مدتها فکر میکردم بعضی رفتارها فقط بخشی از شخصیت من هستند.
اینکه وقتی شرایط سخت میشد، اولین واکنشم رفتن بود.
اینکه به جای گفتوگو، فاصله میگرفتم.
اینکه از بعضی موقعیتها، تصمیمها و حتی چیزهایی که دوستشان داشتم، عقب میکشیدم.
فکر میکردم شاید مشکل از من است.
شاید بیش از حد حساس هستم.
شاید زیادی فکر میکنم.
شاید باید یاد بگیرم کمتر احساس کنم.
اما بعدها فهمیدم گاهی چیزهایی که ما به عنوان «ضعف شخصیتی» میشناسیم، میتوانند نشانهی الگوهایی باشند که ذهن برای محافظت از ما ساخته است.
و برای شناختن این الگوها، یک راه ساده اما عمیق وجود داشت:
نوشتن.
نوشتاردرمانی چیست؟
نوشتن همیشه فقط برای خلق داستان، شعر یا ثبت خاطرات نبوده است.
گاهی نوشتن راهی است برای دیدن چیزهایی که در ذهنمان گم شدهاند.
وقتی افکار و احساساتمان را روی کاغذ میآوریم، آنها دیگر فقط صداهایی مبهم در ذهن نیستند؛ تبدیل به چیزی میشوند که میتوانیم آنها را ببینیم، بررسی کنیم و بهتر بفهمیم.
این همان چیزی است که از آن با عنوان «نوشتاردرمانی» یاد میشود.
نوشتاردرمانی به این معنا نیست که چند جمله بنویسیم و تمام مشکلاتمان ناپدید شوند.
بلکه یعنی با نوشتن، رابطهی آگاهانهتری با افکار و احساساتمان پیدا کنیم.
من هم در ابتدا با چنین هدفی نمینوشتم.
فقط میخواستم ذهنم آرامتر شود.
هر وقت افکارم شلوغ میشد، دفترم را باز میکردم و هر چیزی را که در ذهنم میگذشت مینوشتم.
اما کمکم متوجه شدم نوشتههایم فقط احساسات لحظهای نیستند.
آنها چیزهایی دربارهی من نشان میدهند که خودم نمیدیدم.
وقتی نوشتهها الگوهای پنهان را نشان میدهند
بعد از مدتی، میان نوشتههایم جملههایی را دیدم که بارها تکرار شده بودند:
«میخواستم بروم...»
«همهچیز را رها کنم...»
«دیگر نمیتوانم...»
اول فکر کردم فقط چند جملهی مشابه هستند.
اما بعد فهمیدم اینها فقط کلمات تکراری نبودند.
آنها نشانهی یک الگوی رفتاری بودند.
الگویی که در زندگی من هم تکرار میشد.
هر وقت اضطراب سراغم میآمد، ذهنم سریعترین راه را انتخاب میکرد:
فرار.
الگوی اجتناب؛ وقتی ذهن راه فرار را انتخاب میکند
الگوی اجتناب یعنی زمانی که انسان برای دور شدن از اضطراب یا ترس، به جای روبهرو شدن با موقعیت، از آن فاصله میگیرد.
این فاصله گرفتن همیشه به معنی ترک کردن یک آدم یا یک مکان نیست.
گاهی خودش را اینطور نشان میدهد:
شروع نکردن کاری که دوستش داریم.
رها کردن یک مسیر به دلیل ترس از شکست.
عقب انداختن تصمیمها.
دور شدن از آدمهایی که برایمان مهم هستند، فقط چون احتمال آسیب دیدن وجود دارد.
برای من، نوشتن کمک کرد این الگو را ببینم.
فهمیدم همیشه مشکل، خودِ موقعیتها نیستند.
گاهی واکنشی که به آنها نشان میدهیم، چیزی است که باید شناخته شود.
وقتی هم میخواهیم برویم، هم میخواهیم بمانیم
اما در کنار میل به فرار، تناقض دیگری هم وجود داشت.
هر بار که تصمیم به رفتن میگرفتم، بخشی از وجودم آرزو میکرد کسی جلویم را بگیرد.
کسی بگوید:
«نرو...»
همین تناقض مرا با مفهوم دیگری آشنا کرد:
وابستگی اضطرابگونه.
گاهی در این الگو، فرد همزمان دو نیاز متضاد را تجربه میکند.
از یک طرف میترسد آسیب ببیند و فاصله میگیرد.
از طرف دیگر، شدیداً نیاز دارد دیده شود، اهمیت داشته باشد و مطمئن شود که برای دیگری ارزشمند است.
من مدتها منتظر بودم دیگران بدون اینکه چیزی بگویم، بفهمند درونم چه میگذرد.
منتظر بودم دیگران به من اطمینان بدهند که مهم هستم.
اما یک روز متوجه شدم سؤالی را سالها از خودم نپرسیده بودم:
«آیا برای خودم مهم هستم؟»
نوشتن؛ راهی برای برگشتن به خود
شناختن این الگوها به معنی از بین رفتن کامل اضطراب نیست.
هنوز هم روزهایی هستند که ترس و میل به فرار سراغم میآید.
اما تفاوت اینجاست که حالا آنها را بهتر میشناسم.
نوشتن به من یاد داد به جای اینکه فوراً از احساساتم فرار کنم، کمی به آنها گوش بدهم.
شاید هدف نوشتن این نیست که تمام دردهای ما را پاک کند.
شاید هدفش این است که کمک کند خودمان را بهتر ببینیم.
چون گاهی چیزی که بیشتر از همه به آن نیاز داریم، پیدا کردن یک راه جدید نیست.
فقط نیاز داریم دوباره خودمان را پیدا کنیم.