آناهیتا

(به یاد مافاطی عزیز که خاطرات کودکیم سرشار است از مهربانی‌هایش)

این داستان را در کانال تلگرامم برایتان در یک ویدیو خوانده‌ام.

https://t.me/saminJavaherian

-          آناهیتا، آناهیتا. «چندبار بشکن می­‌زنم، لپ­‌هایم را پر از هوا می­‌کنم و چشم­‌هایم را گرد.» بابا رو نیگا کن. «آناهیتا روی تخت بادی وسط استخر بادی­‌اش می­‌خندد و دست وپا می­‌زند. درسا پشت سر هم عکس می­‌اندازد.» بذار عینک آفتابی­‌شو بیارم براش، چنتا عکسم اون جوری بندازیم ازش.

از اتاق عینک و کش سرِ زردی را که خروس زردی با نوک و تاج قرمز از آن آویزان است، می‌­آورم. عینک را به چشمش می­‌زنم، کش را دور مچش می­‌اندازم.

-          این چیه بستی به مچ بچه؟

-          چهارصدتا عکس اون جوری داره یکی­‌ام با این داشته باشه چی می‌شه مگه؟ «آناهیتا یکباره ذوق می­‌کند و تندتند دست و پا می­‌زند.»

-          آیدین، بگیرش یهو نره زیر آب.

-          نترس، بچه باباش غواصه. بلده چیکار کنه. بابایی نفس­تو حبس کن یه غور بکنیم. «کمرش را می­‌گیرم و کمی در آب فشار می‌­دهم.»

-          اِ نکن.

-          نترس بابا، مگه خُلم ببرمش زیر آب؟ ولی پدرسوخته، چه بهش می­‌آد این مایو­هه.

مایو­اش را گشته‌­ام تا شبیه مالِ او پیدا کنم. مالِ او تا جایی که یادم می­‌آید، مشکی بود با گل­‌های درشت قرمز. مالِ آناهیتا سرمه­‌ای است با گل­‌های ریز صورتی. از وقتی برگشته­‌ام دنبالش می­‌گردم. کار ساده‌­ای نیست. نه آدرسی دارم. نه حتی اسمش را یادم می‌­آید. یادم می­‌آید که گاهی وسط بازی ببین صدایش می­‌زدم. چهره‌­اش هم در خاطرم کم­رنگ شده است. پوستش سفید بود و چشم­‌ها و موهایش مشکی، اگر درست یادم باشد. و بلند قد بود. حداقل وقتی من پنج، شش ساله بودم بلند قد به نظر می­‌رسید. همیشه تابستان­‌ها یک ماهی را از تهران می­‌آمدیم اینجا خانۀ مامانی. او هم اینجا بود و با من بازی می‌­کرد. یعنی با همۀ بچه‌­ها بازی می­‌کرد. مرا توی بغلش می­‌نشاند و با انگشتان سفید و کشیده‌­اش کاغذ را تا می­‌زد و برایم قایق می­‌ساخت. از وقتی آمده‌­ام، در میهمانی‌­ها میانِ فامیل چشم می­‌اندازم و دنبال یک ته چهرۀ آشنا می‌­گردم. «- اوه، اوه. چه بادی گرفت یهو.» درسا این را می­‌گوید و آناهیتا را می­‌پیچد میان حوله و می‌­برد داخل. من هم دنبالش می­‌روم. مامانی روی یکی از مبل­‌ها نشسته، دست­‌هایش را روی هم روی عصا گذاشته و از پشت عینک به بچه­‌ها، نوه­‌ها و نتیجه­‌هایش نگاه می­‌کند. کنارش می­‌نشینم.

-          چطوری مامانی؟

-          الحمدلله

-          چه خبر؟

-          همین خبرا که می­بینی.

-          مامانی، یادته قبل از اینکه ما بریم ترکیه، تابستونا می­‌اومدیم اینجا؟ «به تائید سر تکان می­‌دهد.» یادته یه دختری بود اون موقع مثلاً 16، 17 سالش بود، همش با من بازی می‌­کرد.

-          مادر، تو بچه بودی یه تیکه ماه بودی. کی باهات بازی نمی­‌کرد.

-          نه، اون بیشتر از همه بازی می‌­کرد. لاغر بود، سفیدِ چشم و ابرو مشکی بود.

-          وا، دور و برتو نیگا کن، کدوم دختری اینجا اینجوری نیست که تو می­‌گی؟ حالا برای چی می­‌خوای؟

-          هیچی، یادش افتادم گفتم ببینم کی بوده. اون موقع­ها کی­آ می‌­اومدن تابستونا اینجا؟

-          همه، مادر اونجا واقعاً برای شنا کردن پول می­دن به تو؟

-          برای غواصی، بله.

-          وا!!

-          غواصی خالی که نمی‌­کنم، فیلم می­‌گیرم، عکس می­‌اندازم از زیر آب، توریست می­‌برم.

بعد از ناهار با درسا و آناهیتا می­‌رویم توی اتاق­‌مان. من می‌­نشینم پشت لب­‌تاب و عکس­‌های مهمانی­‌های این یک هفته را با دقت نگاه می­‌کنم. درسا آناهیتا را می‌­خواباند و خودش دراز می‌­کشد.

-          چیکار می‌­کنی؟

-          عکسای این چند روزه رو نیگا می­‌کنم.

-          چرا؟

-          دنبال یکی می­‌گردم.

-          کی؟

-          اسمشو نمی‌­دونم. اون موقع­‌ها که تابستونا می­‌یومدیم اینجا باهام بازی می­‌کرد. بازیای جالب­ا. مثلاً یه گلدون سنگیِ بود لب استخر اون خونۀ مامانی، می­‌رفتیم با هم روش وایمیسادیم، دستامونو باز می­‌کردیم. من می­‌شدم خلبان اون کمک خلبان. از روی اقیانوس پرواز می­‌کردیم. گاهی به سلامتی می‌­گذشتیم و فرود می­‌یومدیم اون ور استخر. ولی اکثراً دچار حادثه می­‌شدیم، سقوط می­‌کردیم بعد یه تویوپ سیاه ماشین داشتیم، می­‌کردیمش قایق نجات. خودمونو نجات می­‌دادیم.

-          اواَه، چه فیلمی بازی می­‌کردین.

-          تازه کجاشو دیدی؟ بعداً توی پرواز بعدی برای قربانی‌­های حادثه گل می­‌ریختیم روی اقیانوس. «درسا خمیازه می­‌کشد و کش و قوس می­‌آید.»

-          حالا کی­تون می‌­شد؟

-          همین دیگه نمی­‌دونم. اصلاً قیافه­‌شم درست یادم نمی‌­آد. یه خال یه جای صورتش داشت گمانم.

-          می­‌دونستی امشبم مامانی مهمون داره؟

-          امشب؟

-          آره، مثل اینکه دختر خواهر مامانی، ناهید خانم. تازه از تهران اومده خونۀ مامانش. مامانی هم امشب گفته بیان اینجا. «از دیدن عکس­‌های تکراری خسته می­‌شوم. بلند می‌­شوم و می‌­روم بالای سر آناهیتا. آرام در خواب نفس می­‌کشد.»

-          می­‌دونی عادت داشت با بچه­‌های هم سن و سال آناهیتا با قافیه حرف می­‌زد. مثلاً می­‌گفت: آقا پسره، قند عسله. احتمالاً اگه آناهیتا رو می­‌دید می­گفت: تپل مپلی، قبل مبلی.

-          تقریباً همه همین کارو می­‌کنن­‌ا!

-          اِ؟! ... بد جور دلم می‌­خواد ببینمش.

-          دفه­‌های قبل که اومدی ایران ندیدیش؟

-          نه، یعنی تو نخش نبودم. از وقتی آناهیتا به دنیا اومده رفتم تو فکرش.

-          وا! چرا؟ «شانه بالا می‌­اندازم.»

شب همۀ میهمان­‌ها آمده­‌اند، به جزء همان ناهید خانم که حسابی دیر کرده. من هم آناهیتا را بغل گرفته­‌ام میان میهمان­‌ها می­‌چرخم و در چهرۀ تمام خانم­‌های حدود پنجاه ساله دقیق می­‌شوم. همان­‌هایی که این یک هفته چندباری دیدمشان. روی دوتاشان مشکوک بودم ولی نه، امشب مطمئن شده­ام که هیچ کدامشان او نیستند. آناهیتا بد قلقی می­‌کند. می­‌روم توی حیاط تا هم سرش به بازیِ بچه­‌ها گرم شود، هم روی تاب بنشینم و تکان تکانش بدهم. «- ببین بابایی، نی­‌نی­‌ها رو ببین.» در تقی می­‌کند و باز می­‌شود. و حتماً اینها ناهید خانم و خانواده هستند که می­‌آیند داخل. بلند می­‌شوم و با یک مرد حدوداً شصت ساله با موهای جوگندمی، و دو جوان دست می‌­دهم و سه بار تکرار می‌­کنم. «- سلام، خوش آمدین. من آیدین هستم.» و آنها هم در مقابل: «- امیری هستم.» «- کاوه­ام.» «- کیا هستم.» و بعد هم برای ناهید خانم سر خم می­‌کنم:

-          سلام، آیدین هستم.

-          بله، بله. این دخترته؟ ماشاالله، دختر مختره، خوشگل مشکلِ، بخند به خاله.

ناهید خانم هم باید حدوداً پنجاه ساله باشد. قدش به زحمت به سر شانۀ من می­‌رسد و چشم­‌هایش مشکی است. امشب من اول شام می­‌خورم و درسا، آناهیتا را نگه می‌­دارد. تمام مدت حواسم جمعِ ناهید خانم است. اگر خودش باشد خیلی چاق­ شده است، البته خُب همه وقتی سن‌شان بالاتر می‌رود، چاق می‌­شوند. خال هم ندارد در صورتش ولی اینکه دلیل نمی­‌شود. شاید خالش را برداشته باشد. همین طور که ته چهرۀ مانده در ذهنم را با ناهید خانم مقایسه می­‌کنم. یک لحظه روسری­‌اش کمی سُر می‌­خورد عقب و تا دوباره دست ببرد و بکشدش جلو. یک خال پائین ابرویش، تقریباً روی شقیقۀ راستش پیدا می­‌شود. شامم را نیمه کاره رها می­‌کنم و آناهیتا را از درسا می­‌گیرم. چند دقیقه­‌ای  دور و اطراف اتاق می­‌گردم حرف­‌هایی که می­‌خواهم بزنم سبک و سنگین می­‌کنم. بعد روی صندلیِ کنارش می­‌نشینم. بر­می­‌گردد و به من لبخند می‌­زند.

-          مامان­‌اینا نیومدن، نه؟

-          نه دیگه بابا کار داشت، ایشالا عید می­آن.

-          ایشالا، ... خُب، پس اسم دخترتو گذاشتی آناهیتا؟

-          بله.

-          اسمِ خوبیه، الهۀ آب و باروری. می­‌دونستی اسم دیگۀ آناهیتا ناهیده؟

باید خودش باشد، از جیب پیراهنم کش زرد با آویزِ خروس را بیرون می‌­کشم.

-          شما می‌­دونید این چیه؟

-          این؟! ... نگهش داشتی؟! (خروس را از من می­‌گیرد و میان انگشتان سفیدش می­‌گرداند.) این یه خروسِ پیره که یه قطره آبِ مقدس توش گیر کرده. هنوز نگه‌داشی اینو؟!

-          بَه، طلسممِ، باهاش می‌­رم غواصی. چند بار مجبور شدم کشش رو عوض کنم، ولی گمش نکردم. ... طلسممه.

منِ پنچ ساله از تهران تا زنجان به ذوقِ خانۀ جدید مامانی، استخرش و مایوی نویی که در چمدان روی همۀ لباس‌­هاست چشم به جاده دوخته­‌ام. مایوی سرمه­‌ای با دو خط سفید و قرمز در دو طرفش، یک حولۀ سفید کوچک و یک جفت دمپاییِ پلاستیکی آبی روشن. تنگ غروب می­‌رسیم، بابا خسته است ولی من این حرف­‌ها سرم نمی‌­شود. می‌­دوم توی اتاق مایوام را می­‌پوشم، دمپایی­‌ها را پا می­‌کنم و حوله را روی دوشم می­‌اندازم. برمی­‌گردم تو حیاط و پیله می­‌کنم به بابا: «- می­‌خوام برم استخر، می­‌خوام برم استخر.» و بابا حواله‌­ام می­‌دهد به عمو عباس که با بقیۀ مردها در استخر هستند. من کنار استخر می­‌ایستم:

-          عمو منم می­‌خوام شنا کنم.

-          عمو جون برو تو کم عمق من از اینجا مواظبتم.

ولی من بی­‌هوا می­‌پرم وسط استخر، فرو­می‌­روم، آب می­‌خورم و دست و پا می­‌زنم تا دست­‌های عمو عباس بیرونم می­‌کشند و می­‌گذارد میان چادر سفید مادرم که کنار استخر زانو زده است. بابا سر می‌­رسد و داد می­‌زند:

-          عباس، اینجوری مواظب بچه­‌ای؟؟

-          من گفتم تو کم عمق باشه نمی­دونم چرا یهو پرید وسط استخر!!

باقیِ شب را کز می‌­کنم توی بغل مامان و بازیِ واترپولوی من­‌درآوردیِ مرد­ها را نگاه می‌­کنم.

فردا صبح خیلی دیر بیدار می‌­شوم، وقتی‌که تقریباً همۀ زن­‌ها و بچه­‌ها تو استخرند. از مامانی که در کم‌­عمق راه می­‌رود که کمردردش بهتر شود، تا دختربچه‌­های فامیل که بساط خاله‌­بازی­‌شان را کنار استخر پهن کرده‌­اند و گاهی در فنجان اسباب­‌بازی چای دروغی می­‌خورند، گاهی در استخر بهم آب می­‌پاشند. مامان می­‌پرسد: «- می­‌خوای مایوتو بپوشی؟» سر تکان می­‌دهم که بله. مایو را تنم می‌­کند و مرا بغل می­‌گیرد. اما تا می­‌خواهد وارد آب شود، من جیغ می­‌کشم و دست و پا می­‌زنم. کنار استخر می‌­نشیند. «- مامان جون خودت گفتی بریم تو آب؟ خیلِ خوب نمی‌­ریم، نمی‌­ریم.» ناهید هم توی آب است، یک گلدان شمعدانی را کنار استخر می­‌گذارد رو به بچه­‌ها می­‌کند: «از این گلدون به اون ور ممنوعه چون پر عمقه.» و این سوی گلدان زیر شکم‌شان را می‌­گیرد تا روی آب بمانند. یا یادشان می­‌دهد چطور دستشان را به میله بگیرند و پای کرال بزنند. و گاهی کنار من می‌­نشیند تا مامان هم کمی شنا کند. می­‌نشیند کنارم و با گل­‌های میمون برایم نمایش می‌­دهد، یا با برگ و تکه چوب قایق می‌­سازد و روی آب می‌­اندازد. غروب عمو عباس دو تیوپ بازوی بچۀ آبی با نقشِ ماهی برایم می‌­آورد: «- عمو جون، اینا رو که بپوشی روی آب می­مونی، دیگه ترس نداره.»

صبح فردا خیلی زود بیدار می­‌شوم، قبل از رفتن مردها. پشت میز آشپزخانه کنار بابا می­‌نشینم و او از استکانش در یک نعلبکی برایم چای می­‌ریزد تا خنک شود. بابا که می‌­رود. من هم مایو، دمپایی­‌ها و تیوپ‌­های بازوی عمو عباس را می­‌پوشم و می­‌روم روی پله­‌های حیاط می‌­نشینم. چیزی نمی­‌گذرد که ناهید می­‌آید از پشت دست می­‌کشد به موهایم. «- امروز زود بیدار شدی آیدین خان؟» من چیزی نمی‌­گویم و او با مایوی قرمز و مشکی­‌اش، پا برهنه و موهایی که از پشت با گیره جمع کرده از کنارم می‌­گذرد. استخر را دور می­‌زند تا شیرجه بزند در پر عمق. چند باری که طول استخر را می­‌رود و می­‌آید من آرام آرام جلو می­‌روم و کنار استخر چنباتمه می‌­زنم. یکی، دو بار دیگر طول استخر را شنا می­‌کند و بعد دست­‌هایش را کنار من روی لبۀ استخر می­‌گذارد و خودش را بالا می­‌کشد. گیرۀ موهایش را باز می­‌کند، موهایش را می­‌چلاند و دوباره گیره می‌­زند:

-          تو می­دونی آناهیتا کیه؟

-          نُچ.

-          یه فرشته­‌اس، فرشتۀ همۀ آبای روی زمین. همۀ رودخونه­‌ها، همۀ دریاها، همۀ دریاچه­‌ها، همۀ حوض‌­آ، ... همۀ استخرآ. دریانوردای قدیمی وقتی می‌­خواستن برن مسافرت از آناهیتا کمک می­‌خواستن.

-          مثلاً کی؟

-          مثلاً، ... مارکوپولو. حالا اگه گفتی من چه جوری شنا یاد گرفتم. «شانه بالا می‌­اندازم. کش زردی که خروس زردی با نوک و تاج قرمز از آن آویزان است از مچش باز می­‌کند.» با این. اگه گفتی این چیه؟

-          گلسر.

-          آفرین، شبیه گلسره ولی اینو نیگا کن. «حباب کوچکی را روی شکم خروس نشانم می­‌دهد.» آب می­ره این تو گیر می‌­کنه. اون وقت اگه آب‌شو مقدس کرده باشی، آناهیتا همیشه مراقبِ صاحبش می­‌شه. که توی آب طوریش نشه. من که دیگه شنا یاد گرفتم، می­‌تونم بدمش به تو. می­‌خوای؟ «کمی خیره خیره نگاه‌‌‌ش می­‌کنم و حرفش را سبک سنگین می­‌کنم.»

-          اوهوم.

-          پس باید دوباره وردشو بخونیم. «می­‌رود توی آب.» با من نگه‌ش دار. «دست من و خودش و کش را در آب فرو می‌­برد و بیرون می­‌آورد.» خُب، آب توش گیر کرد. حالا هر چی من می­‌گم تو­اَم بگو. «سر کج می­‌کنم.» اِی آناهیتا.

-          اِی آناهیتا.

-          اِی الهۀ همه آب‌ها.

-          اِی الهۀ همه آب‌ها.

-          ما، قطره­ای از آب مقدس تو را.

-          ما، قطره­ای از آب مقدس تو را.

-          در این، ... جسم حبس کرده‌­ایم.

-          در این، جسم حبس کرده‌­ایم.

-          باشد که تو.

-          باشد که تو.

-          نگهدار این، خروس و صاحبش باشی.

-          نگهدار این، خروس و صاحبش باشی.

خیلِ خُب، درست شد. ولی برای محکم کاری از اون گلدونِ شمعدونی جلوتر نرو. «کش را دور مچ دستم می­‌پیچاند. دو قدم عقب می­‌رود و انگشتان سفید کشیده‌­اش را به سمتم دراز می­‌کند.» می­‌خوای امتحانش کنی؟؟

این داستان را در یک ویدیو در کانال تلگرام برایتان خوانده‌ام.

https://t.me/saminJavaherian