
بر اساس دادههای کنسرسیوم اروپایی پایش IVF (European IVF Monitoring Consortium; EIM) وابسته به انجمن اروپایی تولیدمثل انسان و جنینشناسی (ESHRE)، در سال ۲۰۲۳ در مجموع ۱,۱۵۶,۳۱۶ چرخه درمان کمکباروری (ART) در ۳۶ کشور اروپایی گزارش شد که به تولد ۲۴۷,۰۲۱ نوزاد انجامید.
از زمان آغاز ثبت دادهها در سال ۱۹۹۷، کنسرسیوم EIM بیش از ۱۵.۸ میلیون چرخه درمان ART و بیش از ۳.۲۷ میلیون تولد حاصل از این درمانها را در سراسر اروپا ثبت کرده است. این مجموعه، یکی از جامعترین و طولانیترین پایگاههای داده در زمینه فناوریهای کمکباروری (ART) در جهان به شمار میرود و امکان بررسی روندهای تغییر در عملکرد بالینی، روشهای درمانی و پیامدهای حاصل از درمان را در طول بیش از دو دهه فراهم کرده است.
یکی از مهمترین یافتههای گزارش سال ۲۰۲۳، افزایش مستمر استفاده از انتقال جنین منجمد (Frozen Embryo Transfer; FET) است. در این سال، ۴۰۱,۴۸۳ چرخه FET گزارش شد؛ در حالی که تعداد چرخههای لقاح آزمایشگاهی (IVF) ۱۵۸,۶۴۹ و تعداد چرخههای تزریق اسپرم داخل سیتوپلاسمی (ICSI) ۳۸۸,۳۴۵ مورد بود. در مجموع، FET حدود ۴۳ درصد از کل چرخههای درمانی مبتنی بر IVF، ICSI و FET را به خود اختصاص داد که نشاندهنده جایگاه روزافزون انجماد و انتقال جنین منجمد در درمانهای ناباروری و تبدیل آن به یکی از ارکان اصلی رویههای بالینی در اروپا است.
نرخ زایمان به ازای هر انتقال جنین در چرخههای لقاح آزمایشگاهی (IVF) ۲۴٫۴ درصد، در تزریق اسپرم داخل سیتوپلاسمی (ICSI) ۲۳٫۵ درصد و در انتقال جنین منجمد (FET) ۲۷٫۶ درصد گزارش شد.
همچنین، نرخ زایمان به ازای هر آسپیراسیون تخمک (در IVF و ICSI) یا هر چرخه ذوب جنین (در FET) بهترتیب ۱۸٫۹ درصد، ۱۷٫۲ درصد و ۲۴٫۷ درصد بود.
به گفته پژوهشگران ESHRE، مهمترین تغییر در عملکرد مراکز درمان ناباروری، افزایش مداوم نرخ تجمعی تولد زنده (Cumulative Live Birth Rate) است؛ شاخصی که شانس دستیابی به تولد زنده را پس از استفاده از تمامی جنینهای حاصل از یک چرخه تحریک تخمدان نشان میدهد. افزایش پیوسته این شاخص بیانگر بهبود راهبردهای درمانی، گسترش استفاده از انتقال جنین منجمد و ارتقای کیفیت مراقبتهای کمکباروری در اروپا است.
در برخی کشورهای اروپایی، بیش از ۱۰ درصد تمام نوزادان با استفاده از فناوریهای کمکباروری متولد میشوند.
برای مثال:
دانمارک: حدود ۱۲–۱۳٪ از کل تولدها
اسپانیا: حدود ۱۱٪
بلژیک: حدود ۱۰٪
در بسیاری از کشورهای اروپایی این رقم بین ۳ تا ۸ درصد است.
این آمار نشان میدهد که ART دیگر یک درمان حاشیهای نیست، بلکه به یکی از عوامل مهم حفظ تعداد تولدها در اروپا تبدیل شده است.
انجمن ESHRE گزارش داده است که میانگین سن زنان دریافتکننده ART در اروپا حدود ۳۶ سال است و بخش قابل توجهی از درمانها در زنان ۳۵ سال و بالاتر انجام میشود.
این موضوع نشان میدهد که یکی از دلایل افزایش تقاضا برای درمان ناباروری، به تعویق افتادن فرزندآوری است.
یکی از موفقیتهای بزرگ ESHRE کاهش بارداریهای چندقلویی است.
در سال ۲۰۲۳:
بیش از ۹۰٪ انتقالها تکجنینی (Single Embryo Transfer) بودند.
میزان دوقلویی به حدود ۴–۵٪ کاهش یافته است.
سهقلویی تقریباً به صفر رسیده است.
این آمار نشان میدهد که درمانهای امروزی علاوه بر موفقیت بیشتر، ایمنتر نیز شدهاند.
با وجود انجام بیش از ۱٫۱۵ میلیون چرخه ART در اروپا طی سال ۲۰۲۳ و تولد بیش از ۲۴۷ هزار نوزاد، نرخ باروری در اغلب کشورهای اروپایی همچنان کمتر از سطح جانشینی جمعیت (۲٫۱ فرزند به ازای هر زن) باقی مانده است. این موضوع نشان میدهد که اگرچه درمان ناباروری سهم قابلتوجهی در افزایش تعداد تولدها دارد، اما بهتنهایی قادر به جبران کاهش باروری ناشی از عوامل اجتماعی، اقتصادی و تغییر الگوهای فرزندآوری نیست.