ویرگول
ورودثبت نام
تحریریه راهرو
تحریریه راهرومحتوای راهرو توسط گروهی از نویسندگان و مترجمان متخصص در نویسش تولید می‌شود.
تحریریه راهرو
تحریریه راهرو
خواندن ۲۳ دقیقه·۶ سال پیش

برای شما که برای رضایت دیگران زندگی می‌کنید.

خودت را بیش از اندازه اصلاح نکن!

آیا واقعا به این همه تغییر و اصلاح در زندگیمان نیاز داریم؟ بریانا ویست، یکی از معروف‌ترین نویسندگان روانشناسی و هوش احساسی به ما می‌گوید که بسیاری از رفتارهای اصلاحی افراطی که از ما سر می‌زند به حل هیچ مشکلی منتهی نمی‌شود و در نهایت چیزی جز احساسات منفی برای ما باقی نخواهد گذاشت.


پیش درآمد:

نگاهی به لیست آرزوهایتان بیندازید، به همه کارهایی که برای رسیدن به آنها انجام می‌دهید فکر کنید. همچنین همه رفتارهایی که در طول شبانه روز دارید را در نظر بگیرید. حالا صادقانه بگویید: کدام یک از این کارها و رفتارها را واقعا برای دل خودتان انجام می‌دهید؟ کدام را برای خوشایند دیگران؟ متاسفانه بسیاری از ما یاد گرفته‌ایم که بیش از اندازه به تایید دیگران وابسته باشیم. خیال می‌کنیم باید تبدیل به موجود ایده‌آلی شویم که همه او را دوست دارند. این هدفِ غیرمنطقی و دست‌نیافتنی، زخم‌های ماندگاری را بر روح و روان ما باقی خواهد گذاشت و ممکن است حتی به جای محبوبیت به انزوا و تنها شدن بیانجامد. در این مقاله، بریانا ویست، نویسنده خوشنام آمریکایی که کتاب‌ها و مقاله‌های متعددی را منتشر کرده است، به ما از اثرات مخرب این رفتارها می‌گوید. رفتارهایی که «اصلاح مفرط» نام دارند و باعث می‌شوند هیچ‌گاه نتوانیم از زندگیمان احساس رضایت داشته باشیم. پس از بررسی دقیق و موشکافی علت‌های اصلاح مفرط، بریانا ویست چهار اقدام کلیدی برای رهایی از این دور باطل را معرفی می‌کند. با خواندن این مقاله شما یاد می‌گیرید که چگونه مشکلات اصلی و واقعی را برطرف کنید و خودتان را از شر مشکلات غیرواقعی و آرزوهای دست‌نیافتنی خلاص کنید.

نویسنده‌ی این مقاله، Brianna Wiest که نامش برای افراد علاقه‌مند به مطالب حوزه‌ی روانشناسی و خودیاری آشناست. پیش از این دو مقاله دیگر از او به نام‌های می‌خواهم خوشبخت باشم و چطور با قضاوت‌های دیگران برخورد کنیم؟ را در راهرو منتشر کرده‌ایم. در کارنامه‌ی او، صدها مقاله‌ی پُرمخاطب یافت می‌شود که در نشریات معتبری همچون فوربس به انتشار رسیده است. علاوه بر مقالات محبوب و پرشمار، کتاب تازه‌ی او در با نام «THE MOUNTAIN IS YOU» در ژوئن سال جاری منتشر خواهد شد.




از کودکی به ما یاد داده بودند که بسیاری از غرایز و احساسات خود را نادیده بگیریم.

ما با تصور این‌که انسان‌های عادی و معمولی هستیم به دنیا آمدیم و بزرگ شدیم، اما کم‌کم همه آدم‌ها خلاف این موضوع را به ما ثابت کردند. البته این مسائل به صورت خودآگاه اتفاق نمی‌افتاد. همچنان که زمان ‌گذشت و بزرگ‌تر شدیم، قوانین، عرف‌ها و توقعات افراد مختلف جامعه را یاد گرفتیم. دیدیم که مردم چه چیزی را دوست دارند، از چه چیزی بدشان می‌آید، چه کسی را مسخره می‌کنند و چه آدم‌هایی را قبول دارند.

وقتی بچه بودی آنچه که درون آینه می‌دیدی تو را شدیداً تحت تاثیر قرار می‌داد. لباسی را از قفسه فروشگاه بر می‌داشتی و می‌پوشیدی چون که عاشقش بودی‌. وقتی که گرسنه می‌شدی، دلت غذا می‌خواست و خوراکی برای خوردن درخواست می‌کردی. یک ایده ای به ذهنت می‌رسید و به سرعت آن را عملی می‌کردی. بی‌نهایت خلاق، متمرکز، و در یک کلام خود خودت بودی.


اما کم‌کم آدم ها شروع به تصحیح رفتارها و اعمال تو کردند. آنها دائماً به تو می‌گفتند چه لباسی بپوشی، چگونه در موقعیت‌های مختلف رفتار کنی، و اصلاً چه کسی باشی‌… انگار به این نتیجه رسیده بودی که تمام احساسات و غرایزی که در مورد خودت داشتی اشتباه بوده است. ارتباطت با سیستم احساسات طبیعی و واقعی خودت که هدایت زندگی‌ات را در دست داشتند قطع شد. در نهایت مشخص شد که نمی‌توانی به تنهایی تکلیف زندگی‌ات را مشخص کنی و مسئولیت تصمیم‌های بزرگ زندگی را به عهده بگیری.

اکنون که یک انسان بزرگسال و عاقل و بالغ شده‌ای، روبروی آینه می‌ایستی و از تصویری که درون آینه می‌بینی اصلا خوشت نمی‌آید. وارد فروشگاه می‌شوی و چیزی را از قفسه برمی‌داری که بخش‌هایی از وجودت را بهتر پنهان ‌کنند، همان بخش‌هایی که از آنها متنفری. احساس گرسنگی می‌کنی اما نمی‌دانی باید چیزی بخوری یا نه، بعد به این فکر می‌کنی که اصلاً چه چیزی باید بخوری، و حتی بعد از خوردن هم به غذا و کالری آن و اینکه آیا تصمیم درستی گرفتی یا نه فکر می‌کنی.

خوب می‌دانی که عاشق چیزی هستی اما به اندازه کافی به خودت اعتماد نداری و تردید داری که آیا از پس چنین کاری بر می‌آیی یا نه. خوب می‌دانی که دلت چه چیزی می‌خواهد اما دائماً به تصوری که مردم از تو خواهند داشت فکر می‌کنی، آن وقت دست نگه می‌داری، جلوی خودت را می‌گیری تا خودت را در موقعیتی قرار ندهی که مورد قضاوت یا تمسخر دیگران قرار بگیری.

همه این‌ موارد رفتارهای اکتسابی هستند که در طول زندگی مان می‌آموزیم.

اگر شما هم مثل بسیاری از مردم دنیا باشید، با خودتان به این توافق رسیده‌اید که نباید به غرایز و احساساتتان اعتماد کنید و همین اصل را به قانون اساسی زندگیتان تبدیل کرده‌اید. همچنین، به این باور رسیده‌اید که نظرات و عقاید دیگران به نظر خودتان ارجحیت دارد و باید توجه بیشتری به آنها داشته باشید.

با خودت فکر می‌کنی که: اگر همه چیز عهده خودم باشد، زندگی‌ام ویران خواهد شد.

خیال می‌کنید که اگر واقعاً بی‌خیال همه چیز بشوید و خواسته‌های قلبی و حقیقت شخصی خودتان را دنبال کنید، باید طبق احساساتتان عمل کنید و آنگاه است که زندگی‌تان از هم می‌پاشد.


اما آیا واقعاً چنین اتفاقی خواهد افتاد؟

آیا خود واقعیتان، خود حقیقی و کاملتان باعث فروپاشی زندگی شما می‌شود؟ به احتمال زیاد خیر. این همان حسی است که پس از مدت‌ها سرکوب احساسات و جدا شدن از خود واقعی‌مان، یعنی درست در لحظه استیصال به سراغمان می‌آید. آن وقت است که دیگر کاسه صبرمان لبریز می‌شود و نمی‌توانیم این همه سرکوب احساساتمان را تحمل کنیم.

یاد گرفته بودید که همه غرایز طبیعی‌ات اشتباه و بی‌اساس هستند. و اگر واقعاً به ندای دلت گوش بدهی کم‌کم کنترل زندگی از دستانت خارج خواهد شد. ساز و کار شرطی شدن اجتماعی دقیقاً به همین طریق انجام می‌شود. این ساز و کار بر این پایه استوار است که شما باور داشته باشید که خود واقعی‌تان پر از امیال و افکار منفی است و تنها با نفرت از خود‌تان است که می‌توانید یک زندگی منسجم داشته باشید.

به تدریج، دیگر فراموش می‌کنید که چگونه جهان اطرافتان را با نظر خودتان مشاهده و ارزیابی کنید و اعتمادی به نظرات و عقاید واقعی خود نخواهید داشت. در نهایت تمامی این رفتارها باعث می‌شود که به یکی از پنهانی‌ترین و مخرب‌ترین انواع خودویران‌گری (Self-Sabotage) دچار شوید.

وقتی بیش از حد لزوم اقدام به جبران چیزی می‌کنیم، در اصل داریم تلاش می‌کنیم تا کمبودها و نقص‌های احتمالی را جبران کنیم. وقتی بیش از حد لزوم به اصلاح و تغییر رفتارهای خود اقدام می‌کنیم، در اصل داریم تلاش می‌کنیم چیزی که شکسته و ویران‌شده را ترمیم کنیم‌‌، حتی اگر واقعا چنین اتفاقی نیفتاده باشد.

مشاهده جبران بیش از حد در رفتارهایمان بسیار آسان‌تر است. گاهی می‌بینیم که کسی به اصطلاح از آن طرف بام افتاده است. مثلاً شخصی را مشاهده می‌کنیم که زندگی بسیار مجللی با زرق و برق بیهوده برای خودش دست‌وپا کرده است، آنگاه است که متوجه می‌شویم چنین شخصی حتماً از خود کم‌بینی رنج می‌برد.

اما از سوی دیگر، اصلاح و تغییر مفرط آن‌قدرها در رفتار ما نمایان نمی‌شود. چون مرموزانه وارد زندگی ما شده و گاهی خودش را در جلد افتادگی، فروتنی، و بهسازی فردی پنهان می‌کند. در حقیقت، اصلاح مفرط کم‌کم زندگیتان را از شما می‌دزدد، در یک دور باطل گرفتارتان می‌کند، و این احساس را به شما تزریق می‌کند که به اندازه کافی خوب، شایسته، و لایق نیستید.

وقتی بیش از حد رفتارهای خود را اصلاح می‌کنیم، با این تفکر پیش می‌رویم که تمام ابعاد زندگیمان ناکامل‌اند و همه چیز پر از نقص‌های کوچک و بزرگ است. خیال می‌کنیم تا وقتی همه چیز را درست نکرده‌ایم و بهبود نبخشیده‌ایم نمی‌توانیم زندگی واقعی‌مان را شروع کنیم و از آن لذت ببریم.

آن وقت،

  • به جای آنکه یک برنامه سالم برای زندگی‌مان تدارک ببینیم، تمامی نقشه‌ها و فعالیت‌های روزانه خود را دست‌کاری می‌کنیم. تا سرحد صبر و تحمل و عقلانیت‌مان جلو می‌رویم، فقط به خاطر اینکه بتوانیم تا بیشترین حد ممکن بازدهی داشته باشیم و تغییرات بیشتری را به وجود بیاوریم.
  • به جای آنکه ظاهرمان را باب میلمان تغییر دهیم، به دنبال این هستیم که یک «من»، یا یک شخصیت جدید به وجود بیاوریم. سپس، از تمامی مراحل اصلی زندگی غافل می‌شویم تا شاید بتوانیم این شخصیت ایده‌آل را در خودمان به وجود بیاوریم.
  • به جای آنکه به دنبال بهبود روابطمان باشیم، تمام فکر و ذکرمان را روی این موضوع می‌گذاریم که چه کسی ما را دوست دارد و چه کسی از ما بدش می‌آید، یا اصلا با چند نفر دوست هستیم. گاهی هم به جای آنکه دنبال روابط خوب باکیفیتی باشیم، فقط ظاهر آدم‌های اجتماعی را به خودمان می‌گیریم.

اصلاح افراطی به این دلیل صورت می‌گیرد که هنوز دقیقا نمی‌دانیم چه حد و اندازه‌‌ای از چیزها برای ما کافی است و با مفهوم «کفایت» آشنا نیستم.

به محض اینکه یک نفر به ما بگوید باید چیزی را در زندگی‌ات تغییر دهی، خیلی سریع و ساده حرفش را قبول می‌کنیم.

به آسانی فریب شرکت‌ها و تبلیغاتی را می‌خوریم که سعی دارند مشکل‌های غیرواقعی و عجیب و غریبی برای ما بتراشند، به ما بقبولانند که نقص‌ها و کمبودهایی داریم، و حالا باید محصولات آنها را بخریم تا همان مشکل غیرواقعی که می‌گویند را برطرف کنیم!

می‌دانید چرا اینقدر راحت فریب این افراد را می‌خوریم؟ چون دیگر غریزه و احساس ذاتی برایمان باقی نمانده که به ما بگوید چه چیزی در زندگی واقعاً خوب یا بد است. به چه حسی باید اعتماد کنیم؟ خیال می‌کنیم باید دائما در حال جستجو باشیم و همه چیز را تغییر دهیم تا به نقطه کمال برسیم.

مشکل اصلی اینجا نیست که شرایط زندگی ما از بیرون کافی و مناسب به نظر نمی‌رسد. مشکل اصلی اینجاست که از تمام احساسات درونی که به ما می‌گفتند چه چیزی کافی است جدا شده‌ایم و ارتباطمان با غرایزمان قطع شده است. بنابراین پول، انرژی، وقت و رنج زیادی را صرف خودمان می‌کنیم و همواره امید داریم که روزی به این حس «کافی» بودن و بی‌نیازی دست پیدا کنیم.

بدون شک افراد زیادی هم وجود دارند که حتما باید تغییراتی را در زندگی‌شان ایجاد کنند. اما اگر شما یک مشکل واقعی داشته باشید، با یک اقدام ساده قادر به برطرف کردن آن خواهید بود. تفاوت اصلاح و بهبود واقعی با اصلاح مفرط دقیقا همین است: اصلاح مفرط یک جنگ بی‌پایان و یک چرخه عبث است که هیچ سرانجامی ندارد. اما اصلاح واقعی مشکلات قطعا یک نقطه پایان دارد.


اما از کجا بفهمیم که داریم خودمان را بیش از اندازه اصلاح می‌کنیم؟

  1. خودمان را بیش از حد درگیر مشکلی کرده‌ایم که از نظر دیگران اهمیت چندانی ندارد.
  2. نسبت به این مشکل احساس شرم و خجالت می‌کنیم، تا جایی که تصمیم می‌گیریم تا زمانی که این مشکل حل نشود به انزوا و کناره‌گیری از جمع روی بیاوریم.
  3. با خودمان می‌گوییم که برای شروع زندگی باید تا حل شدن این مشکل صبر کنیم.
  4. همیشه در حال تلاش برای رفع یا بهبود این مشکل هستیم اما به نظر می‌رسد که هیچ فایده‌ای ندارد و این مشکلات حل‌شدنی نیستند.
  5. فرقی نمی‌کند چقدر تلاش کرده‌ایم و چه اقداماتی انجام داده‌ایم، باز هم نزدیک به همان نقطه اول باقی مانده‌ایم و پیشرفتی نکرده‌ایم.

علاوه بر این‌ها، اصلاح مفرط می‌تواند منجر به بروز رفتارهای اعتیادگونه و انواع دیگری از رفتارهای خودآزارانه شود. رفتارهایی که یا مشکل اصلی را با مشکل دیگری از سر راه بر می‌دارند، حواسمان را از مسائل مهم‌تر منحرف می‌کنند، و یا به خیال خودمان مشکلاتمان را «حل» می‌کنند. برای نمونه به اعتیاد به خرید فکر کنید، یا افرادی که همیشه به دنبال «یک فرصت جدید» هستند و هیچ‌گاه نمی‌خواهند به طور پایدار به زندگی خود سر و سامان بدهند.

زمانی که خودمان را بیش از اندازه اصلاح می‌کنیم، معیارها و استانداردهایی را برای خودمان تعیین می‌کنیم که رسیدن به آنها تقریباً غیرممکن است و دنبال ‌کردن چنین معیارهایی اساساً سلامت روان ما را به خطر می‌اندازد.

دلیل این موضوع چیست؟ ما در گذشته یاد گرفته بودیم رفتارهای قابل قبول و مطابق عرف داشته باشیم، و زمانی که نتایج دلخواهمان را از این رفتارها نگرفتیم، کم‌کم به این نتیجه رسیدیم که هیچ چیز واقعا کافی نیست. به همین خاطر دیگر قانع شدیم که تنها راه زندگی کردن این است که دائما خودمان را به خودمان ثابت کنیم.

آنقدر رفتار ما را تصحیح کردند که ما نیز به اصلاح مفرط دچار شدیم.


اصلاح مفرط یک رفتار اکتسابی است.

وقتی پدر و مادر رفتارها را دائما رصد و اصلاح می‌کردند قصد داشتند شما را از خود واقعی‌تان، نسخه‌ای از خودتان که باب میل آنها نبوده است جدا کنند. (به احتمال خیلی زیاد والدین آنها نیز همین رفتار را با آنها داشته‌اند.) در نهایت مشکل اصلاح بیش از اندازه به شما منتقل می‌شود.

شما برای اینکه واقعاً آدم بهتری شوید رفتارهای خود را بهبود نمی‌دهید. بلکه دائماً در حال بهبود رفتارهای خود هستید تا به دیگران ثابت کنید که انسان ارزشمندی هستید که لیاقت توجه، عشق و زمانی که صرفتان می‌شود را دارید.

به همین دلایل است که اصلاح مفرط یک چرخه بی‌پایان به وجود می‌آورد: ارزش خودتان را بر اساس یک ایده واهی از تصوری که فکر می‌کنید دیگران از شما دارند تعیین می‌کنید، یک فرا-ادراک دست‌نیافتنی. شما هیچ‌گاه نمی‌توانید به درک، تصور و برداشتی که دیگران از شما دارند پی ببرید، به همین خاطر است که بدترین چیزها را درباره خودتان متصور می‌شوید و دائما برای رفع این مشکلات ناموجود تلاش می‌کنید.

به تدریج یاد می‌گیرید که گوش به زنگ چنین افکاری باشید. شرطی می‌شوید و آنقدر روی افکار و مسائل منفی تمرکز می کنید به مرور زمان دیگر نمی‌توانید چیز دیگری را درک کنید.

خودتان همان رفتاری که شما را آزار می‌دهد را انتخاب می‌کنید تا دیگر کسی نتواند از آن بر علیه شما استفاده کند. خیال می‌کنید که با چنین کاری پیشرفت می‌کنید و می‌توانید به جای خوبی برسید. اگر خودتان تمامی مشکلات، نواقصی که دیگران ممکن است در شما ببینند را شناسایی کنید و سپس به تخریب آنها بپردازید، دیگر هیچ‌کس نمی‌تواند شما را ناراحت، دلسرد، ناامید، طرد، یا آزرده‌خاطر کند. همه چیز را روی دایره ریخته‌اید و نقطه ضعف‌هایتان را آشکار کرده‌اید.

اما اوضاع هیچ وقت این‌گونه پیش نمی‌رود، این روش هیچ وقت برای حل مسئله جواب نداده است.

یاد گرفته بودید که به خاطر مشکلاتی که دارید نمیتوانید با دیگران ارتباط برقرار کنید. بزرگ شدید و خیال کردید که مشکلاتتان جلوی آغاز یک زندگی عالی را گرفته‌اند!

یا نمی‌دانید ارتباط برقرار کردن چیست، یا به ارتباطاتتان اعتماد ندارید. تمام زندگی خود را متوقف می‌کنید و به دنبال راه حل مشکلی می‌گردید که از اول هم مشکل واقعی نبوده است، و به همین خاطر هیچ وقت آن نتیجه دلخواهتان را از تلاش‌هایتان نخواهید گرفت. فقط به شدت خسته خواهید شد و همیشه منتظر یک نقطه دست‌نیافتنی باقی خواهید ماند.


چگونه از اصلاح بیش از حد خودمان دست برداریم؟

ریشه اصلاح مفرط این است که احساس می‌کنیم به اندازه کافی خوب نیستیم. لازم نیست تلاش کنید تا از رفتارهای خوداصلاح‌گرانه افراطی که دارید دست بردارید، تنها باید به خودتان بیاموزید که به اندازه کافی خوب و کامل هستید.

با اینکه انجام چنین کاری به نظر خیلی سخت می‌رسد، در واقعیت خیلی آسان‌تر از آن چیزی است که فکرش را می‌کنید. به شما می‌گوییم چگونه باید این کار را انجام دهید.


1) دوباره با احساسات واقعی و صادقانه خودتان ارتباط برقرار کنید.

پیدا کردن و دست یافتن به احساسی که واقعاً درباره خودتان دارید میتواند کار سختی باشد، پس از قدم‌های کوچک شروع کنید

غذاهای جدید را امتحان کنید و ببینید از آنها خوشتان می‌آید یا نه. به سراغ یک موسیقی جدید در اسپاتیفای بروید و ببینید باب میلتان هست یا نه. فیلم هایی که نگاه می‌کنید را صادقانه و طبق نظر شخصی خودتان ارزیابی کنید. به این فکر نکنید که آیا دیگران هم نظر شما را تایید می‌کنند یا نه. فقط روی احساسی که در قلب و بدن خودتان دارید تمرکز داشته باشید.

هنگامی که با همین قدم‌های کوچک دوباره با احساسات صادقانه خودتان ارتباط برقرار می‌کنید، در واقع دارید انرژی‌های ذاتی و غرایزتان را ترمیم می‌کنید ‌


2) به غریزه‌های اصلی خود توجه بیشتری نشان دهید.

ببینید چه زمانی گرسنه، تشنه، یا خسته می‌شوید.

همین، به همین سادگی.

فقط کافی است توجه داشته باشید که چه زمانی همین احساسات به ظاهر ساده به سراغتان می‌آیند و آنها را بر طرف کنید، یک لیوان آب بنوشید، غذا بخورید، یا استراحت کنید.

این‌ها غرایزی هستند که باعث بقای ما می‌شوند، ولی متاسفانه وقتی به دنبال اصلاح بیش از حد خودمان هستیم این غریزه‌‌ها را نادیده می‌گیریم. شما هم احتمالا افراد زیادی را می‌شناسید که دائما احساس خستگی یا تشنگی می‌کنند یا خوردن یک غذای خوشمزه را از خودشان دریغ می‌کنند، درست است؟

وقت آن رسیده است که به غرایزی که احساس می‌کنید احترام بگذارید و به آنها پاسخ دهید.


3) رضایتی که از دیگران دارید را به آنها نشان دهید

شاید به نظر برسد که انجام چنین کاری یک قدم به عقب برداشتن است، اما اینطور نیست. برای آنکه نسبت به خودتان احساس کفایت داشته باشید، باید از تایید کردن و اعتبار دادن به دیگران شروع کنید.

وقتی دیگران را قضاوت می‌کنید (کاری که همه ما انجام می‌دهیم)، در واقع دارید قوانین و استانداردهایی را برای خودتان تعیین می‌کنید. وقتی یک انسان موفق را می‌بینید، نسبت به او غبطه می خورید. آنگاه به خودتان می‌گویید که نه، آن‌قدرها هم آدم فوق‌العاده‌ای نیست! کافی است کمی از او بهتر باشم تا من هم آدم شایسته‌ای شوم. و به مرور زمان آن قدر این استانداردها بالاتر و بالاتر می‌روند که دست یافتن به آنها عملاً غیر ممکن می‌شود.

در حقیقت شما همیشه تلاش می‌کنید که از این افراد بهتر باشید، چون هنوز تصور می‌کنید که ارزشمند بودن و ارتباط داشتن، بازی یا رقابتی است که می توانید در آن برنده شوید.

به جای این کارها سعی کنید از دیگران حمایت کنید، آنها را تشویق کنید، و مردم را به خاطر همان چیزی که هستند، همان ظاهری که دارند و همان کاری که می‌کنند تایید کنید. این حسن نیت و مهربانی در نهایت به زندگی خودتان نیز باز خواهد گشت.


4) اینقدر همه چیز را به خودتان نگیرید

اصلاً مشکل اصلاح مفرط از همین جا شروع شده است: اطرافیان شما مسائل و ناراحتی‌هایی که داشتند را به شما انتقال دادند و شما همه این احساسات منفی را جذب کردید و دست به رفتارهای اصلاح‌ افراطی زدید.

یک روز یک نفر را دیده‌اید که می‌گوید: «عمرا چنین لباسی را بپوشم»، آن وقت شما هم با خودتان گفته‌اید «پس من هم هرگز نباید چنین لباسی را بپوشم». یعنی موقعیتی که اصلا هیچ ارتباطی به شما نداشته است را کاملا شخصی کرده‌اید. و آنقدر این کار را تکرار کرده‌اید که زندگیتان تبدیل شد به مجموعه ای از قوانین، باورها، و توقعاتی که متعلق به شما نبوده و نیستند.

فراموش نکنید که وقتی دیگران دست به قضاوت اطرافیانشان می‌زنند، در واقع دارند مشکلات و مسائل درونی خودشان را فرافکنی (project) می‌کنند. دقیقاً همان‌گونه که بدترین قضاوتی که شما درباره بقیه مردم می‌کنید نیز فرافکنی مشکلاتی است که در زندگی خودتان دارید.

اگر همه چیز را شخصی نکنید و به خودتان نگیرید، کم کم متوجه می‌شوید که مشکلات شخصی شما ناشی از زخم‌ها و آسیب‌های دیگران است. برای مثال، دوست شما هیچ‌گاه از وضعیت خود راضی نیست و این احساس را به شما نیز منتقل کرده است.

اقداماتی که برای اصلاح مفرط خودمان انجام می‌دهیم هیچ‌گاه تمام نمی‌شوند، چون قصد داریم چیزی که اساساً شکسته نشده است را ترمیم کنیم.

وقتی چیزی در زندگیتان واقعا باید تغییر کند، حتما از آن آگاه خواهید شد. اگر یک مشکل واقعی داشته باشید متوجه آن خواهید شد، همانطور که گاهی متوجه اصطلاح‌های مفرط خود نیز می‌شدید. چون ندای درونی که سال‌ها پیش ساکتش کرده بودید هنوز در اعماق وجود شما است و سعی می‌کند حقیقت را به شما بگوید.

همچنین، شما هرگز انرژی کافی برای جنگیدن در نبردی که از ابتدا هم ارزش مبارزه نداشته است را پیدا نمی‌کنید. و همین امر باعث می شود که دائما در ترس و اضطراب از عدم تایید و موافقت دیگران به سر ببرید.

خب حق با شما است، گاهی همه افراد با شما موافق نیستند. ولی خیلی‌ها هم موافق خواهند بود و شما را تایید خواهند کرد.

وقتی که خودمان را همانگونه که هستیم بپذیریم، یک اتفاق فوق‌العاده و جادویی خواهد افتاد: ما می‌توانیم به همه چیزهایی که توانایی و پتانسیل آن را داریم دست پیدا کنیم.


ما نمی‌توانیم با تنفر از خود به زندگی که دوست داریم دست پیدا کنیم.

کنار گذاشتن قضاوت‌های بی‌اساس و تصمیم‌گیری درباره اینکه چه چیزی برای ما کافی و مناسب است اولین و مهمترین مرحله‌ای است که باید طی کنیم تا بتوانیم زندگی خود را از نو بسازیم.

و اگر دلتان می‌خواهد چیزی را تغییر دهید دست به کار شوید. اما این کار را با احترام و عشق به خودتان انجام دهید، نه از جایگاه کسی که می‌خواهد ببیند آیا با انجام این کار مورد تایید دیگران قرار می‌گیرد یا نه. و نه از جایگاه کسی که می‌خواهد شایستگی و کفایتش را به دیگران ثابت کند.


جمع‌بندی:

همیشه زندگی را به جاده پر پیچ‌و‌خم و پرفراز و نشیبی تشبیه کرده‌اند. جاده‌ای که نه تنها باید در آن به دنبال مقاصد خوبی باشیم، بلکه تا جای ممکن هم از مسیر لذت ببریم. اما گاهی حواسمان از همه این مسائل منحرف می‌شود و می‌خواهیم جاده و ماشین و همه چیز را به بهترین نحو ممکن اصلاح کنیم. با خودمان می‌گوییم: به محض اینکه همه چیز زیبا و ایده‌آل شد سفرم را شروع خواهم کرد. می‌خواهم همه بدانند که من هم مسافر فوق‌العاده‌ای هستم! اما هیچ‌گاه هیچ‌چیز صددرصد مطابق میل ما پیش نمی‌رود. جاده‌های جدید، وسیله‌های نقلیه جدید، و مشکلات جدید یکی یکی از راه می‌رسند. آیا باید همه جاده‌ها را امتحان کنم؟ به همه این مشکلات رسیدگی کنم؟ آیا باید به طور افراطی همه چیز را دائما اطلاح کنیم؟

در هر سن و دوره‌ای زندگی، خواسته‌ها و آرزوهای متفاوتی داریم، این خواسته‌ها با تحصیلات، شغل، و حتی آدم‌هایی که وارد زندگی ما می‌شوند نیز تغییر می‌کنند و در هر بازه‌ای از عمر خود با اولویت‌ها و استانداردهای متفاوتی روبرو می‌شویم. اما آیا باید به تمامی آرزوهایی که هر لحظه و به هر دلیلی به سراغمان می‌آید جامه عمل بپوشانیم؟ پس چه زمانی واقعا زندگی کنیم؟ از سوی دیگر، تفکیک موانع واقعی از موانع واهی و غیرواقعی کار ساده‌ای نیست. گاهی به خودمان می‌آییم و می‌بینیم که داریم وقت و انرژیمان را بر سر مشکلات بیهوده‌ای تلف می‌کنیم و می‌خواهیم مانعی را حذف کنیم که اصلا بر سر راه ما قرار نگرفته‌اند!

تفکر خیامی به ما می‌گوید هر لحظه را غنیمتی بشمریم و در حال، در این اکنون جاودانه زندگی کنیم. بسیاری از فلسلفه‌ها و نظریه‌های روانشناسی نیز از ما می‌خواهند به جای زندگی در گذشته یا آینده، از همین امروزی که داریم لذت ببریم. مقاله‌ای که خواندید نیز شرح مبسوطی از همین ایده مهم و زندگی‌بخش است. نباید اجازه دهیم اطلاح مفرط و مشکل‌تراشی‌های بی‌وقفه که اطلاحشان تمامی ندارد زندگی ما را به یک ماراتن بی‌پایان و خسته‌کننده تبدیل کند.

خودشناسیروانشناسی
۱۴
۰
تحریریه راهرو
تحریریه راهرو
محتوای راهرو توسط گروهی از نویسندگان و مترجمان متخصص در نویسش تولید می‌شود.
مجله راهرو
مجله راهرو
راهرو، مجله‌ی آنلاین سلامت روان و توسعه‌ی مهارت‌های فردی‌ست.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید