یکی از داغ ترین بحثهای روزهای پایانی سال، میزان عیدی و سنوات کارمندان و کارگران است که هر ساله با اندکی تغییر به نسبت سالهای دیگر تقریبا فرمول یکسانی دارد. با توجه به ترند شدن این خبر، تصمیم گرفتم یک گزارش مختصر در رابطه با نحوه محاسبه عیدی و سنوات تهیه کنم و در اختیار افرادی که شاید اولین بار است با این موضوع مواجه میشوند قرار بدهم.

احتمال زیاد اولین سوالی که برای شما پیش آمده، میزان پایه عیدی و سنوات است. براساس بخشنامه شورای عالی کار، حداقل عیدی در سال 1400 برابر با 3 میلیون و 820 هزارتومان و حداکثر عیدی برابر با 5 میلیون و 731 هزار تومان تعیین شده است. هرچند کارمندان دولت و به عبارتی کشوری و لشکری میزان عیدی مصوب 1600 میلیون تومان تعییت شده است.
برای آن دسته از کارکنانی مشمول قوانین اداره کار، با بیش از یکسال سابقه کار در یک کارگاه، مبلغ عیدی مطابق با توافق طرفین پرداخت میشود، یعنی در صورتی ذکر حداقل میزان عیدی در قرارداد، مبلغ حداقل عیدی مصوب در آن سال پرداخت خواهد شد و بالعکس.
نحوه محاسبه عیدی سال 1400، برای کارمندان با کمتر از 12 ماه کارکرد مطابق با جدول زیر است.

اگر بخواهیم واقع بینانه به مبلغ عیدی نگاه کنیم، در واقع همان مبالغ پاداشی بوده که در انتهای هر سال به نیروی کار تعلق می گیرد. همانطور که گفته شد میزان عیدی پرداختی به کارکرد کارمندان بستگی داشته و مبلغ عیدی برای کارکنان با کمتر از 12 ماه کارکرد و بیش از 12 ماه متفاوت است.
طبق بند دوم بخشنامه مزدی 1400، “به کارگرانی که در سال ۱۴۰۰ دارای یک سال سابقه کار شده یا یک سال از دریافت آخرین پایه سنوانی آنان گذشته باشد، روزانه مبلغ ۴۶،۶۶۷ ریال به عنوان پایه سنوات پرداخت خواهد شد.”
طبق این بخشنامه ماهانه 140 هزار تومان، به کارگران شاغل در کارگاههای فاقد طرح طبقهبندی مشاغل تعلق میگیرد. در کارگاههایی با طرح طبقه بندی، پرداخت پایه سنوات براساس جدول گروهبندی بیستگانه صورت میگیرد. نرخ پایه سنوات در سال 1400 برای کارگاه هایی که شامل طرح گروهبندی شغلی هستند مطابق با جدول زیر است.

در واقع، مبنای محاسبه پایه سنوات براساس جدول نرخ پایه سنوات کارگران میباشد که سالانه با توجه به نرخ تورم توسط شورای عالی کار ارائه میگردد. فرمول چگونگی محاسبه پایه سنوات و حق سنوات و همچنین تفاوت این دو مفهوم را در ادامه شرح دادیم.
به کمک هزینه ای معادل پایه حقوق در اصطلاح حق سنوات یا مزایای پایان خدمت گفته میشود. در واقع حق سنوات یکی از مزایای اجباری است که در قانون کار کارفرما باید در موارد زیر اقدام به پرداخت آن نماید:
– پایان قرارداد همکاری در قراردادهای معین
– فسخ قرارداد همکاری مطابق با متن قرارداد
– بازنشستگی کارگران
– فوت کارگر بیمه شده
– اخراج موجه کارگر
– از کارافتادگی کلی
– استعفای کارگر
– ترک کار غیرموجه کارگر
توجه کنید که «حق سنوات با پایه سنوات مفهوم متفاوتی داشته» و پایه سنوات به تمام کارگران مشمول قانون کار دارای قراداد رسمی یا فاقد قرارداد، با شرط حداقل یکسال سابقه کار بصورت ماهیانه پرداخت میگردد. پایه سنوات به منظور افزایش انگیزه کاری و جبران کسری حقوق کارگردان در نظر گرفته شده است. به پایه سنوات، مزد سنوات نیز گفته میشود.
«در مواردی ممکن است کارفرمایان برای شانه خالی کردن از پرداخت حق و حقوق کارمندان و کارگران دلایلی آورده به عنوان مثال مرخصی های استحقاقی، استعلاجی و... را به دلایل مختلف دلیل کسری عیدی و سنوات عنوان کنند که براحتی می توان با تهیه لیست گزارش تردد به اداره کار و امور اجتماعی مراجعه نموده و پیگیری کرد.»
مبنای محاسبه سنوات کارگرانی با بیش از یکسال سابقه کار میزان سابقه کاری آنها است. این مبلغ به ازای هر سال کار معادل یک ماه آخرین پایه حقوق دریافتی در نظر گرفته می شود.
تعداد سال خدمت * آخرین ﺣﻘﻮﻕ ﭘﺎﯾﻪ در قرارداد = سنوات
مبنای محاسبه سنوات بازنشستگان تامین اجتماعی آخرین حقوق ثابت دریافتی بازنشسته است .( ماده 31 قانون کار)
مبنای محاسبه سنوات برای کارگران با کمتر از یکسال سابقه کاری، تعداد روزهای کارکرد آنها است. در صورتی که در آن مجموعه از دستگاه های کنترل تردد استفاده شود، براحتی می توان تعداد روز را از طریق نرم افزار حضور و غیاب مورد استفاده بدست آورد.
« در وب سایت نانوتایم مقالات کاملی در رابطه با نحوه محاسبه عیدی، سنوات، کسری و اضافه کار و میزان حقوق پایه هر سال ارائه شده است. با توجه به اینکه کمپانی نانوتایم در زمینه ارائه انواع دستگاه کنترل تردد و نرم افزار حضور و غیاب فعالیت میکند با یک دید کارشناسانه دقیق به بررسی این موراد پرداخته است.»
تعداد روزهای کارکرد * ۳۶۵ ﺭﻭﺯ / ﺣﻘﻮﻕ ﭘﺎﯾﻪ در قرارداد = سنوات
معیار محاسبه حق سنوات کارگران ساعتی، نیمه وقت و فصلی، میانگین حقوق دریافتی در آخرین ۹۰ روز (3 ماه آخر)همکاری است.
در صورت عدم پرداخت سنوات، کارگر با شکایت میتواند میزان سنوات خود را وصول کند.
فرمول کلی محاسبه پایه سنوات ماهیانه در سال 1400:
نرخ پایه سنوات* تعداد روز کارکرد یک ماه = پایه سنوات ماهیانه
فرمول محاسبه پایه سنوات ماهیانه در سال 1400 برای کارگاه های فاقد طرح طبقه بندی مشاغل:
(ریال)139998= 30 × 46666 (ریال) = مزد سنوات ماهیانه سال 1400
فرمول محاسبه پایه سنوات ماهیانه در سال 1400 برای کارگاه های شامل طرح طبقه بندی مشاغل:
به عنوان مثال برای محاسبه سنوات ماهیانه کارگران در گروه شغلی 3، طبق نرخ پایه سنوات در بخشنامه اداره کار برای این گروه شغلی داریم:
(ریال) 1412010 = 30 × 47067 (ریال)= مزد سنوات ماهیانه سال 1400
فرمول محاسبه عیدی در سال 1400:
مبلغ عیدی برای کارگرانی که کمتر از یکسال سابقه کار دارند مطابق با فرمول زیر محاسبه میگردد:
عیدی هر ماه در سال ۱۴۰۰ = ( (حقوق ماهیانه سال 1400) * ( ۲ ) * (تعداد ماه های کاری) ) / تقسیم بر ۱۲
مبلغی که به عنوان عیدی برای کارگران با بیش از یکسال سابقه کاری در نظر گرفته میشود نیز مطابق با تصویر زیر محاسبه میشود:
