
آیلین کلاس نقاشی میرود.
نقاشیهایش را با مداد رنگی رنگآمیزی میکند؛
لایهبهلایه، آرامآرام.
یک روز که داشت نقاشی جدیدی را شروع میکرد، به او گفتم:
«بیا از هر جلسه از نقاشیت یه عکس بگیریم.
بعد همهی عکسها رو کنار هم بذاریم و ببینیم از کجا به کجا رسیدی.»
عکس اول را گرفتیم.
جلسهی بعد که گفتم:
«بیا ببینیم نقاشیت چقدر جلو رفته.»
گفت:
«نه... هنوز انقدر قشنگ نیست.»
اصرار نکردم.
جلسهی بعد هم همینطور.
و جلسهی بعدتر هم.
هر بار که میخواستم عکس بگیریم یا نقاشیاش را ببینم، یک چیزی در نگاهش میگفت که هنوز وقتش نرسیده.
انگار خودش هم میدانست که هنوز با چیزی که در ذهنش ساخته بود فاصله دارد.
تا امروز.
دوباره گفتم:
«مامان، خیلی دوست دارم ببینم نقاشیت رو کجا رسوندی.»
باز کمی مِنمِن کرد.
اما این بار به او گفتم:
«میدونی چرا اینقدر دوست دارم ببینمش؟»
نگاهم کرد.
گفتم:
«فقط برای اینکه ببینم آخرش چقدر قشنگ شده، نیست.
میخوام مراحلش رو هم ببینی.
میخوام بدونی برای رسیدن از عکس یک به عکس ده، هشت تا عکس دیگه هم وجود داره.»
کمی مکث کردم.
«اون عکسها مهمن.
چون نشون میدن عکس ده، یهدفعه به وجود نیومده.
هر بار که یه مداد روی کاغذ کشیدی، هر لایهای که اضافه کردی، هر قسمتی که خراب شد و دوباره درستش کردی...
همهشون جزئی از رسیدن به عکس ده بودن.»
بعد برایش مثال زدم:
«مثلاً اگه بخوای یه روز بتونی خونهی مادربزرگه رو بنوازی، از همون اول که نمیتونی.
باید تمرین کنی.
اگر بخوای انگلیسیت بهتر بشه، نمیتونی یهدفعه کلی کلمه بلد باشی.
هر روز یه کلمه، یه جمله، یه تمرین...
و کمکم میرسی به جایی که امروز شاید فکر کنی خیلی دوره.
برای هر کاری همینطوره.
عکس ده، بدون عکسهای دو تا نه، وجود نداره.»
آیلین چیزی نگفت.
فقط نگاهش را به نقاشی دوخت.
نمیدانم آن لحظه دقیقاً به چه چیزی فکر میکرد.
شاید به نقاشیاش.
شاید به عکسهایی که نگرفته بودیم.
شاید هم فقط داشت به حرفهای مادرش گوش میداد.
اما همان لحظه، خودم به چیز دیگری فکر کردم.
به اینکه ما بزرگترها هم خیلی وقتها همین کار را میکنیم.
به عکس ده خیره میشویم.
به آدمی که میخواهیم بشویم،
به کاری که میخواهیم بلد باشیم،
به جایی که میخواهیم برسیم،
به نتیجهای که میخواهیم بگیریم...
و بعد به عکس یکِ خودمان نگاه میکنیم و فکر میکنیم:
«چقدر فاصله دارم.»
اما شاید مشکل اینجاست که عکسهای بین این دو را نمیبینیم.
یادمان میرود چند بار تلاش کردهایم.
چند بار اشتباه کردهایم.
چند بار چیزی یاد گرفتهایم.
چند بار از نو شروع کردهایم.
چند لایه روی لایهی قبلی نشسته تا چیزی ساخته شود که امروز، از دور، ساده و کامل به نظر میرسد.
شاید لازم باشد گاهی آلبوم را ورق بزنیم.
نه فقط عکس اول و آخر را.
عکسهای میانی را هم ببینیم.
همان هشت قدمِ نادیده را.
چون شاید ارزشمندترین بخشِ رسیدن به «عکس ده»،
همان عکسهایی باشند که هیچوقت فکر نمیکردیم ارزش نگه داشتن داشته باشند.