
انتشارات Hajigol Insights
جوانان تهران را معمولاً با یک جمله توصیف میکنیم: «آینده شهر هستند.»
اما شاید این جمله، بخشی از واقعیت را پنهان کند.
جوان فقط آینده تهران نیست؛ بخشی از ظرفیت امروز تهران است.
جوانی که دانشگاه را پشت سر گذاشته، مهارت آموخته، ایده دارد و برای ورود به بازار کار تلاش میکند، صرفاً به دنبال یک عنوان شغلی نیست؛ او به دنبال فرصت تجربهکردن، ساختن و اثرگذاری است.
مسئله از جایی جدی میشود که میان توانمندی جوان و فرصت موجود، فاصلهای ایجاد شود که با تلاش فردی بهتنهایی قابل عبور نباشد.
از «اشتغال جوانان» تا «زنجیره فرصت»
وقتی درباره اشتغال جوانان صحبت میکنیم، معمولاً ذهنمان به سمت تعداد شغلها یا نرخ بیکاری میرود.
اما در سطح مدیریت شهری، مسئله میتواند پیچیدهتر باشد.
یک جوان ممکن است:
تحصیلات دانشگاهی داشته باشد اما مسیر مشخصی برای ورود به بازار کار پیدا نکند؛
مهارت داشته باشد اما کارفرمای مناسب او را پیدا نکند؛
ایده داشته باشد اما امکان آزمودن آن را نداشته باشد؛
در یک محله ظرفیت و استعداد داشته باشد اما شبکهای برای اتصال او به فرصتهای واقعی وجود نداشته باشد.
بنابراین شاید لازم باشد مسئله را از «ایجاد شغل» به «ایجاد زنجیره فرصت» تغییر دهیم.
این زنجیره میتواند شامل:
دانش → مهارت → تجربه → ارتباط با بازار → فرصت → درآمد → رشد
باشد.
اگر یکی از این حلقهها قطع شود، بخشی از سرمایه انسانی شهر بلااستفاده میماند.
شکاف میان دانشگاه و شهر
یکی از پرسشهای مهم این است:
چرا فاصله میان دانشگاه و بازار کار هنوز برای بسیاری از جوانان یک مسیر پرابهام است؟
دانشگاه دانش تولید میکند؛ مراکز مهارتی، مهارت؛ بخش خصوصی، فرصت اقتصادی؛ و مدیریت شهری، ظرفیتها و زیرساختهای شهری را در اختیار دارد.
اما مسئله زمانی شکل میگیرد که این ظرفیتها به یکدیگر متصل نباشند.
در چنین شرایطی، ممکن است یک جوان سالها آموزش ببیند اما همچنان نداند:
«مهارتی که دارم، دقیقاً کجا و چگونه میتواند به یک فرصت واقعی تبدیل شود؟»
از نگاه من، یکی از موضوعات قابل پیگیری در تهران ۱۴۱۰، طراحی سازوکارهای اتصال این حلقهها در مقیاس شهر و محله است.
چرا محله میتواند نقطه شروع باشد؟
تهران فقط مجموعهای از مناطق شهری نیست؛ مجموعهای از محلههایی است که هرکدام ظرفیتهای انسانی، اقتصادی و اجتماعی متفاوتی دارند.
یک محله ممکن است ظرفیت کسبوکارهای خرد داشته باشد.
محلهای دیگر، تعداد زیادی دانشجو و فارغالتحصیل.
محلهای دیگر، کارگاهها و مشاغل مهارتی.
و محلهای دیگر، جوانانی با ایدههای فناورانه.
بنابراین به جای نسخه واحد برای همه تهران، میتوان به سمت نقشه ظرفیت جوانان در محلهها حرکت کرد.
این نقشه میتواند به مدیریت شهری کمک کند تا بداند:
چه کسانی؟
با چه مهارتهایی؟
در کدام محله؟
با چه ظرفیت اقتصادی؟
و با چه نیازهایی؟
در این صورت، داده از یک مفهوم مدیریتی به یک ابزار تصمیمگیری تبدیل میشود.
نقش مدیریت شهری کجاست؟
طبیعتاً شورای شهر یا شهرداری، جایگزین دولت، وزارت کار یا بخش خصوصی نیست.
اما این به معنای بینقشبودن مدیریت شهری هم نیست.
مدیریت شهری میتواند در چارچوب وظایف و ظرفیتهای قانونی خود، روی حوزههایی مانند:
🔹 توسعه مراکز مهارتآموزی شهری
🔹 اتصال ظرفیت دانشگاهها به مسائل واقعی شهر
🔹 حمایت از رویدادها و شبکههای نوآوری شهری
🔹 استفاده از ظرفیت سراهای محله و فضاهای شهری
🔹 شناسایی ظرفیتهای اقتصادی محلات
🔹 ایجاد بستر ارتباط میان جوانان، کسبوکارها و مراکز مهارتی
🔹 حمایت از ایدههایی که مستقیماً به حل مسائل شهری کمک میکنند
تمرکز کند.
نکته مهم این است که حمایت نباید فقط به برگزاری یک رویداد یا صدور یک فراخوان ختم شود.
مسئله اصلی، ادامه مسیر است:
ایده → ارزیابی → اجرای آزمایشی → سنجش نتیجه → توسعه
من چرا وارد این مسیر شدهام؟
ورود من به این حوزه، از یک شعار سیاسی شروع نشده است.
بخش مهمی از مسیر حرفهای من در محیط دانشگاه، پژوهش، پزشکی هستهای، فناوری و آموزش گذشته است.
در این مسیر، بارها با یک واقعیت مواجه شدهام:
دانش و توانمندی زمانی ارزش اجتماعی پیدا میکند که بتواند به مسئله واقعی جامعه پاسخ بدهد.
همین نگاه را میخواهم در حوزه مدیریت شهری هم دنبال کنم.
من نمیخواهم صرفاً درباره جوانان صحبت کنم؛ میخواهم مسئله جوانان را بهعنوان یک مسئله قابل تحلیل و قابل پیگیری شهری ببینم.
یعنی به جای اینکه بگوییم:
«باید از جوانان حمایت کنیم.»
بپرسیم:
حمایت دقیقاً چگونه؟
با چه ابزار شهری؟
در کدام محله؟
با چه شاخصی؟
با چه بودجه و ظرفیتی؟
مسئول پیگیری چه نهادی است؟
و مهمتر از همه، نتیجه چه شد؟
مدل پیشنهادی من: «رصد تا نتیجه»
در «تهران ۱۴۱۰» میتوان برای مسائل جوانان یک چرخه مشخص تعریف کرد:
۱. ثبت مسئله
شناخت دقیق مشکل جوانان در محلهها.
۲. تحلیل داده
بررسی ظرفیت، نیاز، مهارت و فرصت موجود.
۳. طراحی راهحل
ارائه راهکار مشخص و قابل اجرا در چارچوب مدیریت شهری.
۴. پیگیری
مشخصکردن نهاد مسئول و مسیر مطالبه.
۵. سنجش نتیجه
بررسی اینکه اقدام انجامشده چه خروجی واقعی داشته است.
۶. پاسخگویی عمومی
اعلام نتیجه به شهروندان؛ چه موفقیت باشد، چه عدم تحقق.
این همان چیزی است که من از مطالبهگری حرفهای میفهمم.
مطالبهگری فقط بلندتر صحبتکردن نیست؛
دقیقتر پرسیدن، مستندتر پیگیریکردن و نتیجه را شفافتر مطالبهکردن است.
تهران ۱۴۱۰؛ شهری که جوانان در ساختنش نقش دارند
تهران آینده را نمیتوان فقط با پروژههای عمرانی ساخت.
شهر به سرمایه انسانی، ایده، مهارت، نوآوری و مشارکت نسل جوان هم نیاز دارد.
اگر جوان احساس کند هیچ مسیر روشنی برای تبدیل توانمندیاش به فرصت وجود ندارد، بخشی از ظرفیت شهر از دست میرود.
اما اگر بتوانیم میان دانش، مهارت، محله، اقتصاد شهری و فرصت ارتباط ایجاد کنیم، جوان دیگر صرفاً دریافتکننده خدمات شهری نیست؛
به یکی از سازندگان آینده شهر تبدیل میشود.
هدف من در «نبض تهران» همین است:
مسائل تهران را نه صرفاً برای گفتن، بلکه برای فهمیدن، تحلیلکردن و پیگیریکردن دنبال کنیم.
ثبت مسئله → تحلیل → راهحل → پیگیری → پاسخگویی
این، نگاه من به تهران ۱۴۱۰ است.
نبض تهران | شماره ۲۲
سلسله مقالات تهران ۱۴۱۰
Hajigol Insights
✍️ دکتر امیرحسین حاجیگل