
هوای بیرون، گرم و خشک بود. آسمانِ لسآنجس در اکتبر، هیچ نشانی از پاییز نداشت—فقط همان آبیِ سوزانِ همیشگی که از میانِ پنجرههای بلندِ کتابخانه، روی زمینِ مرمرین میتابید. اما تهویهی مطبوع، هوایِ داخل را در یک خنکیِ مصنوعی نگه داشته بود، آنقدر سرد که نُوآ هر بار وارد میشد، لرزی خفیف از ستون فقراتش بالا میرفت.
کتابخانهی دانشگاه وریدیا، در بخشِ «تئوری موسیقی و آکوستیک»، جایِ همیشگیِ او بود. قفسههای بلند پُر از کتاب، و در میانشان، بوی کاغذ و چسب که با بویِ تمیزکنندهی کف، ترکیبِ عجیبی ساخته بودند.
چند هفتهای بود که فقط روی «هندسهی موسیقی» کار میکرد. رابطهی گامهای موسیقایی با مثلثهای طلایی، نسبتهای فیبوناچی در فواصلِ هارمونیک، و این پرسش که چرا بعضی ترکیبهای صوتی، بیهیچ دلیلِ مشخصی، در مغز «زیبایی» را برمیانگیزند—همهشان، تکههایِ یک پازلِ بزرگتر بودند. پازلی که هنوز تصویرِ نهاییاش را ندیده بود.
در میانِ قفسههای بلند حرکت میکرد. کتابخانه ساکت بود، فقط صدای خشخشِ صفحات و قدمهای آرامِ چند دانشجو در میانِ راهروها شنیده میشد. انگشتانش را روی ستونِ کتابها میکشید، گاهی مکث میکرد، کتابی بیرون میآورد و چند صفحه ورق میزد، بعد بازمیگرداند.
ناگهان انگشتش پیش از انتهای قفسهای مکث کرد و چیزی را بیرون کشید. یک مجلهی قدیمی، با عنوانِ «مجلهی هنرهای تزیینی و طراحی وین»
شروع به ورق زدن کرد و ناگهان روی مقالهای متوقف شد.
عنوان مقاله: «نقشِ تناسباتِ طلایی در طراحیِ قابهای عتیقه».
نویسنده: پروفسور الیاس وَنهاون.
نُوآ چند بار نامِ وَنهاون را در حاشیهی تحقیقاتش دیده بود. اما همیشه در منابعِ درجهی دو یا سه. نه یک مقالهی کامل از او.
مجله کهنه بود؛ کاغذهایش زرد و شکننده، اما هنوز خوانا.
چشمهایش روی خطوط دوید. وَنهاون، در این مقاله، از قابها حرف میزد. اما نه فقط قابِ عکس یا آینه. او از «قاب» بهعنوان یک سطحِ توپولوژیک حرف میزد—سطحی که دو فضا را به هم وصل میکند. بیننده و تصویر. درون و بیرون.
زیر لب تکرار کرد:
«دو فضا... دو فضا...»
صفحات را ورق زد. چشمهایش به یک پاراگراف رسید که در آن، وَنهاون نوشته بود:
«تناسباتِ طلایی که در طولِ تاریخ، بهعنوان رمزِ زیبایی شناخته میشدند، ممکن است کارکردی فراتر از زیبایی داشته باشند. شاید آنها کلیدهایی برای درکِ رابطهی میانِ انسان و جهان، میانِ ناظر و پدیده، و میانِ "من" و "نه من" باشند.»
نُوآ نفسش را حبس کرد. انگشتش را روی جمله نگه داشت—آنقدر محکم که نوکِ انگشتش زیرِ کاغذ فرو رفت. ناگهان به سرعت برق، چشم از آن صفحه برداشت و به صفحه بعدی قفل شد.
به نمونهی شماره ۱۹.
تصویری ساده. یک قاب با چهار مارپیچ در گوشهها.
با مکث، کلمات را برای خودش خواند:
«...مارپیچهای فیبوناچی... چشم رو به درون میکشند... مرز رو محو میکنن...»
به تصویر خیره شد. چیزی در اعماقِ ذهنش، زنگ زد.
انگار که این طرح را جایی دیده بود.
اما کجا؟
در همان لحظه، صدای چرخهای یک لیفتراک کوچک، از انتهای راهرو شنیده شد. نُوآ نگاهش را از مقاله برداشت و به سمتِ صدا برگشت.
یک کارگرِ کتابخانه با آن لیفتراک از راهروهایِ میانِ قفسهها میگذشت. کتابهای سنگینِ طبقاتِ بالاتر را به کمک آن جابهجا میکرد. اما در یکی از پیچهای باریک، چرخِ عقبِ دستگاه به پایهی قفسهای گیر کرد. کارگر، بدون اینکه متوجه شود، دستگاه را کشید.
پایهی قفسه، با صدایی کوتاه و خشک، از جا کنده شد.
یک لحظه، همهچیز ساکن بود.
بعد، قفسه با همهی سنگینیاش، به سمتِ نُوآ سقوط کرد.
در آن یک چشمبههمزدن، ذهنش دیگر هیچ فرمانی نداد. اما عضلاتِ بازوهایش، انگار که صدایی را از جایی دور شنیده باشند، منقبض شدند. شانههایش به سمتِ بالا جمع و ساعدها، در یک حرکتِ سریع، کش آمدند. کفِ دستهایش، انگار برای گرفتن آماده بودند.
همهی اینها، در کسری از ثانیه، بدونِ فکر، بدونِ اراده، اتفاق افتاد.
و درست در لحظهای که دستهایش بالا آمدند، چیزی تغییر کرد.
یک فشارِ گرم، روی پشتِ دستهایش نشست.
گویی کسی، کفِ دستانش را روی آنها گذاشته باشد. نُوآ گرمایِ آنها را حس کرد—گرمایی که متعلق به خودش نبود، که از جایی دیگر میآمد و روی پوستش مینشست. اما این حس چیزی فراتر از گرما بود: نرمیِ پوست، ظرافتِ انگشتان، سایزِ کوچکتر آنها که روی دستهایش جا خوش کرده بودند. و همزمان با عضلات کف دستش، منقبض میشدند.
قفسه به دستهایش رسید.
مردمک چشمانش گشادتر شدند؛ قفسه نسبت به اندازهاش، به طرز عجیبی سبک بود.
انگار که نیمی از وزنِ آن، روی شانههایِ کسی دیگر افتاده بود و آن دستهایِ نامرئی، بارِ سنگینِ چوب و کتاب را از روی دستانش برداشته بودند.
نُوآ نفسش را حبس کرد و با دستهایی که میلرزیدند، قفسه را گرفت. تمامِ بدنش را به یک سمت خم کرد. شانههایش را زیرِ قفسه فشرد و با یک چرخشِ سریع آن را به سمت قفسهی کناری هدایت کرد.
چوب با چوب برخورد کرد. صدایی خشک و سنگین، در فضایِ ساکتِ کتابخانه پیچید. با کمی زاویه آن را به قفسهی مجاور تکیه داد. چند کتاب از بالای آن لغزیدند و با صدایِ کوبهای روی زمین افتادند.
نفسش را بیرون داد. دستهایش، همچنان به قفسه فشار میآوردند، انگار که اگر رهایش میکرد، دوباره میافتاد. اما قفسه، حالا، ساکن بود. تکیه داده به همسایهاش. محکم. ایمن.
چند ثانیه طول کشید تا نفسهایش به نظم برگردند. کارگرِ کتابخانه، با چشمانی گرد شده، به طرفش دوید:
«خدای من! آقا! خوبید؟»
نُوآ نگاهش را از قفسه برداشت و به دستانش دوخت. هنوز میلرزیدند. اما چیزی در کفِ دستانش بود. یک گرمایِ عجیب. گرمایی که مالِ خودش نبود.
«...من... خوبم.»
دستش را به سمت صورتش بُرد، تا عرقِ سردِ پیشانیاش را پاک کند. اما ناگهان بویی غریب را حس کرد. مثلِ کرمِ دست، با ردی از شکوفهی پرتقال.
نفسش را حبس کرد.
در ذهنش، یک کلمه، بیصدا، تکرار شد:
«...لیا؟»
به سمتِ قفسههای کتابخانه نگاه کرد. به فضایِ خالیِ پشتِ سرش. هیچکس نبود.
زیر لب زمزمه کرد:
«...این فقط من نبودم.»
مجله را از روی زمین برداشت. چشمهایش دوباره به نمونهی شمارهی ۱۹ افتاد. چهار مارپیچ در گوشهها، که همه به سمتِ داخل کشیده شده بودند.
یکدفعه، چیزی در ذهنش جرقه زد.
آن را زیرِ بغل گرفت و با قدمهای تند، از کتابخانه خارج شد.
هوای گرمِ لسآنجلس، بیرون از در، مثل یک دیوارِ نامرئی به صورتش خورد. بدون اینکه مکث کند، از پلههای سنگی کتابخانه پایین دوید. خیابانهای خلوتِ حوالیِ دانشگاه، زیرِ آفتابِ سوزان، تقریباً خالی بودند. چند ماشین از کنارش رد شدند، اما او چیزی ندید.
زیر لب، با هر قدم، کلمات را تکرار میکرد:
«چهار مارپیچ... چهار گوشه... همه به سمتِ داخل...»
قدمهایش تندتر شد.
«چهار مارپیچ... همه به سمتِ داخل...»
از پیادهروها گذشت، از کنارِ کافهها و مغازهها رد شد، بدون کوچکترین نگاهی به هیچکدام. چند بار نزدیک بود به عابران برخورد کند، اما حتی عذرخواهی هم نکرد.
فقط میرفت...
به سمتِ خانه. به سمتِ آینه.
و تکرار میکرد:
«همه به سمتِ داخل...»
وقتی به ساختمانِ قدیمیِ آپارتمانشان رسید، نفسنفس میزد. درِ ورودی را با یک حرکتِ سریع باز کرد، از پلهها بالا رفت، کلید را در قفل چرخاند و وارد شد.
در را پشتِ سرش بست و بدون اینکه حتی کفشهایش را درآورد، مستقیم رفت به سمتِ اتاقش...
قسمت قبلی » » » » » نجات خاموش
قسمت بعدی » » » » » آغازِ ایده