از متلکهای معنادار گرفته و شایعه پراکنی درباره زندگی جنسی یک نفر تا رفتارهای جنسی ناخواسته، همگی جزء آزارهای جنسی محسوب میشوند. این موضوع در جوامع مردسالار بیشتر دیده میشود؛ و متاسفانه حتی در مواردی عادی تلقی میشود.
آزار جنسی تاثیرات منفی بر ذهنیت و زندگی قربانی میگذارد. باید برای عبور از این حس منفی به این افراد کمک کرد. در غیر این صورت، ممکن است تاثیر این تجربه تلخ مثل یک زخم کاری تا پایان عمر باقی بماند.
در این مطلب درباره روش کمک، دلگرمی، و حمایت از قربانیان آزار جنسی خواهیم گفت.
به هر رفتار ناخواسته جنسی که به شما حس ترس، خجالت یا حقارت بدهد آزار جنسی میگویند. این رفتار باعث میشود که یک فضای پرتنش یا خشونتآمیز درست شود و شما حس معذب بودن داشته باشید.
به بیان دیگر: اگر شما از حرف یا نگاه جنسی شخصی خوشتان نمیآید یا دلتان نمیخواهد آن را بشنوید، یعنی آن شخص به شما آزار جنسی رسانده است.
دانسته یا نادانسته، افراد زیادی مرتکب این نوع آزار میشوند. فرقی نمیکند غریبه باشد یا آشنا، وقتی کسی:
او مرتکب آزار جنسی شده است. این رفتارها ممکن است حضوری، تلفنی، یا اینترنتی انجام شوند.
پیشنهاد مطالعه:
همه چیز درباره کمپین ME Too در مورد آزار جنسی
متداولترین نوع آزار جنسی، آزار کلامی است. همانطور که گفته شد این مورد میتواند شامل متلکهای جنسی یا پیامهای معنیدار شود.
مثال: اظهارنظر جنسی درباره بدن شما که باعث شود حس منفی به خودتان داشته باشید.
اگر بدون رضایتتان جوک یا لطیفه جنسی درباره شما یا زندگی شخصیتان گفته شود، این یک آزار جنسی است. چنین کنایههای جنسی، حس توهین و رنجش به وجود میآورند.
مثال: شوخی درباره زندگی جنسی یا اعضای بدن شما.
زبان بدن زبانی بسیار قوی است. اگر کسی به شما نگاه جنسی یا نگاه خریدارانه منفی بکند، یعنی مرتکب آزار جنسی شده است. حتی اگر حرفی به زبان نیاورده باشد.
مثال: چشمچرانی کردن، خیره شدن به عضو یا اعضایی از بدن و ... .
برای افرادی که تجربه وحشتناک آزار جنسی را گذرانده باشند دنیا دگرگون میشود. روزهای بعد از این اتفاق روزهایی پر از ترس، سردرگمی، و احساسات شدید و درهمریخته است.
اگر کسی را میشناسید که چنین اتفاقی را از سر گذرانده است، راههای مختلفی وجود دارد تا به او کمک کنید. حمایت و پشتیبانی از قربانی آزار جنسی به او کمک میکند تا از این مرحله سخت عبور کند. با کمک دوستان و خانواده است که قربانی میتواند هرچه سریعتر این تجربه تلخ را پشت سر بگذارد.
فرقی نمیکند این اتفاق کجا، چرا، و توسط چه کسی بیافتد، این دو نکته را هرگز فراموش نکنید:
۱) آزار جنسی همیشه اشتباه است.
۲) قربانی مقصر نیست.
بسیاری از قربانیان آزار جنسی این موضوع را حداقل با یک نفر (معمولا دوست صمیمیشان) در میان میگذارند. با آنکه نمیتوان به عقب برگشت و جلوی این اتفاق را گرفت، روشهای مختلفی برای حمایت از شخصی که آزار جنسی دیده است وجود دارد.
خلاصه بگویم، شما باید کنار او باشید. به حرفهایش گوش بدهید. و به او اطمینان بدهید که قضاوتش نمیکنید و هرکاری از دستتان بر میآید برای او انجام میهید.

قدرت شنیدن درددل را دستکم نگیرید. گاهی بهترین کاری که میتوانید برای فرد قربانی انجام دهید این است که سنگ صبور او باشید.
درک کردن و حمایت از قربانی خیلی مهم است. فراموش نکنید که در میان گذاشتن چنین تجربههایی شجاعت زیادی میطلبد. سعی کنید برای او محیط امن و عاری از قضاوتی فراهم کنید؛ از نظر احساسی به او دلگرمی دهید تا با خیال راحت درددل کند.
به او اطمینان دهید که میتواند روی شما حساب کند. برای نتیجهگیری و ارائه راه حل عجله نکنید. اجازه دهید آزادانه صحبت و یا حتی گریه کند.
یکی از مهمترین دلایلی که باعث میشود قربانیان آزار جنسی نخواهند درمورد تجربهشان صحبت کنند ترس از عکسالعمل دیگران است. آنها نگرانند که کسی حرفهایشان را باور نکند. کمتر پیش میآید که کسی در مورد این مسائل دروغ بگوید. پس اگر دوستی نزد شما آمد و درباره تجربه آزار جنسی که داشته است با شما صحبت کرد، به این معنی است که به شما اعتماد دارد. بهتر است اعتماد او را با اعتماد متقابل پاسخ دهید.
در آزار جنسی هیچگاه قربانی مقصر نیست. هیچ شخصی با حرفی که میزند، رفتاری که میکند، یا لباسی که میپوشد به دنبال آزار دیدن از دیگران نیست. به قربانی اطمینان دهید که همیشه مقصر و گناهکار کسی است که مرتکب آزار جنسی شده است.

قربانی آزار جنسی باید با تصمیمها و احساسات پیچیدهای دست و پنجه نرم کند. یکی از اینها حس ضعف و استیصال است. سعی نکنید پیشداوری کنید یا عجولانه به اوجای او تصمیم بگیرید. چنین کاری فقط احساس ضعف را در او تقویت میکند.
یکی از راههای حمایت از قربانی آزار جنسی همفکری کردن با اوست. به او کمک کنید تا همه راه حلهای پیش رویش را بررسی کند و بهترین تصمیم را برای این مسئله بگیرد. ممکن است بخواهد با یک روانشناس ملاقات کند و یا با فرد خاطی صحبت کند، شما باید در تمام مراحل تصمیمگیری در کنار او باشید.
به یاد داشته باشید که فراموش کردن تجربه آزار جنسی کار سادهای نیست. جملههایی مثل «بی خیال!»، «واست مهم نباشه!»، «سعی کن بهش فکر نکنی» را هرگز نگویید. بهبودی و بازگشت به حالت عادی یک فرآیند زمانبر است. هرکسی با سرعت خاصی در این مسیر قدم برمیدارد.
به جای آنکه از او بخواهید این موضوع را فراموش کند، به او کمک کنید تا تجربه آزار را پشت سر بگذارد.
حرفهایی که به شما زده است را برای کسی بازگو نکنید. بگذارید خودش تصمیم بگیرد چه کسی میتواند از این موضوع خبر داشته باشد.
اگر مسئله امنیت او در میان است و باید به جایی گزارش دهید، حتما این موضوع را با شخص قربانی در میان بگذارید. از او اجازه بگیرید.
بدون اطلاع قربانی با کسی که مرتکب آزار جنسی شده روبرو نشوید. حتی اگر نیت خیر هم داشته باشید، این کار ممکن است اوضاع را هم برای شما و هم برای قربانی بدتر کند.
یکی از بهترین روشهایی که میتواند به قربانی آزار جنسی کمک کند صحبت با یک روانشناس حرفهای است. فرد قربانی با صحبت کردن محرمانه با روانشناس، هم حس منفی که دارد را تخلیه میکند، هم راهکارهای مفید و سودمندی برای رهایی از اضطراب و احساسات منفی دریافت میکند.
به او یک روانشناس قابل اعتماد معرفی کنید، یا از فرد قربانی بخواهید درباره این موضوع با تراپیست خود حرف بزند.
حتما از اهمیت نوشتن برای خودشناسی آگاه هستید. در قصه درمانی، همانطور که از اسمش پیداست، با نوشتن داستان، شعر، یا خاطراتی از زندگی خود به سمت بهبودی قدم برمیداریم. رواندرمانگر در این تکنیک مثل یک نویسنده همکار ظاهر میشود. به ما میگوید از ارزشها و باورهای خود بنویسیم. داستانی از زندگی خود بنویسیم که در آن قهرمان هستیم نه قربانی.
یکی دیگر از تکنیکهای قصه درمانی نوشتن درباره احساسات درونی از زاویه بیرونی است. از کسی که مورد آزار جنسی قرار گرفته است بخواهید مثل یک ناظر دقیق افکار و احساساتش را مشاهده کند. سپس مثل یک جراح آنها را کالبدشکافی کند و احساسات منفی را بیرون بکشد.
هر شخصی یک داستان منحصربهفرد دارد. هرچیزی که داستان زندگی ما را از بقیه متفاوت میکند برگ برنده ماست. هدف قصه درمانی پیدا کردن و تمرکز کردن روی فرصتهایی است که به رشد و بالندگی ما کمک میکنند.
این نوع از تراپی منحصرا روی مسائل اجتماعی، روانی، و فرهنگی زنان تمرکز دارد. تراپیستهای فمینیستی اعتقاد دارند که فقط رنجی که قربانی از آزار جنسی میبیند را نباید ببینیم. بلکه، تلاش در مخفی کردن این رنج و عادی نشان دادن شرایط هم باعث ایجاد حس منفی میشود. این موارد گاهی حتی منجر به وجود آمدن مشکلات روانی برای قربانیان نیز میشوند.
در تراپی فمینیستی رواندرمانگر در نقش یک همراه و دوست ظاهر میشود. او میخواهد به زن قربانی آزار جنسی کمک کند تا از وضعیت منفی که پیش آمده خلاص شود. به گفته آنها، در کنار هر افسردگی و رنجی، یک قدرت رهایی بخش نیز وجود دارد: منجی زن قربانی کسی نیست جز خود او.

در بازسازی ادراکی هم رواندرمانگر قصد دارد تا احساساتی منفی را که بعد از آزار جنسی به وجود میآیند از بین ببرد. دقیقتر بگویم، این تراپی تلاش میکند تا از طریق بازسازی افکار (یا همان ادراک) و احساسات مضر و ناراحتکننده، قربانی را قدم به قدم به بهبودی نزدیک کند.
یادمان باشد که افکار ما، به وجود آورنده احساسات ما هستند. کسی که دائما فکر کند که «من بازندهام» یا «من بیچارهام»، مطمئنا بیشتر اوقات حس سرخوردگی، ناراحتی، و افسردگی خواهد داشت. برعکس این موضوع هم صادق است: افکاری مثل «من موفقام»، «من خوشبختم»، و «زندگی زیباست» احساسات شاد و مثبتی را در فرد به وجود میآورند.
بنابراین، با تکیه بر بازسازی افکار و باورها و بهوسیله تعریف دوباره آنها، رواندرمانگر تلاش میکند تا تنشها و ناراحتیهای آزار جنسی را به حداقل برساند.
بسیاری از آزارهای جنسی در محل کار اتفاق میافتند. به فرد قربانی اطمینان دهید که پیگیری قانونی چنین تخلفی کار بسیار درستی است. با گزارش به حراست یا هر مسئول دیگری، از تکرار رفتارهای آزارگرانه در آینده جلوگیری میشود. بهعلاوه، جلوی فرد آزارگر را میگیرید و کمک میکنید تا چنین اتفاق تلخی برای شخص دیگری نیفتد.
هدف راهرو در پرونده آزار جنسی، آگاهی بخشی درباره موضوعیست که به قدر کافی به آن پرداخته نشده است. چیزی که به انتشار این آگاهی کمک میکند، همراهی شما و گفتن از قصههایتان است. پیشنهاد میکنیم برای اینکه تمام قصهها انسجام مکانی داشته باشند، روایتهای خود را در ویرگول منتشر کنید. با این حال اگر ساختن اکانت برایتان سخت است در همان اکانت شخصی اینستاگرام یا توییتر با هشتگ #راهرو و #داستانهای_گمشده روایتگر باشید. رسالت این پروندهی راهرو، گفتن، شنیدن، و سکوت نکردن است.
تولید محتوا برای راهرو توسط نویسندگان نویسش انجام میشود.