ماده 1 قانون معادن
واژههای بکار رفته در این قانون به شرح زیر است:
الف - ماده معدنی (کانی): هر ماده یا ترکیب طبیعی که بصورت جامد یا گاز یا مایع
و یا محلول در آب در اثر تحولات زمینشناسی به وجود آمدهاست.
ب - کانه : مواد معدنی یا کانیهای موجود در کانسار که دارای ارزش اقتصادی است.
پ - ذخیره معدنی (کانسار): تمرکز و یا انباشت طبیعی یک یا چند ماده معدنی در زیر
یا روی زمین و یا محلول در آب میباشد.
ت - معدن: ذخیره معدنی است که بهرهبرداری از آن مقرون به صرفه باشد.
ث - اکتشاف: تجسس ارادی بمنظور یافتن کانسار است که شامل عملیاتی از جمله موارد
زیر میباشد:
1 - آثاریابی و نمونهبرداری و آزمایشات کمی و کیفی.
2 - بررسیهای زمینشناسی، ژئوفیزیکی و ژئوشیمیائی و مانند آنها و انجام اموری که
برای اینگونه بررسیها لازم باشد.
3 - حفاری روباز و زیرزمینی.
4 - تعیین شکل و کیفیت و کمیت ذخیره معدنی و تهیه نقشههای مربوطه.
ج - پروانه اکتشاف: مجوزی است که برای انجام عملیات اکتشافی مواد معدنی در محدوده
مشخص ازطرف وزارت معادن و فلزات صادرمیشود.
چ - گواهی کشف: تائیدیهای است که توسط وزارت معادن و فلزات پس از اتمام عملیات
اکتشافی و کشف کانه بنام دارنده پروانه اکتشاف صادرمیشود.
ح - بهرهبرداری: مجموعه عملیاتی است که بمنظور استخراج و کانهآرائی و بدست آوردن
مواد معدنی قابل فروش انجام میگیرد.
خ - بهرهبردار: شخص حقیقی یا حقوقی اعم از دولتی، تعاونی و خصوصی است که دارای
پروانه بهرهبرداری از وزارت معادن و فلزات باشد.
د - استخراج : مجموعه عملیاتی است که بمنظور جداکردن کانه از کانسار و انتقال آن
به محل انباشت مواد انجام میگیرد.
ذ - اجازه برداشت: مجوزی است که از طرف وزارت معادن و فلزات برای تأمین مصالح
ساختمانی مورد نیاز طرحهای عمرانی و برداشتواریزهها و ذخایر محدود و جزئی و نیز
عملیات آزمایشگاهی صادر میشود.
ر - حقوق دولتی: عبارت است از درآمد دولت ناشی از استخراج، بهرهبرداری و برداشت
هر واحد از ماده یا مواد معدنی.
ز - کانهآرائی، عبارت است از کلیه عملیات فیزیکی، شیمیائی و یا فیزیکوشیمیائی که
بمنظور جداکردن قسمتی از مواد باطله از کانه و یا تفکیککانهها از یکدیگر انجام
میگیرد.
ژ - فرآوری : شامل کلیه عملیاتی است که بر روی مواد خام معدنی یا کانهآرائی شده
آنها انجام و در نتیجه موجب تولید مواد اولیه صنعتیمیشود.
س - محل انباشت مواد: محلی است خارج از کارگاههای استخراج و تونلها و چاهها که
مواد مستخرجه در آنجا انباشته میشود.
ش - مواد باطله: عبارت است از موادی که در نتیجه استخراج یا کانهآرائی از کانه
جدا میگردد.
ص - شن و ماسه معمولی: شن و ماسهای است که حاوی کانیهای با ارزش نبوده و یا تفکیک
آنها مقرون به صرفه نباشد و عمدتا در کارهایساختمانی، راهسازی، بتنریزی و نظایر
آن استفاده میگردد.
ض - خاک رس معمولی: خاکی است که برای ساختن خشت و آجر معمولی (غیرنسوز) بکار
میرود و نیز در عملیات ساختمانی و راهسازی وکشاورزی از آن استفاده میشود.
ط - خاک صنعتی: خاکی است که به علت داشتن خواص فیزیکی و یا شیمیائی خاص مصارف
صنعتی مختلف دارد.
ظ - سنگ لاشه و ساختمانی: سنگهای مختلف موجود در طبیعت که حاوی کانه قابل تفکیک در
شرایط کنونی نبوده و عملآوری آن رایج ومعمول و یا مقرون به صرفه نباشد و بنا به
تشخیص وزارت معادن و فلزات سنگ تزئینی نیست و عموما در پی یا دیوارچینی ساختمانها،
راهسازی ودیوارهسازی و امور نظیر آن بکار میرود.
ع - سنگ تزئینی: سنگهای متبلور و غیرمتبلور رسوبی، آذرین و دگرگونی که حاوی کانه
قابل تفکیک در شرایط کنونی نبوده و عملآوری آنها نظیربرش و صیقل رایج و مقرون به
صرفه باشد از قبیل مرمر، شبه مرمر (مرمریت) تراورتن، گرانیت و امثالهم.
غ - پروانه بهرهبرداری: مجوزی است که توسط وزارت معادن و فلزات برای بهرهبرداری
از معادن در محدودهای که مشخص شده است صادرمیگردد.
ف - طرح بهرهبرداری: طرحی است که در آن جزئیات برنامههای اجرائی برای
بهرهبرداری از معدن و زمانبندی اجرای عملیات و سایر اطلاعاتبراساس شناسنامه
معدن درنمونه فرمهای ویژه وزارت معادن و فلزات، توسط عاملین بهرهبرداری درج
میگردد.
ق - معادن بلامعارض: به معادنی اطلاق میشود که فاقد بهرهبردار بوده و یا واگذاری
آن از نظر این قانون منعی نداشته باشد.