مطالعه ای جدید نشان داد که وقتی افراد پاسخ‌های نوشتاری به پرسش‌های مرتبط با سرطان را ارزیابی کردند، پاسخ‌های چت‌بات‌های Claude را از نظر همدلیِ ادراک‌شده بالاتر از پاسخ‌های پزشکان ارزیابی کردند.
اما این نتیجه لزوماً به این معنا نیست که هوش مصنوعی «واقعاً همدل‌تر» است.
چرا؟
چون همدلی فقط انتخاب کلمات مناسب نیست.
پزشک یا روان‌شناس، در یک رابطه‌ی انسانی، با تجربه، احساس، مسئولیت و درک موقعیت فرد مقابل با او ارتباط برقرار می‌کند؛ در حالی که یک مدل زبانی می‌تواند زبانی تولید کند که همدلانه به نظر می‌رسد، بدون اینکه خودش احساسی را تجربه کند.
مقاله‌ای که در سال ۲۰۲۶ در همان ژورنال منتشر شد، این مسئله را با مفهوم «همدلیِ پوچ» (Empty Empathy Talk) مطرح می‌کند:
وقتی زبانِ همدلانه وجود دارد، اما پشت آن تجربه‌ی زیسته و رابطه‌ی انسانی وجود ندارد.
البته این به معنای بی‌فایده بودن AI نیست. برعکس، هوش مصنوعی می‌تواند در کنار متخصصان، برای بهبود ارتباط، یادآوری نکات مهم و کمک به شکل‌گیری پاسخ‌های حساس‌تر به کار برود.
شاید سؤال اصلی این نباشد که «انسان همدل‌تر است یا هوش مصنوعی؟»
بلکه این باشد:
وقتی یک ماشین می‌تواند همدلانه صحبت کند، دقیقاً چه چیزی را «همدلی» می‌نامیم؟
📚 منابع:
npj Digital Medicine 8, 275 (2025)
npj Digital Medicine 9, 391 (2026)
