ویرگول
ورودثبت نام
محمد حمیدی
محمد حمیدیبنیان‌گذار گروه مشاوره و آموزشی چابک شو؛ مربی تحول چابکی و مدرس دوره های آموزشی مدیریت پروژه چابک، مدیریت محصول، اسکرام، کانبان، تحول چابکی و اسکرام مقیاس پذیر
محمد حمیدی
محمد حمیدی
خواندن ۹ دقیقه·۶ سال پیش

در مسیر چابکی ...

حدودا ده سال پیش بود که در هفتمین کنفرانس بین المللی مدیریت پروژه شرکت کردم. بهمن سال 1390 سالن کنفرانس های برج میلاد. تازه یک سال بود که لیسانسم رو در رشته مهندسی صنایع گرفته بودم و دانشجوی کارشناسی ارشد بودم. تمام عشق و علاقم به مباحث مدیریت پروژه بود و بعد چند ماه تلاش و مصاحبه رفتن، تونسته بودم در یک شرکت که نرم افزارهای PMIS ( سیستم های اطلاعاتی مدیریت پروژه ) رو توسعه و استقرار میداد استخدام بشم. شرکت ما در بخش نمایشگاه اون کنفرانس یک غرفه داشت و مدیرعامل و چند تا از بچه های قدیمی مثل مدیر خودم تو اون کنفرانس شرکت کرده بودند. خب من هیچ امیدی به اینکه بخواد پام به اون کنفرانس باز بشه نداشتم. ولی روز آخر مدیرم بهم گفت که براش کاری پیش اومده و کارتشو به من داد تا به جای ایشون شرکت کنم. یادمه خیلی خوشحال بودم. شیک ترین لباسامو پوشیدم و رفتم به اون کنفرانس.

عکسی از سالن اصلی کنفرانس
عکسی از سالن اصلی کنفرانس

تا حالا تو همچین فضایی نبودم ولی یادمه کامل جو کنفرانس منو گرفته بود و داشتم لذت میبردم و با خودم تصور میکردم که یعنی میشه روزی منم اینجا صحبت کنم ( بعدها در یازدهمین و سیزدهمین دوره همین کنفرانس به عنوان سخنران در بخش تجارب مدیریتی شرکت کردم و حتی در یازدهمین دوره به عنوان تجربه برتر ازم تقدیر شد )

به کمک فیسبوک تونستم عکسی از اون روز پیدا کنم
به کمک فیسبوک تونستم عکسی از اون روز پیدا کنم

خب بریم سراغ اصل داستان. اون روز در یکی از سالن های اصلی کنفرانس ارائه ای توسط آقای مجید فراهانی و همکارشون در خصوص معرفی چارچوب اسکرام در مدیریت پروژه ها ارائه شد. اون سالن کیپ تا کیپ ادم بود و شروع کردن به معرفی چارچوب. چون در اون ارائه داشتن موضوع رو به عنوان یک روش نوین در مدیریت پروژه ها به خصوص پروژه های نرم افزاری معرفی میکردند، یادمه که داشتم به دقت گوش میدادم و انقد جذب شده بودم که نفهمیدم اون دو ساعت چه جوری گذشت.

خیلی ذوق کرده بودم که تونستم با یه مفهوم جدید آشنا بشم که میتونه مثل یک چوب چادو شرکت ها رو تغییر بده که و به سمت موفقیت در پروژه ها حرکتشون بده ( خب سنی هم نداشتم تازه 24 سالم بود و خیلی جوون بودم و نمیدونستم که این مدل ها تو کنفرانس ها جذاب گفته میشن ولی در عمل خیلی متفاوت هستند)

یه مدت همش تو فکرم این بود که چه جوری این کشف جدیدم رو برم با مدیر عاملمون در میون بزارم و بگم من برات یه چوب جادو پیدا کردم، ولی خب چون تازه اومده بودم شرکت منتظر یک فرصت مناسب بودم و اینکه اخه چه چوری برم مطرحش کنم، که یکباره همه چی بهم ریخت. یه جلسه تو شرکت هماهنگ شد به نام آموزش اسکرام. راستش خیلی ناراحت شدم اولش. چون این کشف من بود من میخواستم بگم. حالا یکی دیگه کشف منو برداشته و میخواد بگه.

آقای هادی اسکندری یکی از کاردرست ترین برنامه نویس های اون زمان شرکت ما بود. مردی بسیار جنتلمن آروم و با دانش. که البته بعدها هم از ایران مهاجرت کرد. ایشون تو اولین دوره اسکرام که آقای هنریک کنیبرگ در ایران برگزار کرده بود شرکت کرده بودند. این دوره با همت اسد صفری عزیز و همکارانشون برگزار شده بود و اولین بار بود که در ایران یک مدرس رسمی از خارج از کشور میومد و این مباحث رو آموزش میداد.

موثر ترین کسانی که من و با اسکرام و چابک آشنا کردند. هادی اسکندری و اسد صفری
موثر ترین کسانی که من و با اسکرام و چابک آشنا کردند. هادی اسکندری و اسد صفری

خب جلسه شروع شد و ایشون اومدن و با همون پوکر کارت های اصلی که واسه خود شرکت scrum.org بود فکر کنم، اسکرام رو به ما یاد دادند. اما نه صحبتی از بیانیه چابک شد نه شیفت پارادایم نه ارزش های اسکرام. ما فقط یاد گرفتیم که یه جلسه ای هست باید برنامه ریزی کنیم، بعدش همه پوکر کارت بندازن و یه جلسه ای هم هست که دمو میدیم و تمام. خلاصه خیلی کلی و فقط با در نظر گرفتن یکسری قوانین اسکرام رو یاد گرفتیم. بیشتر توجه روی یوزر استوری بود و جلسه برنامه ریزی و جلسه بازبینی. دیگه رویاهای منم خراب شده بود و قرار نبود این چوب جادو رو تو شرکت راه بندازم بلکه آقای اسکندری یاد گرفته بود و به همه یاد داد و ما از فرداش شروع کردیم اونم با نظارت مدیر عامل اسکرام اجرا کردن. مدیر عاملمون میومد همه کارت مینداختن ( خودش اوایل نقش مالک محصول رو داشت ) و خب اگه کسی تایم زیاد میداد یه نگاهی بهش میکرد و بنده خدا مجبور بود راند بعدی که کارت ها رو میریزن زمان کمتری بده. البته هیچ خرده ای به مدیرمون نیست و خب اون زمان کلا اسکرام فقط به عنوان یک ابزار معرفی شده بود. شروع اشنایی من با فسلفه چابکی محدود شد به اسکرام اونم بخشیش که باب میل شاید مدیران بود. ( ولوسیتی رو ببرید بالاتر و زود به زود نسخه بدید. همین )

به عنوان عضو تیم باید طبق همین چیزایی که یاد گرفته بودم عمل میکردم. یکمم سرخورده شده بودم. ولی چون هنوز این روش رو خیلی دوست داشتم شروع کردم به خوندن تنها کتاب ترجمه شده اون زمان که اقای اسد صفری زحمت ترجمه رو کشیده بودند. کتاب اسکرام و اکس پی ساده شده. اون موقع یادم نیست این سایت دنیای چابک همین اسم رو داشت یا نه ولی همون موقع ها هم حداقل به صورت وبلاگ وجود داشت. از اون به بعد وبلاگ اقای صفری و سایت InfoQ منابع من شدند در خصوص یادگیری و آشنایی با مفاهیم چابک و اسکرام. یادمه یه مقاله ای هم اون زمان در خصوص مقایسه کارخانه کلوچه سازی و توسعه محصول نرم افزاری ایشون نوشته بودند که خیلی برای جالب بود. در کل هدفم این بود که پایان نامه دوره ارشدم این موضوع باشه. ولی خب هرچی گشتم نتونستم به منابع خوبی دسترسی پیدا کنم و با چند تا از اساتید دانشگاهم که صحبت کردم اون زمان حداقل اطلاعات خاصی نداشتند. لذا کم کم رویای پایان نامه دادن با موضوع اسکرام هم گذاشتم کنار.

خلاصه من به عنوان عضوی از تیم توسعه با اسکرام آشنا شدم ولی به روش غیر اصولی. ولی خودم مطالعه کردم تا اینکه بعد ها شدم یکی از مهره های کلیدی شرکت. هم مدیر کیفیت بودم و هم مالک محصول یکی از ماژول ها. لذا شروع کردم تمام چیزایی که تو دو سه سال مطالعه و کار عملی بهش رسیده بودم رو توی شرکت تزریق کردن. جلسه رترو رو راه انداختیم، ابزار رو از اکسل بردیم توی TFS و پرکتیس های از جمله XP رو هم راه انداختیم. بک لاگمون مرتب بود. کسی نمیتونست بین اسپرینت کاری به تیم اضافه کنه. نسخه ها مرتب اماده ارائه میشدند و از نظر ظاهری ما کاملا اسکرام رو مو به مو پیاده میکردیم.

خب ولی باز یه جای کار میلنگید. خیلی از پرکتیس ها انجام میشد ولی هنوز ما اونچنان که باید چابک نبودیم. پیشرفت داشتیم، بهبودهایی داده بودیم و رضایت مشتری ها رو تا حدی کسب کرده بودیم. ولی چون خودمون هنوز شیفت پارادایم نداده بودیم لذا هنوز احساس رضایت نمیکردیم.

من در اوج با شرکت قبلی خداحافظی کردم و سال 1395 با آرزوی اینکه بتونم یک مدیر پروژه موفق نرم افزاری بشم و بتونم پروژه های بزرگ رو مدیریت کنم وارد فناپ شدم. من به عنوان کارشناس ارشد برنامه ریزی و کنترل پروژه در دفتر PMO پروژه راهکار جامع سازمانی میدارپی استخدام شدم. یک پروژه سایز بزرگ نرم افزاری متشکل از بیش از 12 13 تا تیم توسعه و در کل حدود 200 نفر نیرو. خب جای خوبی بود که خودم رو محک بزنم. با توجه به رزومه ای که داشتم هم منو کردن مسئول چابک سازی و پیاده سازی اسکرام در این پروژه. من یه بار دیگه موتورم روشن شد و گفتم خب این همونی بود که میخواستم. اینبار ولی اتفاقات بهتری برام افتاد. مدیر واحدمون آقای امیر مستعلی خودش دستی بر آتش داشت و ادم بسیار با دانشی بود، ایشون فضای کافی و اختیارات کامل بهم داد تا اسکرام رو پیاده سازی کنم. هرجا که مسئله ای پیش میومد ایشون پیش قدم میشد و کنارم بود تا رفع کنم. در بحث فرهنگ سازی هم همیشه کنارم بودن و از ایده هام استقبال میکردند. خب چی از این بهتر. یک اتفاق فوق العاده دیگه ام افتاد. در سال 1395عضو گروه چابک کاران ایران در تلگرام شدم. خب برای یکی مثل من این گروه مثل جواهر بود. چون میتونستم تمام سوالات خودم رو از یکسری مربی بپرسم و در واقع کوچ بشم که چه جوری باید از اون حجم مطالعه و پرکتیس به درستی استفاده کنم. یه اتفاق عالی دیگه هم برگزاری دورهمی های چابک کاران ایران بود که با عنوان دونات برگزار میشد. این ها هم واقعا به من کمک کرد که مفاهیم رو بهتر بشناسم. خیلی از سوالاتم رو حالا میتونستم تو اون گروه بپرسم. دوستان خیلی خوبی پیدا کرده بودم و هر وقت سوال میپرسیدم با حوصله و صبر بهم جواب میدادن. در واقع مربی های من به چیزی که یاد میدادن ایمان داشتن. اونها openess بودن و احترام همیشه در برخوردهاشون مشهود بود.

لذا در سومین تلاشم در راستای چابک شدن و چابک سازی تیم ها، با کمک مربیان، مدیرم و دوستان انجمن چابک کاران ایران میتونم بگم موفق شدم که به این مهم دست پیدا کنم.

سهیل صمدزاده عزیز که یکی از این مربیان و فعالان حوزه چابکی در ایران هست، و من ایشون رو به عنوان یک مربی واقعی و البته سخت گیر قبول دارم میگفت: محمد باید چند سال تو کوره بمونی. من این حرف رو کردم مسیر راه خودم و چند سال به مطالعه عمیق در حوزه چابکی ادامه دادم. و در انتها یک روز دیدم من واقعا شیفت پارادایم دادم. طرز تفکرم شبیه مربی هام شده و دیگه نمیتونم شیوه های سنتی رو ازشون دفاع کنم. بلکه خیلی منطقی میبینم که مثلا تست رو باید حین کد زنی نوشت و این هزینه قطعا به صرفه تر تا هزینه بازرسی و بعدش رفع باگ ها اونم وقتی از طرف مشتری اعلام بشه.

از سال 1398 و وقتی که واقعا شیفت پارادایم دادم، شروع کردم به آموزش هایی در این حوزه. مدرک های معتبر در این حوزه گرفتم و شدم مدرس و مربی چابکی. حالا بیشتر از هر زمان احساس میکنم که نیاز به مطالعه بیشتر در این حوزه دارم. دیگه از نمیدانم نمیترسم و تمام تلاشم رو میکنم که ارزش های چابک و اسکرام رو چه در زندگی حرفه ای و کاری و چه در زندگی شخصی به کار ببندم.

در حال برگزاری دوره اسکرام کاربردی
در حال برگزاری دوره اسکرام کاربردی
شرکت کنندگان دوره اسکرام کاربردی ( بچه های خوب شرکت فناپ زیرساخت )
شرکت کنندگان دوره اسکرام کاربردی ( بچه های خوب شرکت فناپ زیرساخت )

برای چابک شدن لازم شیفت پارادایم بدیم. پارادایم های ذهنی یک شبه تغییر نمیکنه. برای من شاید چیزی نزدیک به هفت هشت سال طول کشید تا این پارادایم ها عوض بشه و کم کم این اتفاق افتاد. هرچند یک روز متوجه میشی که پارادایم هات عوض شده ولی این تغییر به مرور هست. یکی از عوامل اصلی که باعث این شیفت پاردایم در من شد، اصل در کوره بمانید بود. من از سال 1390 تا همین امروز دارم در خصوص چابکی، اسکرام، مدیریت پروژه، و مباحث نزدیک به اینها مطالعه میکنم. اوایل مطالعاتم محدود و کم بود، و چند سال اخیر با افزایش منابع و تخصصی شدن حوزه کارم مطالعاتم هم افزایش پیدا کرد. فکر میکنم هرچی بیشتر در کوره بمونید سرعت شیفت پارادایم بیشتر میشه. شاید اگه این حجم مطالعه رو همون اوایل کار داشتم زودتر این اتفاق میفته. ولی مشکل اون سال ها این بود که کسی نبود که ما رو کوچ کنه و بهمون مسیر درست رو نشون بده. ولی امروز ما در ایران مربیان و صاحب نظران خیلی خوبی داریم و این مسیر برای علاقه مندان خیلی هموار تر شده.

حالا که به عقب نگاه میکنم میبنیم مسیر بسیار پر پیچ و خمی رو طی کردم. ده سال پیش آرزوم مدیر پروژه شدن در یک پروژه نفت و گازی بود. ولی امروز بسیار خوشحالم که یک مربی در حوزه چابکی و پروژه های نرم افزاری هستم. امیدوارم این داستان همچنان ادامه دار باشه...

چابک باشید.



۱۰
۲
محمد حمیدی
محمد حمیدی
بنیان‌گذار گروه مشاوره و آموزشی چابک شو؛ مربی تحول چابکی و مدرس دوره های آموزشی مدیریت پروژه چابک، مدیریت محصول، اسکرام، کانبان، تحول چابکی و اسکرام مقیاس پذیر
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید