چند ماه پیش پای صحبت مدیرعامل یک کسبوکار نسبتاً نامآشنا نشسته بودم. با غرور خاصی پوشه اکسل را روی مانیتور نشانم داد و گفت: «متین، ما ۱۲۰ هزارتا شماره موبایل ناب داریم! از مشتریان حضوری، دایرکت اینستاگرام و همایشها. سرمایه اصلی شرکت ما اینجاست!»
پرسیدم: «آخرین باری که به این لیست پیامک فرستادید چی شد؟»
سرش را تکان داد و با دلخوری گفت: «نزدیک ۱۵ میلیون تومن پول پنل دادیم، ولی جمعاً ۶ تا سفارش هم ثبت نشد! فکر کنم مردم دیگه پیامک نمیخونن یا بازار کلاً قفل شده...»
با اجازهاش فایل را باز کردم و چند فرمول ساده انداختم. نتیجه غمانگیز بود: نزدیک ۳۵ هزار شماره به خاطر ذخیره نادرست پیششماره (ترکیب عجیب +98، 0098 و شمارههای ۱۰ رقمی بدون صفر) توسط وبسرویس پیامکی ریجکت شده بود! حدود ۲۲ هزار رکورد تکراری محض بود (یک نفر به خاطر ۳ بار پرسیدن قیمت در دایرکت، ۳ بار ثبت شده بود!) و هزاران شماره دیگر هم متعلق به مشتریانی بود که ۳ سال پیش یکبار خرید کرده و شمارهشان واگذار شده بود.
سرمایه اصلی آن شرکت، یک «بانک اطلاعاتی ۱۲۰ هزار نفری» نبود؛ بلکه یک زبالهدان دیجیتال عظیم و گرانقیمت بود که هر ماه میلیونها تومان هزینه تبلیغات و ساعتها وقت تیم فروش را میبلعید!
«ورودی زباله، خروجی زباله» در فروش یعنی چه؟
یک قانون بیرحم در مهندسی نرمافزار وجود دارد به نام GIGO (Garbage In, Garbage Out). اگر ورودی دیتابیس شما کثیف باشد، حتی اگر نابغهترین فروشندگان ایران را استخدام کنید و گرانترین سیستمهای اتوماسیون جهان را بخرید، خروجی نهایی چیزی جز شکست نخواهد بود.
در بازار ایران، «دادههای کثیف» (Dirty Data) به ۳ روش کمر تیمهای فروش را میشکنند:
حتماً برای شما هم پیش آمده: ساعت ۱۰ صبح یک کارشناس از شرکتی تماس میگیرد و با شما صحبت میکند؛ ساعت ۱۱ کارشناس دیگری از همان شرکت زنگ میزند و عیناً همان سوالات را میپرسد! شما در آن لحظه چه حسی پیدا میکنید؟ احساس میکنید با یک سازمان بینظم، شلخته و دستپاچه طرف هستید که حتی اعضایش با هم حرف نمیزنند.
فروشنده شما انسان است، ربات نیست. وقتی در طول روز مجبورش میکنید با ۵۰ تا شماره تماس بگیرد که نیمی از آنها خاموشاند، واگذار شدهاند یا قبلاً گفتهاند «لطفاً زنگ نزنید»، تمام انرژی روانی و کاریزمای او برای مذاکره با لیدهای واقعی و داغ تخلیه میشود.
وقتی لیدهای تکراری ثبت میشوند، مدیر فکر میکند نرخ تبدیل (Conversion Rate) تیمش ۱ درصد است و کارشناسان دارند کمکاری میکنند؛ در حالی که مخرج کسر پر از رکوردهای موهومی و تکراری است!
۴ عادت طلایی برای بهداشت داده در کسبوکار (Data Hygiene)
اگر میخواهید پایگاه مشتریان شما تبدیل به یک موتور سودآور و تمیز شود، این ۴ اصل را همین امروز در سازمان پیاده کنید:
مشتری حق دارد شمارهاش را هرطور دوست دارد بنویسد؛ با ارقام فارسی، با 0098 یا حتی بدون صفر. اما سیستم شما حق ندارد آن را به همان شکل ذخیره کند! نرمافزار باید در همان ثانیه ورود، هر نوع ورودی را تمیز کرده و به فرمت استاندارد ۱۱ رقمی ایران (09xxxxxxxxx) تبدیل کند.
در ایران، شماره موبایل شناسنامه تجاری هر فرد است. اگر مشتری قدیمی دوباره از لندینگ جدیدی فرم پر کرد یا در دایرکت پیام داد، سیستم نباید یک کارت فروش جدید بسازد و دعوا راه بیندازد؛ بلکه باید تعامل جدید را به پرونده موجود او متصل کند.
از رها کردن لیدهای بینتیجه نترسید! اگر مشتری پس از ۴ بار پیگیری پاسخی نداد، یک پیام محترمانه بفرستید: «سلام آقای احمدی، چون پاسخی دریافت نکردیم احساس میکنم زمان مناسبی برای این پروژه نیست؛ من پرونده شما را موقتاً میبندم تا مزاحم وقتتان نشویم. هر زمان آماده بودید مشتاقانه کنارتان هستیم.» این لیدها را از بورد جاری خارج کنید تا تمرکز تیم روی فرصتهای زنده بماند.
دلیل اصلی کثیف شدن دیتابیسها، تنبلی کارشناسان نیست؛ پیچیدگی دیوانهکننده نرمافزارهای سنتی است. وقتی برای ثبت یک تماس ساده، فروشنده باید ۱۰ تا فیلد اجباری و بیفایده را پر کند، ترجیح میدهد اطلاعات را پشت تقویم رومیزی یا در تلگرام بنویسد!
ما در سی ار ام مشتریات چطور این مشکل را حل کردیم؟
در طراحی نرمافزار CRM مشتریات، بهداشت داده را به یک فرآیند خودکار و نامرئی تبدیل کردهایم:
هوش مصنوعی در استخراج چتها، ارقام فارسی و پیششمارههای نامنظم را خودکار اصلاح میکند.
سیستم از ایجاد لید تکراری جلوگیری کرده و تاریخچه ارتباطات را به صورت منسجم نمایش میدهد.
بورد کانبان اجازه میدهد لیدهای سوخته بدون اتلاف وقت بایگانی شوند تا ذهن فروشنده آرام بماند.
میتوانید تحلیل کامل و اصول این چارچوب را در مقاله تخصصی وبلاگ ما با عنوان بهداشت دادههای مشتریان و پاکسازی لیدهای تکراری بخوانید و محیط چابک آن را با تست رایگان ۵ روزه مشتریات تجربه کنید.
تجربه شما چیست؟
آیا تا به حال پیش آمده که به خاطر شمارههای تکراری یا دادههای قدیمی، معاملهای را از دست بدهید یا با مشتریانتان دچار سوءتفاهم شوید؟ خوشحال میشوم تجربه خودتان را در بخش نظرات بنویسید.