کاری بسیار دشوار است.
به خاطر داشته باشید که گسترش کرانههای زندگی و خروج از منطقه امن کاری بسیار بزرگ است که همت عظیمی میطلبد. اما برای انجام این کار، ابتدا باید با مفهوم منطقه امن آشنا شده و بفهمیم به چه دلیل دل کندن از آن تا این اندازه دشوار است؟ خروج از منطقه امن چه فوایدی برای ما داشته و این همه پافشاری برای گسترش آن چه دلیلی دارد؟ واقعیت این است که ارائه پاسخی تمام و کمال به این پرسشها در چند سطر نمیگنجد؛ با این حال، در این جا تلاش خواهیم کرد تا با استناد بر نظریات و تجربیات افراد به نام، موضوع را تا حدودی روشن کنیم.

منطقه امن، فضایی رفتاری است که کلیه عادات و فعالیتهای شما در آن، تحت روال و الگوی منظمی انجام میگیرد. حضور در منطقه امن موجب میشود که استرس و احساس خطر به حداقل میزان ممکن تقلیل پیدا کند. باقی ماندن در این محدوده برای شما نوعی امنیت روانی را فراهم میکند. تا جایی که فرد احساس میکند از خوشبختی منظم، اضطراب اندک و استرس کمی برخوردار است.
ایده منطقه امن از یک آزمایش کلاسیک روانشناسی نشأت گرفته است. در سال 1908 میلادی، Robert M. Yerkes و John D. Dodson که هر دو از روانشناسان آن دوران به شمار میرفتند، بیان کردند که وضعیت آسایش نسبی موجب ایجاد سطح پایداری از عملکرد خواهد شد؛ با این حال، موضوع این است که به حداکثر رساندن عملکرد به اضطراب نسبی نیز نیازمند است. اضطراب نسبی عبارت از میزان مشخصی از استرس است که اندکی بالاتر از میزان نرمال بوده و ما را به حرکت وا میدارد. این فضا «اضطراب بهینه» لقب گرفته و به طور کامل خارج از منطقه امن ما قرار دارد. بدیهی است که اضطراب و استرس بیش از اندازه سطح هوشیاری و عملکرد ما را به شدت کاهش میدهند.
ایده اضطراب بهینه به هیچ عنوان تازگی ندارد. اضطراب بهینه همان حس و حالی است که هنگام ورود به مرحله تازهای از زندگی، برخورد با چالشهایی کنترل شده یا در مجموع، در هنگام گسترش کرانههای زندگی با آن مواجه خواهید شد. در اغلب موارد، قدم گذاشتن در چنین فضایی نتایج شگرفی را به دنبال دارد. در این زمینه، مطالعات گوناگونی انجام گرفته و همگی مفید بودن آن را تأئید میکنند.
با این حال، لازم است توجه داشته باشید که ایجاد شرایط فشار و استرس بیش از اندازه به هیچ عنوان مفید نبوده و میتواند نتایجی منفی را به دنبال داشته باشد. در واقع، همه ما به صورت طبیعی تمایل داریم تا خود را در وضعیتی خنثی و بدون استرس نگهداریم. دشواری خروج از منطقه امن نیز از همین موضوع سرچشمه میگیرد.
به خاطر داشته باشید که منطقه امن به خودی خود از ماهیت مثبت یا منفی برخوردار نیست. این وضعیتی طبیعی است که اغلب افراد به سمت آن گرایش دارند. بنابراین، خروج از چنین شرایطی به معنای خطر کردن و ایجاد اضطراب بوده و ممکن است نتایج مثبت یا منفی را در پی داشته باشد. واقعیت این است که همه انسانها تا حدودی به محدوده امنی نیاز دارند که در آن بتوانند حداقل آسایش را تجربه کنند.
خارج شدن از منطقه امن، افزایش سطح اضطراب بهینه را به دنبال خواهد داشت. اضطراب بهینه موجب میشود که عملکرد ذهنی و سطح هوشیاری شما به اوج خود برسد. این امر، به ارتقاء بازدهی کمک میکند. فواید خروج از منطقه امن عبارتند از:
احساس امنیت و آسایش مداوم در واقع قاتل بهرهوری به شمار میروند. احساس دلهره ناشی از کمبود فرصت و بالا بودن انتظارات از جمله عوامل افزایش بازدهی هستند. بدون وجود چنین اضطراب مفیدی، به تدریج انگیزه و اشتیاق خود را برای انجام امور و یادگیری مباحث تازه از دست خواهیم داد. در عین حال، حضور مداوم در منطقه امن تنها گرفتار شدن ما در تداوم زندگی روزمره را در پی خواهد داشت. گسترش مرزها و کرانههای زندگی به ما کمک میکند تا گامهای بزرگتری برداشته و قابلیتهای بیشتری را کسب کنیم.
خروج از منطقه امن موجب میشود که توانایی ما در رویارویی با چالشهای جدید زندگی افزایش یافته و بتوانیم خود را با شرایط گوناگون و تغییر و تحولات احتمالی تطبیق دهیم. همه ما ترسهایی داریم و در مواردی نسبت به خود یا شرایط اطراف نامطمئن هستیم. انجام ریسکهای کنترل شده و مقابله با برخی چالشها این امکان را فراهم میکنند تا بتوانیم در فضای کنترل شدهای با ترسهای خود مواجه شده و آنها را پشت سر بگذاریم. این امر میتواند در انجام تصمیم گیریهای بزرگ و انطباق با تغییر و تحولات غیر منتظره زندگی مفید واقع شود.
خروج گاه و بیگاه از منطقه امن به شما کمک خواهد کرد تا با نقاط ضعف و قوت خود آشناتر شده و قابلیتهای خود را به تدریج ارتقاء دهید. این امر، شما را برای چالشهای بعدی آماده خواهد کرد. به این ترتیب، خطر کردن و پشت سر گذاشتن محدوده امن به مرور برای شما سادهتر خواهد شد.
خلاقیت از جمله مهارتهایی است که به تدریج و با افزایش آگاهی و در عین حال، با بالا رفتن تجربه و یادگیری مهارتهای جدید افزایش مییابد. کسب همه این موارد، تنها در صورتی امکان پذیر خواهد بود که پا را از منطقه امن عادات خود فراتر گذاشته و تلاش کنید تا ابعاد وجودی خویش را گستردهتر کنید.
خطر کردن و رویارویی با تجربیات و چالشها به مرور موجب میشود که توانایی تصمیم گیری و ارائه راهکار در شما بهبود یابد. واقعیت این است که باقی ماندن دائمی در محدوده امن هیچ یک از قابلیتهای وجودی شما را ارتقاء نداده و ذهن شما را کرخت و فرسوده خواهد کرد.
مزایا و فواید خروج از منطقه امن بیشمار هستند. پشت سر گذاشتن این محدوده به شما کمک خواهد کرد تا خودتان و دنیای اطراف را بهتر بشناسید. تصور کنید که با انجام این کار چه فضاها و امکانات تازهای را ممکن است تجربه کنید! به کشورها، شهرها، غذاها، ورزشها، مشاغل و کلیه کارهایی فکر کنید که خارج از منطقه امن در انتظار شما هستند. بنابراین، بهتر است هر چه زودتر تصمیم گرفته و افقهای وجودی خویش را گسترش دهید.

خروج از منطقه امن به معنای قدم گذاشتن در فضایی کنترل شده است. انجام چنین امری، با ایجاد اضطرابی کنترل شده هم توأم خواهد بود. این نوع اضطراب با استرسی که اغلب افراد در دنیای امروز با آن دست به گریبان بوده و از آن گریزان هستند، تفاوت دارد. در عین حال، شایان ذکر است که منطقه امن هر فردی با فرد دیگر متفاوت است. یعنی، ممکن است آن چه برای شما به عنوان محدوده امن شناخته شده باشد، دیگری را به وحشتی فلج کننده دچار کند. خروج از منطقه امن هم برای هر شخص تعبیر منحصر به فردی دارد. منظور این است که آن چه برای شما تنها به عنوان قدم گذاشتن به حیطهای فراتر از مرزهای شناخته شده زندگی تلقی میشود، برای فرد دیگری به معنای رویارویی با موقعیتی مخاطره آمیز و وحشتناک قلمداد شود. بنابراین، بهتر است به خاطر داشته باشید که اگر چه اضطراب بهینه میتواند به ارتقاء قابلیتهای شما منجر شود؛ با این حال، ایجاد اضطراب زیاد امری مضر و مخرب به شمار میرود.
در این جا با چند روش خروج از منطقه امن آشنا خواهید شد. لازم است توجه داشته باشید که این روشها، تمرینات سادهای هستند که موجب میشوند بدون افراط و به تدریج، کرانههای زندگی خود را گسترش دهید:
به عنوان مثال، میتوانید برای رسیدن به محل کار مسیر تازهای را انتخاب کنید. در رستوران جدیدی غذا میل کنید. به مدت یک هفته یا یک ماه، گیاهخواری را تجربه کنید. واقعیتهای موجود در دنیای اطراف خود را دوباره ارزیابی کنید. در زندگی روزمره خود تغییراتی هر چند کوچک را اعمال کنید. چشم اندازهای مثبت و منفی ایجاد تحول در زندگی خود را به خوبی بررسی کنید. برنامههای تعیین شده را به تعویق نیاندازید.
ممکن است شما در زمره افرادی باشید که به طور دائمی در تکاپو بوده و همواره عجله دارند؛ در این صورت، آهسته شدن روند زندگی شمار ا دچار ترس و اضطراب خواهد کرد. پس، حالا زمان آن است که این کار را انجام دهید! روند زندگی خود را کندتر کنید. فرصت و شرایط تفسیر موقعیتها و امور را برای خودتان مهیا کنید.
روند زندگی در برخی مواقع به حدی سریع است که فرصت چندانی برای تصمیمگیری در اختیار ما قرار نمیدهد. برای مواجه شدن با چنین چالشی، گاهی بهتر است از تعلل فاصله گرفته و تصمیماتی فوری را اتخاذ کنید. بنابراین، لازم است با اعتماد به نفس کامل و با اطمینان به قضاوتهای خود در برخی شرایط به سرعت تصمیم گرفته و آن را به اجرا درآورید.
خروج از منطقه امن شهامت بسیار زیادی میطلبد. بنابراین، لازم است این کار را به تدریج و با برداشتن گامهایی کوچک آغاز کنید. به عنوان مثال، اگر در اجتماع دچار اضطراب میشوید، لازم نیست ناگهان در مقابل جمع کثیری از مردم سخنرانی کنید. کار را با سلام و احوالپرسی با تعداد انگشت شماری از افراد آغاز کرده و به مرور پیشروی کنید.
بدیهی است که خروج از منطقه امن به روشهای دیگری نیز امکان پذیر خواهد بود. آموختن مهارت یا زبانی تازه یکی از بهترین راههای گسترش مرزهای وجودی به شمار میرود. پس، بهتر است تردید را کنار گذاشته و با تمام وجود در جهت ارتقاء قابلیتها و گسترش تواناییهای خود گام بردارید. باور کنید که این امر به شما کمک خواهد کرد تا علاوه بر افزایش بازدهی، به مراتب بیشتر از گذشته از زندگی خویش لذت برده و با خودتان آشناتر شوید. برای دستیابی به موفقیتهای روزافزون و بهبود تواناییها، مطالعه مقاله دیگر راهرو با عنوان «21 راه برای افزایش خودکارآمدی و دستیابی به اهداف» را نیز توصیه میکنیم.
تولید محتوا برای راهرو توسط نویسندگان نویسش انجام میشود.