
این روزها خیلیها همزمان با چندین فکر و مسئولیت زندگی میکنند: پیامهایی که بیوقفه میرسند، نگرانی دربارهٔ آینده و کارهایی که انگار تمام نمیشوند. در چنین شرایطی، طبیعی است گاهی ذهن شلوغ شود یا بدن نشانههایی از تنش نشان دهد. اما لازم نیست همیشه برای شروع آرامتر شدن، سراغ راهکارهای پیچیده برویم.
چند تمرین ساده میتوانند کمک کنند لحظهای مکث کنیم و دوباره متوجه حال خودمان شویم. این تمرینها جایگزین ارزیابی یا درمان تخصصی نیستند، اما برای بعضی افراد راهی کمهزینه برای توجه به وضعیت فعلیاند.
وقتی نگرانیم، ممکن است نفسها کوتاه و تند شوند یا شانههایمان ناخودآگاه بالا بروند. چند لحظه توجه به بدن میتواند شروع خوبی باشد:
پاهایتان را روی زمین بگذارید و فشار کف پا را حس کنید.
فک و شانهها را بررسی کنید و اگر منقبضاند، تا جایی که راحت هستید رهایشان کنید.
سه نفس آرام بکشید؛ بازدم را کمی طولانیتر از دم نگه دارید، بدون اینکه به خودتان فشار بیاورید.
قرار نیست با این کارها اضطراب یکباره از بین برود. هدف فقط این است که برای چند لحظه، توجه از چرخهٔ فکرهای تکراری به تجربهٔ همین لحظه برگردد.
بهآرامی به اطراف نگاه کنید و نام ببرید:
پنج چیزی که میبینید؛
چهار چیزی که لمس میکنید؛
سه صدایی که میشنوید؛
دو بویی که حس میکنید؛
یک مزه یا حس بدنی که متوجه آن هستید.
اگر همهٔ مراحل برایتان راحت نیست، فقط چند مورد را انجام دهید. این تمرین برای بعضی افراد کمک میکند توجهشان را از نگرانیهای آینده به محیط پیرامون برگردانند.
گاهی هرچه بیشتر تلاش میکنیم فکری را از ذهنمان بیرون کنیم، بیشتر درگیرش میشویم. میتوانید بهجای بحثکردن با آن، فقط متوجه حضورش شوید: «الان ذهنم دارد دربارهٔ آینده نگران میشود.» این جمله به معنی درست یا قطعی بودن آن فکر نیست؛ فقط کمک میکند میان «فکر» و «واقعیت قطعی» تفاوت بگذاریم.
بعد از آن، از خودتان بپرسید: «در این لحظه، یک کار کوچک و شدنی که میتوانم انجام بدهم چیست؟» گاهی پاسخ، نوشیدن یک لیوان آب، نوشتن کار بعدی یا چند دقیقه فاصله گرفتن از صفحهنمایش است.
بسیاری از ما در زمان فشار، با خودمان سختگیرتر میشویم. اما سرزنشکردن معمولاً بار ذهنی را بیشتر میکند. میتوانید به خودتان بگویید: «الان روز سختی دارم؛ لازم نیست همهچیز را همین لحظه حل کنم.»
این جمله قرار نیست مشکلات را انکار کند. فقط یادآوری میکند که برای رسیدگی به آنها میشود قدمبهقدم جلو رفت.
اگر اضطراب یا آشفتگی ذهنی شدید، مداوم یا مختلکنندهٔ زندگی روزمره شده است، بهتر است با متخصص سلامت روان یا پزشک مشورت کنید. تمرینهای عمومی برای همه مناسب نیستند و جای تشخیص یا درمان فردی را نمیگیرند. اگر تمرینی حالتان را بدتر کرد، آن را متوقف کنید و برای دریافت راهنمایی مناسب اقدام کنید.
آرامشدن همیشه به معنی حل فوری همهٔ مسئلهها نیست. گاهی یعنی چند لحظه مکث کنیم، وضعیت خود را ببینیم و قدم بعدی را با توجه بیشتری انتخاب کنیم.
درمانگر نازیلا مجید زاده هروی
کانال تلگرام : khodat_ra_beshnas@