
شروع کردن هر کاری، سختترین بخش همون کاره.
شروع یک پروژه، شروع یک کسبوکار، شروع نویسندگی، شروع نقاشی کشیدن و خیلی چیزهای دیگه...
و اگه ذهن خلاقی هم داشته باشی، این کار سختتر هم میشه. چون یک عالمه ایده همزمان میاد توی ذهنت. همهشون هم ممکنه برات جذاب باشن. نمیدونی کدوم رو باید جدی بگیری، کدوم رو بذاری برای بعد و کدوم رو اصلاً حذف کنی.
اما مشکل اصلی جایی خودش رو نشون میده که کمالگرا هم باشی :))
چون از یه طرف میدونی باید شروع کنی، از طرف دیگه ذهنت مدام دنبال اینه که بهترین راه برای شروع رو پیدا کنه.
در حالی که منطقیه که هیچ کاری از ابتدا خوب نباشه.
اولین نسخهی هر چیزی احتمالاً یک نسخهی خیلی خیلی ضعیف از چیزیه که توی ذهنت داری. و این کاملاً طبیعیه.
باید ریسک کنی و انجامش بدی.
این حرف فقط برای کسی که تازه شروع کرده نیست؛ برای همهست.
یک ایده وقتی واقعاً شکل میگیره که از ذهن بیرون بیاد، جلوی مخاطب قرار بگیره، از دنیای واقعی فیدبک بگیره، اصلاح بشه و شاید حتی تبدیل به درآمد بشه.
پس شاید مهم نباشه چطور شروع میکنی؛ مهم اینه که بالاخره شروع کنی و یک خروجی داشته باشی.
چون بعد از اولین خروجی، کمکم مغزت دیگه درگیر «شروع» نیست؛ دنبال خروجی بعدی میگرده.
من با اینکه همهی اینها رو میدونم، بازم ایدههام بیشتر اوقات توی فکرم میمونن و هیچوقت عملی نمیشن.
لپتاپم رو باز میکنم.
قرار بوده روی ایدهم کار کنم، ولی اول میرم سراغ AI و سرچ میکنم:
بهترین روش برنامهریزی چیه؟
روزانه چقدر باید وقت بذارم؟
برای شروع به چه ابزارهایی نیاز دارم؟
از کجا باید شروع کنم؟
چه چیزهایی رو باید یاد بگیرم؟
و بعد ai بهم میگه میخوای ایدتو گسترشش بدم؟
من چرا که نه ادامه بده:))
بعد میرم سراغ بررسی ابعاد مختلف ایده.
بازار؟
مخاطب؟
رقبا؟
مدل درآمدی؟
ابزار مناسب؟
روش اجرا؟
یک جایی به خودم میام و میبینم بخش زیادی از زمانم صرف آماده شدن برای شروع شده، نه خود شروع.
در نهایت با یک ذهن خسته یا لپتاپ رو میبندم، یا بالاخره میام شروع کنم و با اولین جایی که به مشکل میخورم:
تق.
لپتاپ بسته میشه.
و با خودم میگم:
«خب، الان فهمیدم مشکل کجاست. بعداً انجامش میدم.»
در حالی که واقعیت اینه:
بعداً وجود نداره.
یا حداقل اون «بعداً»ای که توی ذهن من وجود داره، معمولاً هیچوقت نمیرسه.
شاید خندهدار به نظر برسه، ولی من قبل از شروع بعضی کارها حتی میرم سراغ کتابهایی مثل کار عمیق کال نیوپورت یا برنامه ریزی به روش بولت ژورنال رایدر کارول.
با خودم میگم:
«این بار میخوام اصولی شروع کنم :)))»
و دقیقاً همینجا یک اتفاق جالب میفته.
چیزی که قرار بوده ابزار شروع باشه، خودش تبدیل میشه به بخشی از فرار از شروع.
برنامهریزی میکنم.
تحقیق میکنم.
یاد میگیرم.
ابزار انتخاب میکنم.
سیستم طراحی میکنم.
همهی اینها از بیرون شبیه تلاش کردنه.
اما اگر هیچ خروجیای تولید نشه، واقعاً چقدر با انجام ندادن اون کار فرق داره؟
شاید مشکل من این نباشه که برنامهریزی رو دوست دارم.
مشکل اینه که گاهی برنامهریزی رو با خودِ کار اشتباه میگیرم.
به نظرم چیزی که اینجا اتفاق میفته، ترکیبی از کمالگرایی، ترس از شروع ناقص و فرار از ابهامه.
ذهن کمالگرا دوست داره قبل از شروع مطمئن باشه که داره درست شروع میکنه.
اما در خیلی از کارها چنین اطمینانی اصلاً وجود نداره.
وقتی هنوز چیزی نساختی، نمیتونی دقیق بدونی بهترین روش ساختنش چیه.
وقتی هنوز مخاطبت رو پیدا نکردی، نمیتونی دقیق بدونی چه چیزی براش جذابه.
وقتی هنوز محصولت رو ارائه نکردی، نمیتونی بدون فیدبک بفهمی کجاش مشکل داره.
پس ممکنه ساعتها تحقیق کنی تا به «بهترین روش» برسی؛ در حالی که خودِ کار فقط با انجام دادن بهت جواب میده.
اینجاست که کمالگرایی میتونه تبدیل به یک بهانهی خیلی شیک بشه.
نه اینکه واقعاً بگی:
«من نمیخوام شروع کنم.»
بلکه به خودت میگی:
«هنوز آماده نیستم.»
«بذار بیشتر تحقیق کنم.»
«اول باید برنامهریزی کنم.»
«باید ابزار مناسب رو پیدا کنم.»
«باید بدونم دقیقاً دارم چیکار میکنم.»
و این جملهها خیلی منطقی به نظر میرسن.
اما گاهی پشت همهشون یک ترس ساده وجود داره:
ترس از اینکه چیزی که در ذهنم فوقالعاده به نظر میرسه، وقتی وارد دنیای واقعی شد، اونقدرها هم خوب نباشه.
نه.
اتفاقاً برنامهریزی لازمه.
مشکل از جایی شروع میشه که برنامهریزی، جای اجرا رو میگیره.
من لازم نیست قبل از اولین خروجی، تمام مسیر رو بدونم.
لازم نیست قبل از نوشتن اولین متن، بهترین سیستم تولید محتوا رو طراحی کرده باشم.
لازم نیست قبل از ساخت اولین نسخه، مدل کامل کسبوکارم رو بدونم.
خیلی از چیزهایی که الان فکر میکنم باید قبل از شروع بدونم، احتمالاً بعد از شروع خودشون رو بهم نشون میدن.
برای همین شاید برنامهریزی واقعی، یک چیز ثابت و کامل در ابتدای مسیر نباشه.
بخشی از برنامهریزی باید وسط مسیر اتفاق بیفته؛ جایی که واقعاً چیزی ساختی، با مشکل مواجه شدی و حالا دلیل داری که برای حلش فکر کنی.
فکر میکنم راهحل من این نیست که یک سیستم فوقالعاده برای مدیریت زندگی طراحی کنم.
چون احتمالاً همین کار هم میتونه تبدیل به یک پروژهی جدید برای شروع نکردن بشه :))
پس باید سادهترش کنم.
قبل از اینکه دربارهی بهترین روش انجام یک کار تحقیق کنم، باید یک نسخهی خام از خود کار تولید کنم.
میخوام مقاله بنویسم؟
اول چند صد کلمهی بد مینویسم.
میخوام محصولی بسازم؟
اول یک نسخهی ناقص میسازم.
میخوام نقاشی کنم؟
اول یک نقاشی بد میکشم.
بعد میتونم برگردم و ببینم چه چیزی نیاز به یادگیری یا اصلاح داره.
اول چیزی بساز، بعد برو دنبال بهتر ساختنش.
قرار نیست امروز پروژه رو تمام کنم.
فقط باید مشخص کنم:
کوچکترین خروجیای که امروز میتونم تحویل بدم چیه؟
یک پاراگراف.
یک صفحه.
یک طرح اولیه.
یک نمونهی ساده.
۲۵ دقیقه کار واقعی.
مهم نیست چقدر کوچک باشه.
چیزی که وجود داره، از چیزی که فقط توی ذهنمه جلوتره.
اگر قرار باشه پنج دقیقه دربارهی شروع یک کار فکر کنم، پنج دقیقه فکر میکنم.
نه اینکه پنج دقیقه تبدیل بشه به یک ساعت تحقیق دربارهی «بهترین روش شروع».
بعد از اون باید برم سراغ اجرا.
حتی اگر ندونم دارم درست انجامش میدم یا نه.
یکی از بدترین عادتهای من اینه که وقتی وسط کار به یک مشکل میخورم، احساس میکنم باید اول اون مشکل رو کامل حل کنم و بعد ادامه بدم. یا حتی نامید میشم چون ذهنم از بعد از اون برنامه ریزی طولانی خسته است.
در حالی که خیلی وقتها میشه مشکل رو یادداشت کرد و ازش عبور کرد.
مثلاً:
«اینجای کار نمیدونم چطور باید فلان بخش رو انجام بدم.»
خب.
یادداشتش کن.
بعد برو سراغ بخش بعدی.
قرار نیست هر مسئلهای همون لحظه حل بشه.
گیر کردن، به معنی تمام شدن کار نیست.
اگر واقعاً نمیتونم یک کاری رو همین الان انجام بدم، نباید فقط بگم:
«بعداً انجامش میدم.»
باید دقیق بدونم:
چه کاری؟
چه زمانی؟
قدم بعدی چیه؟
چون «بعداً» معمولاً یک زمان واقعی نیست.
یک جای مبهم توی آیندهست که خیلی از ایدهها برای همیشه همونجا میمونن.
شاید مسئله اینه که من دنبال بهترین شروع میگردم.
دنبال اینکه مطمئن باشم این بار اشتباه نمیکنم.
دنبال اینکه قبل از اولین قدم، مسیر رو کامل ببینم.
اما بعضی مسیرها فقط وقتی دیده میشن که راه بیفتی.
شاید قرار نیست اولین نسخه خوب باشه..
قرار نیست از روز اول بدونم دقیقاً دارم به کجا میرم.
شاید وظیفهی نسخهی اول فقط اینه که وجود داشته باشه.
بعد میشه اصلاحش کرد.
بعد میشه بهترش کرد.
بعد میشه فهمید چه چیزی ارزش موندن داره و چه چیزی باید حذف بشه.
این وبلاگ رو هم میتونستم قبل از نوشتنش هفتهها دربارهی ساختار وبلاگ، روش درست نوشتن، استراتژی محتوا، برنامهی انتشار و هزار چیز دیگه تحقیق کنم.
احتمالاً اگر این کار رو میکردم، امروز هنوز داشتم برای شروعش آماده میشدم.
پس این بار تصمیم گرفتم خودِ مسئله رو تبدیل کنم به اولین خروجی.
هدف این وبلاگ این نیست که از همون اول جواب همهچیز رو داشته باشم.
میخوام از چالشهایی بنویسم که واقعاً باهاشون درگیرم، بررسی کنم از کجا میان، راهحلهای مختلف رو امتحان کنم و ببینم کدومشون واقعاً جواب میدن.
یکی از قشنگترین قسمتهای کار برای من حل مسئله است.
و شاید این بار، مسئله خودم باشم.
پس فعلاً قرار نیست بهترین شروع رو پیدا کنم.
فقط باید شروع کنم.
حالا تو بگو؛ تو بیشتر کجای این چرخه گیر میکنی؟
در فاز برنامهریزی و آماده شدن، یا درست وقتی که باید دست به اجرا بزنی؟
برام بنویس. شاید مسئلهی بعدی این وبلاگ، همین باشه.