ویرگول
ورودثبت نام
زهره نایبی
زهره نایبیمن زهره هستم و می‌نویسم؛ از جهان‌هایی که در خیال می‌سازم، زخم‌هایی که در واقعیت می‌شناسم، آدم‌ها، رابطه‌ها و سؤال‌هایی که ذهنم را رها نمی‌کنند.
زهره نایبی
زهره نایبی
خواندن ۹ دقیقه·۳ ماه پیش

پیمان آینه|فصل۲|قسمت۲۸

صدا بعد از خاموش شدن، کجا می‌رود؟
صدا بعد از خاموش شدن، کجا می‌رود؟

صدایِ جامانده:

سه هفته از آن روز گذشته بود، از لحظه‌ای که قفسه‌ی سنگین کتابخانه به سمتش سقوط کرد و چیزی—یا کسی—در همان کسری از ثانیه، دست‌هایش را روی دست‌های او گذاشت.

سه هفته از بوی شکوفه‌ی پرتقال و از گرمایی که نمی‌توانست توضیحش دهد. نُوآ در تمام این مدت، بارها به خودش گفته بود که آن اتفاق را بیش از اندازه بزرگ کرده است.

آدرنالین. شوک. خطای حافظه.

ذهنی که بعد از یک اتفاق ناگهانی، برای پر کردن بخش‌های گمشده‌ی چند ثانیه، چیزی ساخته بود که واقعاً وجود نداشت.

این توضیح، از همه منطقی‌تر بود.

و با این حال، هر بار که به یاد می‌آورد، چیزی درونش مقاومت می‌کرد. چون بعضی چیزها را نمی‌شد با یک واژه از بین برد.

گرما، هنوز برایش واقعی بود. بوی شکوفه‌ی پرتقال هم. و بدتر از همه، آن حسِ عجیبِ تقسیم شدنِ وزن.

هفته‌ها از آخرین باری که کتاب مالکوم مک‌دونالد را گشوده بود می‌گذشت. گوشه‌های چند صفحه تا خورده و کتاب همانجا روی میز رها مانده بود.

نُوآ آن را همان‌طور از روی میز برداشت؛ بر تخت نشست و روی پاهایش گذاشت. انگشتش آرام روی لبه‌های تاشده کاغذ حرکت کرد.

بعد کتاب را بست.

چند ثانیه به جلدش نگاه کرد.

Varèse: Astronomer in Sound

«ستاره‌شناس در صدا...»

این بار، جمله را با همان شگفتی دفعه‌ی اول تکرار نکرد. آرام‌تر گفت. انگار تازه داشت به معنای دیگری از آن فکر می‌کرد.

ستاره‌شناس.

کسی که به چیزی نگاه می‌کند که آن‌جاست، اما نمی‌تواند لمسش کند. چیزی که شاید سال‌ها پیش اتفاق افتاده، اما نورش تازه حالا به او رسیده است.

مکثی کرد.

ابروهایش در هم رفت.

کتاب را دوباره باز کرد.

این بار دنبال یک نقل‌قول یا نام مشخص نمی‌گشت. از صفحه‌ای شروع کرد که دفعه‌ی قبل رهایش کرده بود و آرام‌تر خواند.

وارز برای او دیگر فقط موسیقی‌دانی نبود که از ملودی‌های آشنا فرار کرده باشد. هرچه بیشتر می‌خواند، بیشتر احساس می‌کرد مسئله چیز دیگری است.

وارز، صدا را از جای همیشگی‌اش بیرون کشیده بود. صدا دیگر فقط چیزی نبود که از یک ساز بیرون بیاید.

می‌توانست حرکت کند. در فضا پخش شود. از چند نقطه آغاز شود. به هم برسد. یا حتی بدون اینکه به هم برسد، چیزی مشترک بسازد.

نُوآ صفحه را ورق زد. برای لحظه‌ای، دستش روی کاغذ متوقف شد. بعد آهسته گفت:

«یعنی صدا فقط اون چیزی نیست که می‌شنویم...»

به جمله فکر کرد.

«شاید جایی که ازش میاد هم مهمه.»

چند ثانیه بعد، از تخت بلند شد. گیتار را از کنار دیوار برداشت و روی صندلی نشست. یک نت نواخت. صدا در اتاق پخش شد.

ساده. واضح.

بعد همان نت را دوباره نواخت. چشم‌هایش را بست. این‌بار سعی نکرد به خود صدا گوش بدهد. سعی کرد مسیرش را حس کند.

از کجا شروع شد؟ چطور در اتاق پخش شد؟ کجا ضعیف‌تر شد؟

و اگر خودش جای دیگری ایستاده بود، آیا همان صدا را می‌شنید؟

نت تمام شد. اما نُوآ هنوز ساکت بود. انگشتش روی سیم مانده بود.

ناگهان تصویر آن قفسه به ذهنش برگشت. وزنی که به سمتش می‌آمد. دست‌هایی که روی دست‌هایش نشستند. و آن حسِ غیرممکن که بار، فقط روی شانه‌های او نبود.

نفسش را بیرون داد.

سرش را تکان داد.

«ربطی نداره.»

اما ذهنش، دیگر به این راحتی از کنار ارتباط‌ها عبور نمی‌کرد.

کتاب را روی میز گذاشت. چند خط در دفترچه‌اش نوشت:

صدا = حرکت؟

مکث کرد. زیرش نوشت:

«موسیقی فقط زمان نیست.»

مداد را چند لحظه در هوا نگه داشت. بعد، آرام اضافه کرد:

«مکان هم هست.»

به جمله نگاه کرد. بعد خط دیگری کشید. اگر یک صدا در دو نقطه شنیده شود، آیا هنوز همان صداست؟

مداد را زمین گذاشت. از سؤال خودش خنده‌ی کوتاهی کرد.

«چه سؤال مسخره‌ای...»

اما جوابش را نمی‌دانست.


چهار روز بعد. عصر بود و نورِ کمِ پاییز از پنجره‌ی باریک اتاق تمرین به داخل می‌ریخت.

صدای پیانو، برای سومین بار، در همان نقطه شکست.

مایک دستش را از روی کلیدها برداشت و با نارضایتی به نُوآ نگاه کرد.

«بازم اشتباه بود؟»

نُوآ که کنار پیانو ایستاده بود، سرش را کمی کج کرد.

«نه. اشتباه نبود.»

مایک ابرو بالا انداخت.

«این جوابِ خیلی بدیه برای وقتی که من ازت می‌پرسم اشتباه زدم یا نه.»

لبخند کوتاهی روی لب نُوآ نشست.

«نت‌ها درست بودن.»

«ولی؟»

نُوآ چند لحظه مکث کرد.

«ولی انگار عجله داری بری خونه.»

مایک دستش را روی سینه گذاشت.

«چه اتهام سنگینی.»

«خب، داری؟»

مایک چند ثانیه به او نگاه کرد. بعد شانه بالا انداخت.

«شاید.»

نُوآ خندید و به کلیدهای پیانو نگاه کرد.

«پس بریم سراغ بخش بعدی.»

اتاق تمرین، کوچک‌تر از آن بود که بشود در آن گم شد. یک پیانو در امتداد یکی از دیوارها قرار داشت. چند صندلی، یک پایه‌ی نت و پنجره‌ای باریک که نورِ کم‌رنگِ عصر را به داخل می‌ریخت.

روی دیوار، چند پنل آکوستیک نصب شده بود؛ مربع‌های تیره‌ای که بیشتر از آنکه دیده شوند، بخشی از سکوت اتاق بودند.

مایک دوباره به صفحه‌ی نت نگاه کرد.

«پس از اول؟»

نُوآ سر تکان داد.

«از دو میزان قبل.»

مایک دست‌هایش را روی کلیدها گذاشت.

این بار، آرام‌تر شروع کرد.

نُوآ کنار پیانو ایستاد و نگاهش را به دست‌های مایک دوخت. گاهی فقط با تکان کوچکی از سر، چیزی را تأیید می‌کرد و گاهی با بالا آوردن یک انگشت، او را وادار می‌کرد مکث کند.

قطعه کوتاه بود. تمرینی ساده، با چند جمله‌ی ملودیک که برای مایک هنوز به‌اندازه‌ی کافی آشنا نشده بودند.

وقتی به همان بخش رسید، نُوآ گفت:

«همین‌جا.»

مایک دستش را نگه داشت.

«چی؟»

«دوباره.»

یک نفس کشید و دوباره نواخت.

این بار، نُوآ چیزی نگفت.

چند نت دیگر را هم ادامه داد.

نُوآ برای برداشتن بطری آبش، چند قدم از پیانو فاصله گرفت. بطری را از روی یکی از صندلی‌ها برداشت و در همان حال، مایک هنوز مشغول نواختن بود.

ناگهان مکث کرد.

نه مایک.

نُوآ.

بطری در دستش ماند. چیزی تغییر کرده بود. سرش را به سمت پیانو برگرداند. مایک همان بخش را می‌نواخت. همان نت‌ها. همان ریتم.

اما صدا...

بطری را آرام پایین آورد. چند قدم دیگر به عقب رفت. مایک هنوز مشغول بود. و دوباره همان حس برگشت. این‌بار واضح‌تر.

«صبر کن.»

مایک دستش را از روی پیانو برداشت.

«بازم؟»

نُوآ به او نگاه نکرد. چشم‌هایش به فضای میان خودش و پیانو دوخته شد.

«نه. همون رو دوباره بزن.»

«کدوم رو؟»

«همون بخشی که الان زدی.»

مایک با تردید سر تکان داد.

«باشه.»

شروع کرد. نُوآ این بار کنار دیوار ایستاد. به صدا گوش داد. بعد چند قدم به سمت دیگر اتاق رفت. مایک هنوز می‌نواخت.

ایستاد.

چیزی در صدا تغییر می‌کرد. نه آن‌قدر که بتواند بگوید مایک اشتباه زده. نه آن‌قدر ساده که فقط به بلندتر یا آرام‌تر شدن خلاصه شود. انگار صدا، در هر نقطه، شکل دیگری از خودش را به او نشان می‌داد.

«دوباره.»

مایک دستش را برداشت.

«داری منو می‌ترسونی.»

نُوآ این بار لبخند نزد. به پیانو اشاره کرد.

«فقط همون نت اول رو بزن.»

مایک به صفحه‌ی نت نگاه کرد.

«فقط یه نت؟»

«آره.»

«چقدر؟»

نُوآ لحظه‌ای فکر کرد.

«تا وقتی بهت بگم.»

مایک آهی کشید.

«می‌خوای تا فردا نگهش دارم؟»

نُوآ بی‌اختیار خندید.

«فعلاً پنج ثانیه.»

مایک انگشتش را روی کلید گذاشت.

نُوآ به سمت وسط اتاق رفت.

«بزن.»

نت در فضا پخش شد.

نُوآ چشم‌هایش را بست. چند لحظه.

«بازم.»

مایک دوباره نواخت. این بار، نُوآ نزدیک‌تر به پیانو ایستاد.

«بازم.»

یک‌بار نزدیک دیوار.

«بازم.»

یک‌بار در گوشه‌ی اتاق.

«بازم.»

مایک بعد از چند بار، دستش را از روی کلید برداشت.

«خب؟»

نُوآ جواب نداد. نگاهش در اتاق می‌چرخید. از پیانو. به دیوار. به پنل‌های تیره. به کف. به فضای خالی میان خودش و مایک.

مایک گفت:

«قراره بهم بگی چی شده یا نه؟»

نُوآ آرام گفت:

«هیچ‌چی.»

مایک با ناباوری خندید.

«خیلی ممنون.»

نُوآ چند قدم جلو رفت. دستش را روی لبه‌ی پیانو گذاشت.

«صدا... همونه.»

«خب، آره.»

«نت همونه.»

«بازم آره.»

نُوآ نگاهش را به سمت مایک چرخاند.

«ولی من هر بار یه چیز دیگه می‌شنوم.»

مایک چند ثانیه ساکت ماند.

«شاید چون داری جای دیگه‌ای می‌ایستی؟»

نُوآ نگاهش را دوباره به اتاق برگرداند.

همین.

جمله، آن‌قدر ساده بود که تقریباً خنده‌دار به نظر می‌رسید. اما ذهنش روی همان کلمات گیر کرد.

چون داری جای دیگه‌ای می‌ایستی.

منبع صدا همان بود. نت همان بود. نوازنده همان بود. اما شنونده، هر بار در نقطه‌ای دیگر قرار داشت. و همین کافی بود تا چیزی تغییر کند.

نُوآ آرام گفت:

«آره...»

مایک منتظر ماند.

نُوآ ادامه نداد.

چیزی از میانِ کتابخانه، از هفته‌ها قبل، آرام در ذهنش برگشت.

فضا.

نه به‌عنوان فاصله‌ای خالی میان دو چیز. به‌عنوان چیزی که خودش در اتفاق دخالت می‌کرد.

صدای مایک، دیگر فقط از پیانو بیرون نمی‌آمد و به گوش او نمی‌رسید. میان آن دو، اتاق بود. دیوارها. فاصله. سطح‌ها. هوا. و خودش.

نُوآ دستش را از روی پیانو برداشت.

«یه بار دیگه.»

مایک سرش را به عقب برد.

«تو جدی جدی می‌خوای منو اینجا زندانی کنی.»

«این بار آخره.»

مایک با تردید نگاهش کرد.

«قول؟»

نُوآ چند لحظه فکر کرد.

«نه.»

مایک خندید.‌ اما دوباره انگشتش را روی کلید گذاشت.

نُوآ به سمت دیگر اتاق رفت. نت آغاز شد. او چشم‌هایش را بست. صدا در فضا حرکت کرد.

و برای اولین بار، به این فکر کرد که شاید هیچ صدایی، واقعاً از جایی به جایی دیگر نمی‌رود. شاید صدا، وقتی شنیده می‌شود، در هر نقطه دوباره اتفاق می‌افتد.

چشم‌هایش را باز کرد. مایک هنوز پشت پیانو نشسته بود. همان اتاق. همان نت. اما چیزی در ذهنش، دیگر همان نبود.

در روزهای بعد، بارها به آن لحظه برگشت. نه به این دلیل که اتفاق خارق‌العاده‌ای افتاده بود. مایک فقط یک نت نواخته بود و او چند بار جای ایستادنش را تغییر داده بود. همین.

اما هر بار که سعی می‌کرد آن را ساده کند، سؤال پیچیده‌تر می‌شد.

یک صدا. یک منبع. اما یک تجربه‌ی یکسان، نه.

در راهروهای دانشگاه، گاهی صدای قدم‌های خودش را می‌شنید و بی‌اختیار سرعتش را کم می‌کرد. شب‌ها، هنگام گوش دادن به موسیقی، یک‌بار هدفون را از روی گوشش برمی‌داشت و بعد دوباره می‌گذاشت؛ نه برای تغییر صدا، برای اینکه ببیند دقیقاً چه چیزی در میانِ او و صدا عوض می‌شود.

جوابی پیدا نکرد. اما دیگر هم نتوانست سؤال را کنار بگذارد.

یک هفته گذشت.


باران نمی‌بارید. اما هوا بوی باران می‌داد. پنجره نیمه‌باز بود و صدای دورِ ماشین‌ها، از خیابان به اتاق می‌رسید. صداهایی که هیچ‌کدام جداگانه قابل تشخیص نبودند، اما کنار هم چیزی شبیه یک جریان پیوسته ساخته بودند.

نُوآ روی زمین نشسته بود. دفترچه باز بود. روی صفحه، چند کلمه نوشته شده بود:

«ردِ صدا»

کمی پایین‌تر:

«صدا بعد از خاموش شدن، کجا می‌رود؟»

مدت زیادی به آن جمله نگاه کرد. بعد مداد را برداشت و زیرش نوشت:

«شاید هیچ‌جا.»

خط زد. دوباره نوشت:

«شاید در جایی که نمی‌توانیم بشنویم.»

دستش متوقف شد. از این یکی خوشش نیامد. مداد را زمین گذاشت و به عقب تکیه داد. نگاهش بی‌اختیار به آینه رفت. سطح شیشه آرام بود. فقط تصویر خودش. اما این بار، نُوآ از آن انتظار چیزی نداشت.

دیگر به آینه خیره نشد تا تصویر دیگری ببیند.
فقط همان‌طور که به صدای خیابان گوش می‌داد، اجازه داد نگاهش روی آن بماند. بعد، از کنار خودش، صدایی شنید.

یک ضربه. خیلی آرام.

نُوآ سر بلند کرد.

صدای لوله‌های ساختمان؟ چوبِ دیوار؟ چیزی از بیرون؟

چند ثانیه صبر کرد.

دوباره.

تق.

اما این بار، ضربه از آینه نیامده بود. از جایی نزدیک‌تر آمده بود. از سمت چپش. به گیتار نگاه کرد. انگشتش بی‌اختیار به سیم‌ها خورد.

یک صدا. کوتاه. تقریباً همان فاصله.

نُوآ صاف نشست. دوباره با انگشت به بدنه‌ی گیتار ضربه زد.

تق.

چند ثانیه سکوت. بعد—از جایی دورتر، صدایی کوتاه آمد.

تق.

نفسش بند آمد. برای لحظه‌ای، حس کرد صدا نه از اتاق، که از جایی دیگر به گوشش رسیده است. اما نتوانست آن را توضیح دهد و رهایش کرد.

آرام برگشت. آینه، فقط تصویر خودش را نشان می‌داد. اما این بار، لبخند نزد. فقط مدتی طولانی نشست. و برای اولین بار، به چیزی فکر کرد که تا آن لحظه جرئت نکرده بود جدی بگیرد.

شاید بعضی صداها، وقتی خاموش می‌شوند، تمام نمی‌شوند.

شاید فقط...

از جای دیگری شنیده می‌شوند.


قسمت قبلی » » » » » مسیر گم‌شده

قسمت بعدی » » » » »
سقوطِ ناتمام

برای دسترسی به فهرست تمام قسمت‌های داستان این‌جا کلیک کنید.

علمی تخیلیرمان فانتزیموسیقیصدافضا
۲۲
۴
زهره نایبی
زهره نایبی
من زهره هستم و می‌نویسم؛ از جهان‌هایی که در خیال می‌سازم، زخم‌هایی که در واقعیت می‌شناسم، آدم‌ها، رابطه‌ها و سؤال‌هایی که ذهنم را رها نمی‌کنند.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید