
متن اپیزود اول(اپیزود جوجه کباب)
میخوام یه خاطره براتون بگم.
سال تحصیلی 98-97 ، من توی یکی از مدارس تهران که هم توی زمینهی آموزشی و هم توی زمینهی پرورشی شناخته شدست.، معلم کلاس دوم بودم. یه مدرسهی غیر انتفاعی توی یه منطقهی مذهبی نشین. عقاید مذهبی توی این منطقه بیشتر به چشم میخوره و خیلی از هیئتها و مراسم مذهبی معروف حول وحوش این منطقه برگزار میشه. به قول شهرداری، این منطقه دارالمومنین تهرانه! خب قاعدتا با این تفاسیر، توجه بیشتر خانوادههای دانش آموزان که اکثرا هم توی همون منطقه زندگی میکردند، بیشتر از درس، به مسائل مذهبی بود. حتی توی جلساتی که با اولیا داشتم، چندتاشون بهم گفته بودن که "برای ما خیلی مهم نیست بچهمون ریاضی و فارسی و چیزای دیگه یاد بگیره، همین که اخلاق درست و رفتار درست یاد بگیره، همینکه اهل نماز و هیئت و امام حسین بشه کافیه". اتفاقا تاکید مسئولین مدرسه هم بیشتر رو همین مسائل مذهبی بود. حالا اینجا خیلی هم فرقی نداره که این تاکیدی که مدرسه رو مسائل مذهبی داشت به خاطر نیاز و خواستهی اون منطقه بود یا به خاطر اسم و رسمش یا عقاید کسایی که اونجارو تاسیس کرده بودن باعث میشد به این مسائل اهمیت بیشتری داده بشه. هرچی که بود این مدرسه معتقد به دین و مذهب به عنوان اولویت اول بود. همهی اینارو گفتم تا یه کم با شرایط فکری و جو حاکم به مدرسه آشنا بشید. البته یه نکته مهم هم هست و اون اینه که توی هر مدرسهای با هر نوع تفکر و عقایدی، همهی کسایی که توش میان لزوما هم راستا با افکار مدرسه نیستن، مثلا در بارهی موردی که واسه خود من پیش اومد، من یه گروه توی واتس اپ تشکیل داده بودم تا هم تکالیفو اونجا بذارم، هم اگه نکتهای لازم بود یادآوری کنم، هم اینکه اولیا بتونن باهام در تماس باشن، گروهو که تشکیل دادم یه نکته توجهمو به خودش جلب کرد. چندتا از اولیا عکسهایی رو که برای پروفایلشون انتخاب کرده بودن، توش پوششی داشتن که کاملا فرق داشت با اون پوششی که مدرسه روش تاکید داشت و باهاش میومدن مدرسه، خب طبیعیه که اونا مجبور بودن اونجور که مدرسه میخواد، پوشش داشته باشن. ولی سوال اینجاست که چرا یه خانواده بچشو جایی میفرسته تا عقایدیو به بچش تحمیل کنن که باهاش زیاد موافق نیست و همون بچه توی خونه دقیقا ضد اون عقایدو میبینه. و دو رویی یاد میگیره، میبینه که مادرش همه جا مثلا با مانتو میره الا مدرسه! خب حالا یا خودش دچار مشکل میشه یا برای خانوادش مشکل ایجاد میکنه. بذارید همینجا توی پرانتز یه داستانیو بگم که بر میگرده به سال قبلش. سال تحصیلی 97-96 توی یه مدرسه که به شدت اعتقادات مذبیشون زیاد بود، یه دانش اموز بعد از اینکه توی مدرسه مدام از اهمیت چادر میگن و توی ایام فاطمیه بارها اینو تکرار میکنن که حضرت زهرا به عنوان یک بانوی نمونه چادری بودن، میره خونه و مدام به مادرش که مانتویی بوده میگه تو باید چادری شی و انقدر حرف میزنه و اذیت میکنه و با گریه و تهدید و هزار جور ماجرای دیگه، مادرشو ذله میکنه، مادر هم میاد مدرسه و داستانو برای مدیر تعریف میکنه و میگه من به خاطر اینکه بچم اذیت نشه چادری میشم. مدیر هم کلی کیف میکنه و همه جا اینو به عنوان یه اتفاق خوب تعریف میکنه، که چی؟ که دانش آموز کلاس پنجمی، 12 ساله مدرسهی ما، مادر مانتوییشو چادری کرده.
الان بحث من اصلا ارزشی نیست نمیخوام بگم که چادر بهتره یا مانتو یا هرچی اصلا، بحث اینه که قدرت ایدئولوژیکی که توی فضای یه مدرسه حاکمه، میتونه تا توی خونه نفوذ کنه و چه با اجبار چه با اختیار افراد خونوادرو تحت تاثیر قرار بده. و اینه قدرت یک نهاد آموزشی مثل مدرسه.
حالا برگردیم به داستان خودمون گفتم توی سال تحصیلی 98-97 توی یه مدرسه معروف بودم که هم از لحاظ آموزشی هم از لحاظ پرورشی شناخته شده است. اگه نخوام سخت بگیرم جز ده مدرسه برتر تهران بود.و هست هنوز، اواسط اردیبهشت ماه یه رضایت نامه دادن به دانشآموزا و گفتن که ببرید خونه، بدین پدرمادرتون امضا کنن. این آخرین اردوی مدرسست و میخوایم بریم پارک جنگلی سرخه حصار. توی رضایت نامه هم نوشته بودن که شرایط اردو چیه و ساعت رفت کیه ساعت برگشت کیه، کفش ورزشی بیارین و چیزای دیگه، معاون آموزشی یه طرح واسه ناهار داده بود که هرکس حدود 100 گرم جوجهی خام با خودش بیاره که اونجا کباب کنیم و بخوریم. من سال قبلش تجربهی همین مدل اردورو داشتم، هر دانش اموز جوجه خام اورد و هر کلاس با معلمش رفت دم یه منقل خیلی بزرگ و همه با هم و با محوریت خود دانش اموزا جوجه هارو کباب کردن بعدش هم سر یه سفره نشستن و خوردن، هم یه تجربه بود واسه دانش آموزا که خودشون غذای خودشونو درست کنن، هم بحث هم سفره شدن و همغذا شدن و به اشتراک گذاشتن غذا بود، خیلی هم بهشون خوش گذشت و به نظرم تجربهی خیلی خوبی بود،هم برای من هم برای خود دانش آموزا. منم با توجه به این تجربهی موفقی که داشتم، از ایدهی معاون آموزشیمون استقبال کردم و گفتم خیلی هم کار خوبیه.
فردا صبحش حدود 150 تا دانش اموز با 10 تا مربی رفتیم پارک جنگلی سرخه حصار. به پارک که رسیدیم و مستقر شدیم گفتن جوجه هاتونو بیارید که کمکم مقدماتشو آماده کنیم. بعد هم یه قابلمهی خیلی بزرگ آوردن تا جوجههای خامو بریزن توش، من پرسیدم این کار چیه؟ مگه قرار نیست که هرکس جوجهی خودشو درست کنه، گفتن نه، ما اینقدر سیخ نداریم و اصلا نمیتونیم واسه این همه بچه منقل آماده کنیم و ذغالم کم داریم. بعدش هر دانش آموز میومد و بستشو باز میکرد و میریخت تو قابلمه، اینجا صدای خیلی از دانش آموزا در اومد که آقا قاطی میشه، من جوجه زعفرونی دوست ندارم واسه خودمو مثلا با سس درست کردم. بعضیها بال دوست داشتنو فقط بال اورده بودن، بعضیا بیشتر از صد گرم آورده بودن و میخواستن بیشتر بخورن، تقریبا همهی دانش آموزا روی بستههاشون اسمشونو نوشته بودن که غذاشون با یکی دیگه قاطی نشه. ولی همون طور که قبلن توی اپیزود معرفی اشاره کردم، دانش آموز قدرت مخالفت نداره، بعضی هاشون غر میزن، اعتراضم میکنن ولی راه به جایی نداره، دانش آموز در نهایت تابعه، تابع قدرت حاکم مدیر و ناظم و مربی و معلم، اصلا نمیتونه بگه نه، وقتی هم داشتن همه جوجههارو میریختن توی یه ظرف،خیلی هاشون غر میزدند و یه سری هم نه، حالا شاید براشون مهم نبود یا میخواستن زودتر به بازیشون برسن، بالاخره جوجه هارو ریختن توی قابلمه و رفتن تو دل پارک و مشغول بازی شدن. به غیر از چند نفر که گفتن مادرمون مارو دعوا میکنه و گفته غذات قاطی نشه با بقیه. یا بعضیهاشون اصلا جوجه نیاورده بودند مثلا گوشت چرخکرده یا بلدرچین اورده بودن. انقدر غر زدن و اعتراض کردن که در نهایت مدرسه کوتاه اومد و گفت باشه شما غذاتونو نریزید تو قابلمه ولی برای شمارو آخر سر درست میکنیم. اینجا اگه میگم مدرسه کوتاه اومد، منظورم از مدرسه مربیه ولی مخصوصا میگم مدرسه چون وقتی یه مربی خواستههای مدرسرو پیش میبره خودش همون مدرسست. خودش قدرت حاکم مدرسه میشه که خواستشو به زور به دانشآموز تحمیل میکنه.
همه بچهها مشغول بازی شدن و این همه جوجرو با یه منقل که توی پارک بود درست کردن. بعد که هر سیخ جوجه آماده میشد، میریختنش توی یه ظرف و درشو میذاشتن تا جوجهها یخ نکنه، موقع خوردن ناهار بود و تقریبا همهی جوجهها آماده شده بود و فقط یه مقدار کمش مونده بود، بچه هارو کلاس به کلاس صف کردن تا بهشون جوجه بدن. خود مدرسه نون گرفته بود، یه مربی وای میساد اول صف به دانش اموز نون میداد بعد اون دانش اموز میرفت جلوتر، یکی از معلمها که قابلمه جلوش بود توی نونش جوجه میریخت. قبلش مربیها حرف میزدند که خب الان به هرنفر چند تا بدیم؟ در نهایت رو عدد 5 توافق کردن. دانش اموز با نون میومد، 5 تا جوجه میگرفت و میرفت، باز اینجا صدای اعتراض ها بلد شد. آقا ما جوجه خودمونو میخوایم، ما که انقدر نیاورده بودیم، بیشتر اورده بودیم، یکی میگفت من فقط بال و کتف آورده بودم، همونهارو میخوام و اعتراضای دیگه، و این صحنهی جنگ نابرابر بین مربی و دانشآموز، که قطعا حق با دانشاموز بود، غذاشو ازش گرفتن، اونم حقشو میخواد، نه زیاده خواهی کرده نه داره زور میگه، صف معتله، غذا هم داره یخ میکنه، مشخصه که پیروز این جنگ کیه؟
توقع ندارید مدرسه یه صف 150 نفریو نگه داره تا به دانش اموزی که فقط بال آورده بال بده. در نهایت به دانش آموزا گفتن فعلا اینو بخورید بعد اگر سیر نشدید و اضافه اومد دوباره بیاید بگیرید. توجه کنید! اگر اضافه اومد، حتی یکی از دانش آموزا اومد پیش من، نون و جوجش دستش بود، ازم پرسید آقا 100 گرم جوجه میشه 5 تا؟ بله این قدرت مدرسست که تو به عنوان یه دانش آموز نتونی حقتو بگیری. بالاخره با هزارتا داستان همه نشستن و شروع کردن به خوردن، یکی از معلم ها اومد به من گفت مدرسه که برای معلمها جوجه نیاورده. اینجا تازه من فهمیدم جریان از چه قراره. جوجهی زیادی مونده بود و دانش اموزا اکثرشون با همون 5 تا جوجه و نون زیادی که گرفته بودن خودشونو سیر کردن، به جز عدهی خیلی کم، بقیه میلی به غذا نداشتن، حالا نوبت معلم ها بود! معلم، صاحب کلاس، صاحب دانشآموز، که چون به قول خودش، چیزی یاد میده به دانشاموزا توی خیلی از موارد محقه بالاخره توی اردو هم از صبح کلی زحمت کشیده و الان وقتشه دلی از عزا در بیاره.
بعله معلما و مربیای حکیم باشی، یا حاکم باشی که اصل این واژه حاکم باشی بوده ولی فرهاد واسه اینکه بتونه مجوز بگیره اونو به حکیم باشی تغییر داده. معلم های حاکم باشی ما حسابی دلی از عزا در اوردن و جوجه هارو خوردن. به قول جمالزاده رندان چنان کلکش را کندند که گویی هرگز قدم به عالم وجود ننهاده بود! البته انصاف حکم میکنه که بگم یکی دو نفر توی این قافلهی غارت غذا شرکت نکردن و اصلا به جوجهها لب نزدند.
اردو تموم شد و ما برگشتیم مدرسه. من منتظر تبعات این ماجرا بودم و تبعات هم داشت، چند تا از اولیا تماس گرفتن که ما جوجه هارو داده بودیم بچههامون بخورن نه معلمها، منم به معاون آموزشی اعتراض کردم که ببینید بیبرنامه بودن شما و کار یه سری از معلما چه آبرویی از ما برد. ایشون هم در کمال آرامش تو چشای من نگاه کردن و جواب دادن که نگران نباش بلدم چه جوری دهنشونو ببندم، به مدیر گفتم هرکس زنگ زد اعتراض کرد بگو معلمها خودشون جوجه آورده بودن و جوجههای خودشونو خوردن.
مدرسه که قراره، دانشاموزو تربیت کنه و صداقت و انسانیت بهش یاد بده، با دروغ کاراشو پیش میبره، تا دلتون بخواد توی مسائل مختلف واسه اینکه اهدافشو پیش ببره و تا جایی که دستش رو نشه دروغ میگه، جایی که لازمه بزرگنمایی میکنه، جایی که به ضررشه اتفاقای بدو کوچیک میشمره. الان بحث من ایننیست که اولیا اگه متوجه میشدند که معلم ها واسه خودشون جوجهای نداشتن و غذای دانشآموزارو خوردن خیلی بد میشد، بحث من اون معلمیه که اونقدر لذت غذا خوردن واسش مهم میشه، اونقدر شهوت شکم داره که به سهم دیگری دستدرازی میکنه و اتفاقا اینو حق خودش میدونه، این معلم چی میخواد به دانش آموزش یاد بده؟
به نظرتون این معلم میتونه نسلی مفید و کارآمد برای آینده تربیت کنه؟
این اپیزود اول پادکست معلم بود خیلی ممنونم که به من گوش دادید. اگرهم از گوش کردن به این پادکست لذت بردید منو به دیگران هم معرفی کنید.
پادکست معلم را میتولنید از راه های زیر گوش کنید:
1- apple podcasts:
2- anchor:
3- castbox:
4- google podcast:
5- spotify:
6- radio public: