
راستش را بخواهید چند هفته است که یک ایدهای مدام مغزم را قلقلک میدهد... اصلاً یکی از انگیزههایم برای اینکه فضایی برای در «معرض» بودن دستوپا کنم همین بود: من چهار سالِ پیش دو تِدتاک (TED TALK) دیدم از خانمی به نام برِنه براون (Brene Brown) و آنقدر برایم جذاب آمد که فیالفور دانلودشان کردم. طی این سالها بارها و بهویژه بهوقتِ گیجی رفتهام سراغِ این دو ویدئو و باز از نو دیدمشان، جوری که انگار از بر شدهام حرفهایش را. او یک پژوهشگر حوزۀ مددکاری اجتماعی (Social Works) است و دربارۀ آناتومی عواطفِ انسانی، بهطورِ خاص شرم، آسیبپذیری و شجاعت و اعتماد تحقیق میکند.
تابستانِ امسال بهصورتِ ضربالعجلی مشغولِ نوشتنِ پروپوزالِ تحقیقام بودم (تحقیقِ من دربارۀ روشِ پدیدارشناسی است) و انتظار میرفت که در این تحقیق روشی که ارائه کردهام را بهاصطلاح روی موضوعی پیاده کنم. موضوعی که پیش کشیدم مسئلۀ شرم و غرور در انسانِ ایرانی بود. همان موقع بود که رفتم در آمازون سه کتابِ این خانم را پیدا کردم و به دوستِ دوستم در آلمان سپردم که آنها را برایم بخرد و بیاورد. کتابها به دستم رسید، اما رفت کنجِ کتابخانهام و حسابی خاک خورد.
تا اینکه ده دوازده روز پیش یک روز صبح از خواب بیدار شدم و به خودم گفتم باید یک کاری بکنی، اینجوری فایده ندارد. گفتم بیا و یک کتابش را ترجمه کن! یک نیمروز با این ایده ماندم تا دادستان سر رسید و در لیستِ اتهاماتام نگاهی انداخت و گفت یک ترجمۀ نیمهتمام داری، اول برو آن را تمام کن بعد از این هوسها بکن! بعد هم گفت اصلاً از کجا معلوم این خانم از آن شارلاتانهایی نباشد که کتابهای زرد موفقیت مینویسند و نامی در میکنند؟ اول باید بروی تَهتویِ این را دربیاوری که این حرفها که میزند را از کجا آورده.
کار به اینجا که رسید، گفتم خُب بیخیال ترجمه! آخر میدانید ترجمه خیلی کار جانفرسایی است و ابتدابهساکن فراریام از آن. گفتم پس بیا این کتابش را بخوان و تجربۀ زیستۀ خودت را در نسبتِ با آن بسنج و دربارۀ تجربۀ خودت بنویس. این همان ایدهای است که اولِ کار گفتم مغزم را قلقلک میدهد. جالبیِ ماجرا این است که در این مورد دادستان هنوز صدایش درنیامده و اگر هم بخواهد چیزی بگوید وکیل مدافعام آمادۀ است با لحنی قاطع مشتِ محکمی در دهانش بکوبد.
اگر بخواهم جمعبندی کنم: در نوشتۀ اول گفتم که توضیحِ نظریِ پدیدارشناسی مُفت نمیارزد و باید پایِ آن را در تجربۀ زیستۀ خودم محکم کنم. در نوشتۀ دومام به مشاهدۀ یک صحنه از رخدادهای معمولِ درونام نشستم. و در نوشتۀ سوم یکی از مراجعی را معرفی کردم که با نظر به آن میخواهم در حینِ مشاهدۀ خودم به موشکافی رخدادهای درونیام بپردازم.