
زندگیِ نزیسته، مرگ نیست؛ تعویقِ ممتدِ حضور است. آنگاه که انسان، بیآنکه حقیقتاً در ساحتِ بودنِ خویش وارد شود، تنها ایام را از سر میگذراند و گمان میبرد استمرار، همان زیستن است. حال آنکه حیات، نه در امتدادِ نفس، بلکه در شدتِ حضور معنا مییابد.
بزرگترین فاجعه آن نیست که آدمی رنج کشیده باشد، بلکه آن است که هرگز به تمامی واقع نشده باشد؛ هرگز خویش را در مخاطرهٔ انتخاب، در آتشِ تجربه، و در مسئولیتِ معنا افکنده نباشد. بسیاری از انسانها نمیمیرند؛ پیشتر از مرگ، از امکانِ خویش کناره میگیرند و با صورتی آرام، در حاشیهٔ خود فرومیمانند.
زندگیِ نزیسته، سوگواری برای نداشتهها نیست؛ ماتمِ آن چیزی است که میتوانستیم باشیم و نشدیم. اندوهِ امکانهایی که در جان جوانه زدند، اما از بیمِ جهان، از بیمِ شکست، و گاه از بیمِ حقیقت، هرگز به فعلیت نرسیدند.
و شاید تلخترین داوری دربارهٔ انسان همین باشد: اینکه سالها زیسته باشد، بیآنکه حتی یکبار، بهراستی حاضر شده باشد.
:::