
از پادشاه خراسان پرسیدند تو فردی فقیر و تهیدست بودی و شغل بیارزشی داشتی، چگونه پادشاه خراسان شدی؟
گفت: روزی دیوان اشعار «حنظله بادغیسی» را میخواندم و به این دو بیت رسیدم:
اگر بزرگی و سروری در دهان شیر باشد، برو و خودت را به خطر بنداز و آن را از دهان شیر بگیر
یا بزرگی و ارجمندی و ثروت و مقام به دست میآوری و یا مانند مردان بزرگ با مرگ رو به رو میشوی
انگیزهای در دلم پیدا شد و باعث شد به وضعیتی که در آن بودم راضی نباشم. همه مال و داراییام را فروختم و اسب خریدم و از سرزمین خود سفر کردم.
به حکومت صفاریان پیوستم. هر روز عظمت و مقام و لشکر من بیشتر میشد و کم کم در کارهایم پیشرفت و ترقی کردم تا همه خراسان را تحت فرمان خودم گرفتم. این دو بیت دلیل و باعث این اتفاقات شد.
امیر: پادشاه
مهتری: سروری
کام: آرزو
عز: ارجمندی
جاه: مقام و منزلت
داعیه: انگیزه
باطن: درون
رحلت: سفر
شوکت: شکوه و بزرگواری
ترقی: پیشرفت