وقتی درباره موفقیت شغلی صحبت میکنیم، معمولاً ذهنمان به سمت عنوان شغلی، میزان حقوق، مهارتهای تخصصی یا حتی برند سازمانی که در آن کار میکنیم میرود.
اما اگر از افراد باتجربه بپرسید ارزشمندترین دستاورد دوران حرفهایشان چه بوده است، احتمالاً پاسخ بسیاری از آنها چیز دیگری خواهد بود:
"آدمهایی که کنارشان کار کرد."
سالهاست در حوزه منابع انسانی فعالیت میکنم و هرچه بیشتر جلو میروم، بیشتر به این نتیجه میرسم که بزرگترین فرصت رشد، کار کردن کنار انسانهای حرفهای است. منظورم صرفاً افرادی با دانش فنی بالا نیست.
افراد حرفهای کسانی هستند که مسئولیتپذیری را زندگی میکنند، به دیگران احترام میگذارند، دانش خود را پنهان نمیکنند، بازخورد میدهند، اشتباهاتشان را میپذیرند و باعث میشوند کیفیت کار کل تیم بالاتر برود.در چنین محیطی، فقط مهارتهای شغلی رشد نمیکنند؛ بلکه شخصیت حرفهای افراد نیز شکل میگیرد.
اما سؤال مهم اینجاست:
آیا این فقط یک احساس شخصی است یا علم نیز آن را تأیید میکند؟
وقتی گوگل تصمیم گرفت راز تیمهای موفق را پیدا کند.
گوگل در سال ۲۰۱۲ پروژهای تحقیقاتی با نام Project Aristotle را آغاز کرد.هدف این پروژه بسیار ساده اما مهم بود:
در ابتدا فرضیههای مختلفی مطرح شد. شاید بهترین تیمها از باهوشترین افراد تشکیل شده باشند. شاید سابقه کاری اعضا مهم باشد، شاید بهترین دانشگاهها، شخصیت افراد یا تجربه مدیریتی عامل موفقیت باشد.
گوگل صدها تیم را بررسی کرد و هزاران ساعت داده را تحلیل نمود. اما نتیجه برخلاف انتظار بود.
نه بهره هوشی اعضا،
نه سابقه کاری
نه میزان تحصیلات
نه ترکیب شخصیت افراد
هیچکدام مهمترین عامل موفقیت تیم نبودند. در نهایت پژوهشگران به یک مفهوم کلیدی رسیدند: امنیت روانی(Psychological Safety)
امنیت روانی یعنی اعضای تیم احساس کنند که میتوانند بدون ترس از قضاوت، سرزنش یا تحقیر:
سؤال بپرسند.
ایدههایشان را مطرح کنند.
اشتباهاتشان را بپذیرند.
مخالفت خود را محترمانه بیان کنند.
درخواست کمک کنند.
در چنین تیمی افراد مجبور نیستند نقش بازی کنند یا دائماً نگران قضاوت دیگران باشند و انرژی ذهنی آنها صرف یادگیری، نوآوری و حل مسئله میشود، نه محافظت از خود.
جالب است بدانید قبل از انتشار نتایج پروژه گوگل، ادموندسن، استاد هاروارد بیزینس اسکول، سالها درباره همین موضوع پژوهش کرده بود.
ادموندسن نشان داد تیمهایی که امنیت روانی بالاتری دارند:
اشتباهات خود را سریعتر گزارش میکنند.
نوآوری بیشتری دارند.
همکاری مؤثرتری تجربه میکنند.
یادگیری در آنها سریعتر اتفاق میافتد.
عملکرد پایدارتری دارند.
نکته جالب این بود که این تیمها الزاماً کمتر اشتباه نمیکردند.بلکه زودتر اشتباهات را مطرح میکردند و سریعتر از آنها یاد میگرفتند و شاید همین مهمترین تفاوت باشد.
نقش منابع انسانی فراتر از استخدام است.
گاهی در منابع انسانی تصور میکنیم مأموریت ما با جذب نیروهای توانمند به پایان میرسد. اما واقعیت این است که استخدام، تنها آغاز مسیر است.
حتی بهترین استعدادها نیز اگر وارد محیطی شوند که در آن اعتماد وجود ندارد، ارتباطات شفاف نیست و افراد از بیان نظرات خود میترسند، بهتدریج انگیزه و عملکردشان کاهش پیدا میکند.
به همین دلیل، نقش منابع انسانی فقط جذب افراد مناسب نیست؛ بلکه طراحی فرهنگی است که در آن افراد بتوانند بهترین نسخه حرفهای خود باشند.
فرهنگی که در آن گفتوگو ارزشمند باشد، بازخورد دادن طبیعی باشد و اشتباه کردن بخشی از فرآیند یادگیری تلقی شود.
تجربهای که هر روز بیشتر به آن ایمان میآورم:
در تمام سالهایی که در منابع انسانی فعالیت کردهام، هر بار که فرصت همکاری با همکاران حرفهای را داشتهام، احساس کردهام بیشتر از هر دوره آموزشی یاد گرفتهام.
گاهی یک مدیر خوب، یک همکار مسئولیتپذیر یا حتی یک گفتوگوی ساده، تأثیری بر مسیر حرفهای انسان میگذارد که هیچ کتاب و دورهای نمیتواند جای آن را بگیرد. شاید به همین دلیل است که امروز بیش از هر زمان دیگری معتقدم:
کیفیت یک سازمان را قبل از هر چیز، کیفیت روابط میان انسانهای آن سازمان تعیین میکند.
و شاید مهمترین سرمایه هر سازمان، نه ساختمانهایش باشد، نه فناوریهایش و نه حتی سرمایه مالی آن؛ بلکه فرهنگی باشد که انسانها را از مجموعهای از افراد، به یک تیم تبدیل میکند.
Google re:Work
Project Aristotle: Understanding Team Effectiveness
Edmondson, A. C. (1999).
Psychological Safety and Learning Behavior in Work Teams.
Administrative Science Quarterly, 44(2), 350–383.