امروز نوشته‌ای از دوست عزیزمان، قوی سیاه، با عنوان «در محاصره‌ی رنج» خواندم.
نوشته‌ای درباره‌ی خانه؛ جایی که قرار است پناه آدم باشد، اما گاهی خودش به یکی از دشوارترین مکان‌های زندگی تبدیل می‌شود. درباره‌ی شنیده‌نشدن، فاصله‌ها، حرف‌هایی که جایی برای گفتن پیدا نمی‌کنند و رنج‌هایی که گاهی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شوند.
هنگام خواندنش، بارها احساس کردم پشت کلمات او ایستاده‌ام. انگار بعضی از جمله‌ها، حرف‌هایی بودند که خودم سال‌ها در ذهنم مرور کرده بودم، اما شاید هیچ‌وقت نتوانسته بودم به همان شکل به زبان بیاورم.
فقط نوشته‌اش را نمی‌خواندم؛ خودم را هم میان سطرهایش پیدا می‌کردم.
همین اتفاق در این یک‌سالی که در ویرگول فعالیت داشته‌ام برایم بارها تکرار شده است. نوشته‌های دوستان را می‌خوانم و ناگهان به نقطه‌ای از گذشته‌ی خودم می‌رسم؛ به خاطره‌ای، احساسی یا دردی که مدت‌هاست از آن فاصله گرفته‌ام، اما ظاهراً هنوز جایی درونم حضور دارد.
اگر کسی از بیرون به زندگی این روزهایم نگاه کند، شاید بگوید اتفاق خاصی نیفتاده است. زندگی جریان دارد. دو فرشته‌ی نازنین دارم، همسری که دوستش دارم و زندگی‌ای که در مجموع، بد نیست.
پس چرا خسته‌ام؟
شاید چون همیشه لازم نیست اتفاق تازه‌ای بیفتد تا آدم خسته شود.
گاهی فقط کافی است بارها و بارها به جاهایی از گذشته برگردی که تصور می‌کردی از آن‌ها عبور کرده‌ای. هر بار با خواندن یک جمله، دیدن یک تجربه یا شنیدن حرفی، بخشی از آن خاطره دوباره در ذهنت جان بگیرد.
شاید بعضی از دردها را دیگر زندگی نکنیم، اما بارها به یاد می‌آوریم؛ و همین به یاد آوردن هم می‌تواند انرژی‌بر باشد.
شاید بخشی از خستگی‌ام از همین مرورهای مکرر باشد؛ از پیدا کردن خودم در نوشته‌های دیگران و دوباره روبه‌رو شدن با چیزهایی که سال‌ها پیش تجربه کرده‌ام.
و وقتی به دوستمان قوی سیاه عزیز فکر می‌کنم، با خودم می‌گویم اگر یادآوری آن روزها، از فاصله‌ای امن و در شرایطی متفاوت، هنوز می‌تواند این‌قدر خسته‌کننده باشد، زندگی کردن در دل همان شرایط چقدر دشوارتر است؟
گاهی از دور، زندگی آدم‌ها را نگاه می‌کنیم و با کنار هم گذاشتن داشته‌هایشان، درباره‌ی حال درونی‌شان قضاوت می‌کنیم.
شاید کسی با خودش بگوید: این همه نعمت دارد؛ چرا باید خسته باشد؟ چرا باید از زندگی‌اش ناراضی باشد؟
اما داشتن چیزهای خوب، لزوماً به معنای نداشتن خستگی نیست.
می‌توانی دو فرشته‌ی دوست‌داشتنی داشته باشی و از مادر بودن خسته شوی. می‌توانی همسر فوق‌العاده‌ای داشته باشی و باز هم گاهی از فشارهای درونی‌ات به ستوه بیایی. می‌توانی زندگی‌ات را دوست داشته باشی و در عین حال، دلت بخواهد برای چند دقیقه از همه‌چیز فاصله بگیری.
این‌ها الزاماً با هم تناقضی ندارند.
شاید یکی از چیزهایی که در چنین روزهایی بیشتر از همیشه به آن نیاز داریم، داشتن یک آدم امن باشد؛ کسی که لازم نباشد پیش او حتی مراقب تک‌تک کلمه‌هایمان باشیم.
اتفاقاً چند دقیقه پیش، گفت‌وگوی عجیبی با همسرم داشتم.
به او گفتم:
«می‌دونی؟ دوست دارم باهات انقدر راحت باشم که بتونم حتی بهت فحش بدم! دوست دارم بدون حساب‌وکتاب بتونم هرچی از دهنم بیرون اومد بگم.»
بنده‌ی خدا هم گفت:
«راحت باش. می‌دونم چی می‌گی. می‌دونی که من همه‌جوره کنارتم.»
منظورم واقعاً فحش دادن نبود.
منظورم این بود که دلم می‌خواهد آن‌قدر در کنار یک نفر احساس امنیت کنم که مجبور نباشم پیش از گفتن هر جمله، آن را چند بار در ذهنم بررسی کنم.
نگران نباشم که اگر از شدت خستگی، عصبانیت یا فشار، حرفی نامرتب از دهانم بیرون آمد، قرار است چه اتفاقی بیفتد.
دلم می‌خواهد کسی آن‌قدر به من نزدیک باشد و آن‌قدر از دوست داشتنمان مطمئن باشیم که بداند حرفی که در یک لحظه‌ی آشفته می‌زنم، لزوماً تمام احساس من نسبت به او نیست.
گاهی آدم از شدت فشار روانی فقط نیاز دارد چیزی را بیرون بریزد. نه لزوماً برای اینکه کسی را برنجاند، نه برای اینکه حرفش را به کرسی بنشاند؛ فقط چون دیگر نمی‌تواند همه‌ی آن فشار را درون خودش نگه دارد.
در چنین لحظه‌ای شاید بیشتر از هر چیز، به یک کوه نیاز داشته باشد.
کوهی که بتواند فریادش را در حضورش خالی کند.
کوه قرار نیست فریاد را تأیید کند، با آن مقابله کند یا همان لحظه برایش راه‌حل پیدا کند. فقط آن‌قدر استوار است که بتوانی فریادت را رها کنی و مطمئن باشی با اولین صدای بلند، همه‌چیز فرو نمی‌ریزد.
البته این به معنای بی‌مرز بودن رابطه یا مجاز دانستن هر نوع رفتاری نیست. قرار نیست دوست داشتن، بهانه‌ای برای آسیب زدن به دیگری شود. هر دو نفر حق دارند مرزهایشان را داشته باشند.
اما میان رنجاندن عمدی یک نفر و آشفته حرف زدن در لحظه‌ای که زیر فشار هستی، تفاوتی وجود دارد. شاید در یک رابطه‌ی امن بتوان این تفاوت را دید؛ بتوان به جای قضاوت درباره‌ی تمام رابطه از روی یک جمله، کمی هم به حال آدمی فکر کرد که آن جمله را گفته است.
شاید امنیت عاطفی دقیقاً همین‌جا خودش را نشان می‌دهد؛ جایی که لازم نیست برای حفظ محبت، همیشه مراقب باشی بهترین و سنجیده‌ترین نسخه‌ی خودت باشی.
جایی که بتوانی گاهی خسته باشی، کلافه باشی، حرف‌هایت را درست و مرتب کنار هم نچینی و حتی خودت هم ندانی دقیقاً چه می‌خواهی بگویی.
و با این حال، بدانی هنوز جایی برای تو وجود دارد.
شاید همه‌ی ما گاهی به چنین کوهی نیاز داریم؛ کسی که بتوانیم در حضورش کمی از بار خودمان را زمین بگذاریم، بی‌آنکه مجبور باشیم برای اثبات دوست داشتنمان، بعد از هر فریاد، تمام کلماتمان را پس بگیریم.
و شاید در مقابل، خودمان هم بتوانیم برای آدم‌های زندگی‌مان چنین جایی باشیم.
نه همیشه؛ نه بی‌هیچ حد و مرزی؛ اما به اندازه‌ای که بدانند لازم نیست برای دوست‌داشتنی ماندن، همیشه حالشان خوب باشد و حرف‌هایشان بی‌نقص.
شاید یکی از زیباترین شکل‌های صمیمیت همین باشد:
اینکه پیش کسی آن‌قدر احساس امنیت کنی که حتی لازم نباشد همیشه مراقب کلمه‌هایت باشی؛ چون مطمئنی یک لحظه‌ی آشفته، تمام معنای دوست داشتنت را از بین نمی‌برد.
