
سلسله مقالات «تهران ۱۴۱۰»
Hajigol Insights
تهران فقط خیابان، ساختمان، حملونقل و آلودگی نیست؛ تهران را باید از زاویه سرمایه انسانی هم دید.
در میان همه مسائل شهری، یک سؤال برای من جدی است:
جوانی که درس خوانده، مهارت یاد گرفته، ایده دارد و برای آیندهاش تلاش کرده، دقیقاً از کجا باید وارد اقتصاد واقعی شهر شود؟
مسئله جوانان فقط «داشتن یا نداشتن شغل» نیست.
گاهی جوان تحصیلات دارد اما تجربه کاری ندارد؛
مهارت دارد اما کارفرما از توانایی او خبر ندارد؛
ایده دارد اما فضای آزمودن ایده را پیدا نمیکند؛
و گاهی فرصتهایی در شهر وجود دارد، اما جوان و فرصت هیچوقت به یکدیگر متصل نمیشوند.
این همان جایی است که باید از یک نگاه سنتی به اشتغال فاصله بگیریم.
مسئله تهران؛ شکاف میان «توانمندی» و «فرصت»
در ادبیات جدید بازار کار جوانان، گذار از دانشگاه و آموزش به اشتغال یک «لحظه» نیست؛ یک فرآیند است. کیفیت آموزش، مهارتهای موردنیاز بازار، تجربه عملی، دسترسی به اطلاعات شغلی و حتی ارتباط با کارفرما میتوانند این مسیر را کوتاه یا طولانی کنند. (International Labour Organization)
بنابراین اگر بخواهیم برای جوان تهرانی کاری انجام دهیم، صرفاً برگزاری چند دوره آموزشی کافی نیست.
جوان باید از «دوره آموزشی» به «فرصت واقعی» برسد.
پیشنهاد من؛ «پل جوان تا فرصت»
پیشنهاد من ایجاد یک مدل شهری برای اتصال جوانان به فرصتهای واقعی است؛ مدلی که شهرداری، دانشگاهها، مراکز مهارتی، کسبوکارهای محلی، بخش خصوصی و تشکلهای تخصصی را به هم متصل کند.
این مدل میتواند پنج مرحله داشته باشد:
۱. شناخت
ابتدا باید بدانیم در هر منطقه تهران چه توانمندیهایی وجود دارد و بازار همان منطقه به چه مهارتهایی نیاز دارد.
یعنی به جای اینکه ابتدا دوره آموزشی طراحی کنیم، ابتدا مسئله و تقاضا را اندازهگیری کنیم.
۲. مهارت
بعد از شناسایی نیاز، آموزش باید به سمت مهارتهای واقعی موردتقاضا حرکت کند؛ از مهارتهای دیجیتال و هوش مصنوعی تا خدمات شهری، صنایع خلاق، محیطزیست، سلامت، گردشگری، کسبوکارهای محلی و مشاغل نوظهور.
۳. تجربه
یکی از مشکلات جوانان، «نداشتن سابقه کار برای پیدا کردن اولین کار» است.
بنابراین باید مسیرهای کارآموزی، پروژههای واقعی، همکاری با کسبوکارها و تجربه کاری کوتاهمدت توسعه پیدا کند.
۴. اتصال
یک بانک اطلاعاتی ساده اما هوشمند میتواند مشخص کند:
این جوان چه تواناییای دارد؟
این کسبوکار چه نیازی دارد؟
این پروژه به چه نیرویی احتیاج دارد؟
هدف، ساختن یک فهرست رزومهای دیگر نیست؛ هدف اتصال واقعی عرضه مهارت به تقاضای کار است.
۵. پایش
هر برنامهای که نتیجهاش اندازهگیری نشود، ممکن است صرفاً به یک عنوان زیبا تبدیل شود.
برای هر طرح باید شاخصهایی مثل:
تعداد جوانان ثبتشده
تعداد افراد مهارتآموز
تعداد کارآموزیهای واقعی
تعداد اتصال به کارفرما
تعداد اشتغال ایجادشده
ماندگاری شغل پس از چند ماه
رضایت جوان و کارفرما
اندازهگیری شود.
این همان نقطهای است که «مدیریت شهری دادهمحور» معنا پیدا میکند.
نقش مدیریت شهری چیست؟
طبیعی است که شهرداری بهتنهایی نمیتواند برای همه جوانان شغل ایجاد کند و نباید چنین وعدهای داده شود.
اما مدیریت شهری میتواند زیرساخت اتصال و هماهنگی را ایجاد کند.
مطالعات مرتبط با تهران نیز بر اهمیت مشارکت ذینفعان، تقویت تخصص و ایجاد سازوکارهای شایستهمحور در مدیریت شهری تأکید کردهاند.
بنابراین نقش مدیریت شهری میتواند شامل این موارد باشد:
تسهیلگری، شبکهسازی، ایجاد دسترسی، استفاده از ظرفیت فضاهای شهری، حمایت از کسبوکارهای محلی، اتصال دانشگاه و بازار کار، و مهمتر از همه پایش نتیجه.
نه تصدیگری بیپایان.
من چه نقشی میتوانم داشته باشم؟
برای من، ورود به این مسئله قرار نیست صرفاً با گفتن یک جمله درباره «اهمیت جوانان» تمام شود.
نقشی که میتوانم دنبال کنم، مشخصتر است:
مسئله را جمعآوری و مستند کنم؛
راهکار را بر اساس داده و تجربه تخصصی طراحی کنم؛
ظرفیت دانشگاه و بازار را به گفتوگو نزدیک کنم؛
موضوع را در چارچوب وظایف مدیریت شهری پیگیری کنم؛
و نتیجه را قابل اندازهگیری و قابل گزارش بخواهم.
به زبان سادهتر:
شناخت مسئله → تحلیل داده → طراحی راهکار → پیگیری → پاسخگویی
این همان مدلی است که میخواهم در مجموعه «تهران ۱۴۱۰» دنبال کنم.
یک پیشنهاد عملی برای تهران
میتوان از یک منطقه بهعنوان پایلوت شروع کرد.
برای مثال:
«پایلوت اتصال جوانان به فرصتهای واقعی محله»
در یک منطقه:
توانمندی و مهارت جوانان شناسایی شود.
نیاز کسبوکارهای همان منطقه استخراج شود.
فاصله مهارتی مشخص شود.
دورههای کوتاه و هدفمند طراحی شود.
کارآموزی و پروژه واقعی ایجاد شود.
جوان و کارفرما به یکدیگر متصل شوند.
نتیجه پس از ۳، ۶ و ۱۲ ماه ارزیابی شود.
اگر مدل جواب داد، میتوان آن را توسعه داد.
این یعنی به جای یک وعده بزرگ، یک مسئله کوچک را دقیق حل کنیم و سپس مقیاس بدهیم.
تهران ۱۴۱۰؛ شهر فرصتها، نه فقط شهر خدمات
تهران آینده فقط شهری نیست که خیابانهایش هوشمندتر شده باشد.
تهران ۱۴۱۰ باید شهری باشد که سرمایه انسانی خودش را هم بهتر میشناسد.
جوانی که مهارت دارد، سرمایه شهر است.
جوانی که ایده دارد، سرمایه شهر است.
جوانی که میخواهد بماند، کار کند و چیزی بسازد، سرمایه شهر است.
مسئله ما این نیست که برای همه جوانان یک مسیر واحد تعریف کنیم.
مسئله این است که مسیرهای واقعی بیشتری برای شروع کردن ایجاد کنیم.
و شاید یکی از مهمترین شاخصهای موفقیت مدیریت شهری در آینده این باشد:
چند جوان توانستند از «توانستن» به «فرصت داشتن» برسند؟
Hajigol Insights | تهران ۱۴۱۰
در «نبض تهران»، تلاش میکنم مسائل شهری را نه فقط از زاویه مشکل، بلکه از مسیر:
مسئله → داده → تحلیل → راهکار → اجرا → پایش
بررسی کنم.
نبض تهران ۲۳ درباره جوانانی است که فقط آینده تهران نیستند؛
بخشی از مسئله امروز و سرمایه فردای تهراناند.