مطالبی که در ادامه میخونید از کتاب Make It Stick: The Science of Successful Learning استخراج شده.
خوندن قسمت دوم این نوشته رو هم به شما پیشنهاد میکنم. برای ارتباط با من میتونید اینجا بهم پیام بدید.
مهم نیست که هدفتون چیه، اگر میخواید که در اون زمینه حرفی برای گفتن داشته باشید مهمترین مسئله مهارت در «یاد گرفتن» ئه.
موفقترین دانشآموزان و دانشجویان کسانی هستند که یادگیری خودشون رو در اختیار میگیرند و استراتژیهای ساده و با دیسیپلین رو اجرا میکنند. این استراتژیها رو آموزش ندیدیم، ولی میتونیم یاد بگیریم و ازشون استفاده کنیم.
این حقیقت رو که یادگیری معمولا سخته رو قبول کنید. اگر آسون بود همه دانشمند میشدن. قراره کلی خستگی و ناامیدی تجربه کنید. این خستگیها و توقفها نشانهي شکست نیستند، نشانهی تلاش شما هستند.
در ادامه ۳ استراتژی اصلی درس خوندن رو با هم یاد میگیریم.

۱- بازیابی اطلاعات از حافظه (Active recall): یعنی به جای دوباره و چند بار خوندن مطالب بهتره که سعی کنیم مطالب رو از حافظه به یاد بیاریم. یعنی بهتره که از خودمون سوال بپرسیم (تست زدن)
وقتی که کتاب یا جزوههاتون رو میخونید، هر چند دقیقه یک بار توقف کنید و بدون نگاه کردن به متن از خودتون بپرسید نکات مهم این متن چی بود؟ چی میخواد بگه؟ چه کلمات و مطالبی برام جدید بود؟ تعریفشون چی بود؟ ارتباط این مطالب با مطالب قبلی که میدونستم چیه؟
برای خودتون سوال طرح کنید، از سوالات آخر فصل استفاده کنید یا از همه بهتر تست بزنید.
وقتی از خودتون امتحان میگیرید حتما جوابها رو چک کنید تا مطمئن بشید که راه حل یا استدلالتون برای رسیدن به جواب درست بوده.
فایدهی بعدی امتحان گرفتن از خودتون اینه که بهتون نشون میده کجاها ضعف دارید تا بتونید قویترشون کنید. صرفا روخوانی و چندبار خوندن از متن این اطلاعات رو بهتون نمیده.
هر چه قدر بازیابی اطلاعات از حافظه بدون نگاه کردن به متن براتون سختتر باشه فایدهاش بیشتره، اگر سخته یعنی دارید پیشرفت میکنید. اشتباه کردن باعث پسرفتتون نمیشه، به راه حل سوالات دقت کنید تا پیشرفت کنید.
احتمالا اوایل به کارگیری این استراتژی خسته میشید، فکر میکنید همون چند بار خوندن از روی متن بهتر بود. این اشتباهه. مغزتون داره بهتون دروغ میگه. با چند بار خوندن از روی متن با متن «آشنا» میشید، ولی تو جلسه امتحان متن کنارتون نیست. تو جلسه امتحان ازتون میخوان که از حافظهتون جواب سوالات رو بدید، نه از روی کتاب. آشنا بودن با متن و اینکه موقع خوندن بگید آهاا آره این رو بلد بودم اسمش یادگیری نیست، توهم داناییه.
امتحان گرفتن از خودتون باعث میشه به جای اینکه رو نکات ریزی که استاد گفته تمرکز کنید مطالب اصلی رو بشناسید و رو اونها تمرکز کنید. فایده بعدی اینه که بهتون نشون میده چه مطالبی رو بلد نیستید. علاوه بر اینها با امتحان گرفتن از خودتون درس رو مرور هم کردید و روند فراموشی رو مختل کردید. فایده بعدی اینه که تلاش برای رسیدن به سوال باعث میشه که مطلب جدید رو با مطالب قبلی مرتبط کنید. اگه در طول ترم چند بار از خودتون امتحان بگیرید دیگه لازم نیست شب امتحان بیدار بمونید. مرور مطالب قبل امتحان خیلی راحتتر از یادگرفتنشونه.

۲- فاصلهگذاری بین مرورها: برای مرور کردن برنامه داشته باشید. درسی که امروز صبح خوندید رو سریع همین امروز عصر مرور نکنید. اجازه بدید فاصله بیفته، تو این فاصله مغزتون اطلاعات جدید رو تجزیه تحلیل میکنه و بهشون معنی میده. هر بار که تونستید اون مطلب رو یادآوری کنید فاصله مرور بعدی رو بیشتر کنید. در طول ترم فاصله مرورهاتون رو بیشتر کنید و از مرور مطالب قبلی غافل نشید. فکر نکنید که این مطلب رو یاد گرفتم و دیگه لازم نیست مرورش کنم، فاصله مرورها رو زیادتر کنید ولی مرور کردن رو حذف نکنید.
به اشتباه یاد گرفتیم که پشت سر هم یه مطلب رو تکرار کردن باعث یادگیری بهتر میشه. یادگیری که از تکرار پشت سر هم حاصل میشه در واقع حافظه کوتاه مدته و برای انتقال به حافظه بلند مدت باید بین مرورها فاصله انداخت. مشکل بعدی اینه که اگر بخوایم پشت سر هم تمرین کنیم احتمالا درس خوندن رو تا شب امتحان به تعویق میندازیم.
فاصله انداختن بین مرورها بهتون احساس غیرپروداکتیو بودن میده، چون یادآوری مطالب سختتر شده، بهتون این حس رو میده که تکرار پشت سر هم مطالب بهتره. ولی یادتون نره که در واقعیت فاصله انداختن بین مرورها بهتره و باعث انتقال مطالب به حافظه بلند مدت میشه.

۳- تنوع مطالب: یعنی اگر دارید فرمول محاسبه مساحت اشکال هندسی رو میخونید، فقط دایره رو نخونید، کنارش مثلث و مستطیل و کره و هرم و ... هم بخونید. این کار باعث میشه تفاوت بین مطالب رو بهتر متوجه بشید و بتونید تفاوتهاشون رو ببینید، همچنین باعث میشه شباهتها رو هم بهتر ببینید و بعدا با هم قاطیشون نکنید.
بین مطالب مشابه هم تنوع بدید، نه اینکه وسط ریاضی ادبیات بخونید.
از همون اول تنوع ندید، وقتی به تسلط نسبی و آشنایی با راه حل هرکدوم از مطالب رسیدید تنوع بدید.
سوالات مشابه هم حل کردن بهتون احساس تسلط میده ولی یادتون نره که این حافظه کوتاه مدتتونه، و اینکه همین دو دقیقه پیش ۵ تا سوال عین همین سوال رو حل کردی! به سوالات تنوع بدید تا دچار این مشکل نشید.
برای ارتباط بیشتر میتونید من رو اینجا دنبال کنید.
چطور درس بخونیم؟ (بدون تعارف و حرف اضافی) ۲