
برخلاف باور برخی از مردم که تنها مشکلات زنان را عامل ناباروری زوجین می دانند ولی ۴۰ درصد از ناباروری ها به علت اختلالاتی در بدن مردان می باشند. با توجه به آمارهای ارائه شده حدود ۱۵ درصد زوجین در سال اول باردار نمی شوند. مشکل ناباروری برای هر شخص علاوه بر داشتن جنبه فردی، جنبه روانی و اجتماعی هم به همراه دارد و حتی از مشکلات شایع و مورد توجه سازمان بهداشت جهانی (WHO) می باشد. ناباروری به عدم توانایی زوجین در بارداری بعد از حداقل یک سال ارتباط جنسی بدون استفاده از روش های پیشگیری اطلاق می شود. فاکتور های ناباروری مردان به گونه ای تعریف می شود که اگر یک یا بیشتر، پارامترهای غیرطبیعی در آنالیز مایع منی وجود داشته باشد یا شخص عملکرد جنسی نامناسب یا عملکرد انزالی ناکافی داشته باشد.
در نیمی از موارد ناباروری، مشکلات مردان دخیل است و مسئله ای که در اینجا حائز اهمیت می باشد این است که تنها ۴۰ درصد این مشکلات قابل تشخیص است و این بدان معناست که بخش عمده ای از این علل قابلیت تشخیص ندارند پس در نتیجه درمان دشوارتر و نیازمند صرف وقت و هزینه ی بیشتری برای زوجین می باشد.
با توجه که اغلب ناباروری ها ثانویه هستند پس به خصوص در کشورهای در حال توسعه قابل پیشگیری می باشند. این علل ایحاد کننده ی مشکلاتی است که از کاهش تعداد اسپرم تا انسداد مجاری هدایت کننده (مجاری انزالی) متفاوت است که درجات خفیف تا شدید را شامل می شوند که تعدادی از آنها به شرح زیر می باشند:
به عنوان مثال التهاب روی کیفیت اسپرم (التهاب بیضه و اپی دیدیم) تاثیرگذار است که می تواند به علت عفونت های جنسی، سوزاک، HIV و از این دست عوامل باشد.
جهت پیشگیری از آنها می توان اقدامات ساده ای همچون، پرهیز از سیگار کشیدن، پرهیز از مصرف زیاد الکل، حفظ دفعات مطلوب فعالیت جنسی (تعداد اسپرم می تواند با فعالیت جنسی هر روزه کاهش یابد و تحرک اسپرم هم می تواند به دلیل کم بودن فعالیت جنسی کم شود)، پوشیدن لباس های محافظ در ورزش های خطرناک و سنگین را رعایت کرد.
ناباروری به سه شکل، مادرزادی، ااکتسابی و تعریف نشده طبقه بندی شده است و پارامترهایی که اسپرم با آن ها سنجیده می شود شامل مواردی چون تعداد، تحرک و مورفولوژی می باشد که به عنوان مثال در مورد تعداد، از الیگواسپرمی (کاهش تعداد اسپرم) تا آزواسپرمی (عدم وجود اسپرم)، متغیر است.
از جمله علائم مهمی که به طور واضح در ناباروری مردان مطرح هستند یا از طریق مطالعات آزمایشگاهی و معاینه به آن ها می رسیم می توان به، عدم توازن هورمون هایی مانند تستوسترون (که نقش اصلی را در بدن مردان ایفا می کنند)،کاهش موی بدن و صورت، کاهش میل جنسی، اختلال در نعوظ، ژنیکوماستی (رشد غیرطبیعی سینه ها)، مشکلات مرتبط با انزال یا تغییراتی در آن، وجود توده یا درد در بیضه ها، کاهش تعداد اسپرم در هر انزال و... اشاره کرد.
در ابتدا برای تشخیص، بررسی سابقه پزشکی بیمار و معاینه ی فیزیکی توسط پزشک ضروری است که درخواست آزمایش خون برای تعیین هورمون FSH و تستوسترون و آنالیز اسپرم از ضروریات کار می باشد.
در زیر به برخی روش های تشخیصی اشاره می کنیم و به توضیح مختصری درباره چرایی استفاده از آن ها می پردازیم:
با توجه به شدت و وخامت مشکل و با صلاح دید پزشک متخصص درمان هایی تا به امروز در نظر گرفته شده است که مروری بر تعدادی از آنها و چگونگی برطرف کردن مشکل خواهیم داشت:
با در نظر گرفتن این موضوع که از هر پنج زوج، یک زوج بارور نمی شوند و اهمیتی که مردان در این مسیر دارند و ناشناخته بودن بخش وسیعی از آن در باروری دارد، باید توجه بیشتری به این موضوع نشان داده شود و روش های در دسترس و به صرفه تری که بتوان به کمک تکنولوژی های روز از آنها استفاده کرد تولید گردد.
نویسنده: ال آیدا عنصری اصل / کارشناس مامایی