#روایت_کوچک
فاجعه برخلاف باور عموم، نه شیپور دارد و نه با هیاهو سر میرسد؛ فاجعه در یک سهشنبهٔ کسالتبارِ پاییزی، پشت میز فلزی پزشکی رخ میدهد که هنگام حرف زدن، منگنه را با دو ضربهٔ خشک روی پرونده میکوبد.
شهروز ماهها سردردهای نبضدارش را پای کار با مانیتور و بستن حسابهای آخر ماه گذاشته بود. مسکنها مثل نقلونبات در جیب کتش حل میشدند، تا شبی که فنجان چای بیدلیل از میان انگشتان بیحسشدهاش لغزید، روی فرش دستباف وارونه شد و همسرش با دستپاچگی و چشمهایی نگران، دستهای لرزان او را گرفت.
پزشک حتی سرش را هم بالا نیاورد. کلماتش نه چاشنی ترحم داشت و نه لرزش: «یک تومور بدخیم و پیشرونده در عمق نیمکرهٔ چپ مغز. با جراحی یا بدون اون، مسیر تغییر چندانی نمیکنه؛ نهایتاً نود روز .»
صدای تقِ منگنه در گوش شهروز ماند. از پلههای درمانگاه که پایین آمد، جهان به شکل کینهتوزانهای معمولی بود. موتورسواری در ترافیک بوق ممتد میزد، دستفروشی فریاد میکشید و چراغ راهنمایی با نظمی بیتفاوت زرد شد. قلب او محکوم به شمارش معکوس بود، اما شهر حتی یک چشم برهمزدن هم ترمز نکرد.
نخستین ضربه، ناتوانی در هضم عدد بود: «نود روز».
در فیلمها، وقتی شخصیتها میفهمند به آخر خط رسیدهاند، کارهای جنونآمیز میکنند؛ به دل کویر میزنند، پساندازشان را آتش میزنند یا اعترافات پر از فریاد سر میدهند. اما در واقعیتِ مردی که ستون یک خانه است، هیولای مرگ شکل دیگری دارد: وحشتِ فروپاشی بازماندگان.
او از کمد کارش یک سررسید چرمی با نود برگ کاملاً سفید برداشت و عهد کرد تا روزِ موعود، هر روز تنها یک صفحه از آن را با امنیتی که باید برای خانواده به جا میگذاشت، پر کند.
« ماه اول ، ماه مهندسیِ سکوت بود. شهروز سعی میکرد همهچیز را عادی جلوه دهد، اما سایهٔ سنگین بیماری مثل مِهی سرد ،خانه را گرفته بود. هر شب وقتی خانه در سکوت فرو میرفت، شهروز پشت میز کارش مینشست و در صفحهٔ همان روز، جزئیاتی دقیق مینوشت: رمز تمام حسابها، تاریخ سررسید بیمهها، محل اصل سندها، نقشهٔ لولهکشی شوفاژخانه و شمارهٔ تلفن تعمیرکاران مورد اعتماد. در همین حال، همسرش در تاریکی آشپزخانه بیصدا به چارچوب در تکیه میداد و دستش را روی دهانش میگذاشت تا صدای لرزش نفسهایش شنیده نشود. او لاغر شدن روزبهروز شهروز و رنگپریدگیاش را میدید، اما به حرمت غرور مردش، چشمهای سرخ از بغض را صبحها با لبخندی لرزان پشت بخار فنجانهای چای پنهان میکرد.
ماه دوم ، نوبت تسویهحسابهای نامرئی بود؛ صفحاتی برای ترمیم شکستگیهای قدیمی. شهروز متوجه شد تمام کینهها تنها تا زمانی ارزش دارند که گمان کنی تا ابد زندهای. او تلفن را برداشت و بعد از هفت سال کدورت، شماره برادرش را گرفت: «داشتم از جلوی سینمای قدیمی رد میشدم، یاد بلیتهای دونفرهمون افتادم. خواستم بگم برام خیلی عزیزی.»
در همین روزها، پسر دهسالهاش آرامتر از همیشه در خانه راه میرفت، بازیهای پرسروصدا را کنار گذاشته بود و هر عصر با دفتر نقاشیاش پاورچین به اتاق پدر میآمد، کنار تخت روی زمین مینشست و دست نحیف شهروز را در دستهای کوچکش میگرفت تا شاید گرمای دستش مانع از رفتن پدر شود.
ماه سوم، دامنهٔ دنیای شهروز به ابعاد یک تختخواب محدود شد. مسکنها دیگر توان مهار فشار تومور را نداشتند و دست راستش هنگام گرفتن خودکار سست میشد. سکوتِ خانه دیگر سکوتِ بیخبری نبود؛ سکوتِ یک توافق تلخ و عاشقانه بود میان پدری که میخواست تا آخرین نفس ستون بماند، و همسر و فرزندی که میخواستند به او بفهمانند ثانیهبهثانیه بودنش چقدر برایشان مقدس است.
عصر روز هشتاد و پنجم، پسرش کنار تخت نشسته بود و بیآنکه چیزی بگوید، نقاشی تازهاش را روی سینهٔ پدر گذاشت: خانهای با سه پنجرهٔ روشن و یک ماشین قرمز جلوی در. شهروز با انگشتی که دیگر توان چنگ زدن به خودکار را نداشت، آرام روی کاغذ کشید و زیر نقاشی نوشت: «همیشه همینجاست.» پسرک بدون آنکه معنای جمله را بفهمد، لبخند زد و برگه را زیر بالشش گذاشت تا هر شب کنارش بخوابد.
عصر روز هشتاد و نهم، وقتی همسرش با دستهایی لرزان کاسهٔ سوپ را کنار تخت گذاشت و پیشانی عرقکردهٔ او را بوسید، قطره اشکی از گوشهٔ چشم زن روی گونهاش چکید. پسرش از گوشهٔ در با نگاهی خیره و معصوم نگاهش میکرد. شهروز با تمام توان باقیماندهاش لبخندی زد تا به آنها بگوید همهچیز در امان است.
شبهنگام، وقتی خانه در سکوت فرو رفت، شهروز آخرین نیرویش را در سرانگشتانش جمع کرد. سررسید را روی زانو گذاشت؛ نوک خودکار کاغذ را خراش میداد، اما توانست روی برگِ نودم بنویسد: *تراژدی، کوتاه بودنِ عمر نیست؛
تراژدی این است که زیستنِ واقعی را به روزهایی موکول میکنیم که دیگر فرصتی برای جبران نمانده است.*
«یادت هست شبهایی که دیر میآمدم و میگفتم فردا جبران میکنم؟ فردایی که همیشه به روز بعد موکول میشد؟ حالا میفهمم تمام آن فرداها همین امروزها بودند.
خطاب به همسر صبورم: یادت هست همان بار اولی که برایم چای آوردی و دستت لرزید و ریخت روی میز؟ هیچوقت به رویت نیاوردم که همان لحظه فهمیدم میخواهم باقیِ عمرم را با تو بمانم. حالا هم دستانت همانقدر برایم عزیزند، حتی وقتی میلرزند.
خطاب به پسرم: نقاشی خانه با سه پنجره را نگهدار. من همانجا میمانم.
مرا ببخشید که دستهایم زودتر از موعد توان همراهی با شما را از دست داد.»
سررسید را بست، آن را کنار کلیدهای خانه روی میز گذاشت و برای نخستین بار در تمام آن نود روز، آرام و بیدرد به خواب رفت.
✍️ جهان کوچک من؛ روایتِ بزرگِ جزئیات
🖋️ م. پاپا
صاحب و نویسندهٔ کانال «جهان کوچک من»