
تا اینجا یاد گرفتیم احساساتمون رو بشناسیم،
نیازهامون رو ببینیم،
مرزهامون رو پیدا کنیم،
با خودمون مهربانتر باشیم،
خودمون رو از نگاه دیگران جدا کنیم،
ارزشهامون رو بشناسیم،
آگاهانهتر انتخاب کنیم،
ترسهامون رو ببینیم،
منتقد درونمون رو بشناسیم،
الگوهای تکرارشوندهمون رو ببینیم،
اثر گذشته رو بشناسیم،
با خودِ واقعیمون آشتی کنیم
و رابطهمون با خودمون رو جدیتر بگیریم.
حالا میرسیم به چیزی که خیلی وقتها بدون اینکه متوجه باشیم، انتخابهامون رو هدایت میکنه:
نیاز به تأیید شدن.
همهی ما دوست داریم دیده بشیم،
دوست داشته بشیم
و مورد قبول دیگران باشیم.
این کاملاً انسانیه.
مشکل از جایی شروع میشه که ارزش خودمون رو به نظر دیگران گره میزنیم.
مثلاً:
اگر ازت تعریف کنن → احساس میکنی خوب و ارزشمندی.
اگر ازت انتقاد کنن → به خودت شک میکنی.
اگر کسی جواب پیامت رو دیر بده → فکر میکنی شاید مهم نیستی.
اگر کسی با انتخابت مخالف باشه → شروع میکنی به توضیح دادن و دفاع کردن.
اگر کسی ازت ناراحت بشه → فوراً احساس گناه میکنی و سعی میکنی رضایتش رو به دست بیاری.
و شاید حتی گاهی کاری رو انجام بدی که خودت نمیخوای، فقط برای اینکه کسی ازت ناراحت نشه.
اینجا یک سؤال مهم وجود داره:
من واقعاً این کار رو میخوام، یا میخوام تصویری که دیگران از من دارن خراب نشه؟
تأیید گرفتن با تأییدطلبی فرق داره.
اینکه از شنیدن یک تعریف خوشحال بشی، کاملاً طبیعیه.
اینکه نظر دیگران برات مهم باشه هم مشکلی نداره.
اما وقتی بدون تأیید دیگران نمیتونی دربارهی خودت احساس خوبی داشته باشی، کمکم اختیار زندگیات از دست خودت خارج میشه.
در این حالت ممکنه به جای اینکه بپرسی:
«من چی میخوام؟»
ناخودآگاه بپرسی:
«دیگران از من چی میخوان؟»
و به جای اینکه بگی:
«این انتخاب با ارزشهای من هماهنگه؟»
بگی:
«اگه این کار رو بکنم، دربارهام چی فکر میکنن؟»
این دو سؤال میتونن زندگیهای کاملاً متفاوتی بسازن.
امروز یک چیز رو تمرین کن 🌱
قرار نیست یکدفعه بیتفاوت بشی نسبت به نظر دیگران.
فقط قبل از یک تصمیم کوچک، نظر دیگران رو از خودت جدا کن.
از خودت بپرس:
«اگر هیچکس قرار نبود این انتخاب من رو ببینه یا دربارهاش نظر بده، من چی انتخاب میکردم؟»
بعد سؤال دوم:
«اگر کسی از انتخاب من خوشش نیاد، آیا هنوز میتونم با انتخابم کنار بیام؟»
اگر جواب «نه» بود، خودت رو سرزنش نکن.
فقط متوجه شو:
«اینجا تأیید دیگران برای من خیلی مهم شده.»
همین دیدن، شروع تغییره.
یک تمرین عمیقتر
سه موقعیت اخیر رو بنویس که در آنها سعی کردی کسی رو راضی نگه داری.
برای هرکدوم بنویس:
چه کاری کردم؟
...
واقعاً چی میخواستم؟
...
از چه واکنشی میترسیدم؟
...
اگر تأیید آن شخص برام مهم نبود، چه انتخابی میکردم؟
...
ممکنه متوجه بشی پشت خیلی از «بله»ها، یک «نه» پنهان بوده.
پشت خیلی از سکوتها، یک حرف نگفته بوده.
پشت خیلی از انتخابها، ترس از قضاوت بوده.
و پشت خیلی از تلاشها برای خوب بودن، یک سؤال پنهان:
«آیا هنوز من رو دوست خواهند داشت؟»
اما ارزش تو چیزی نیست که دیگران هر روز به تو بدهند و هر روز هم بتوانند پس بگیرند.
ممکنه کسی از تو خوشش نیاد.
ممکنه کسی انتخابت رو نفهمه.
ممکنه کسی با تو مخالف باشه.
ممکنه حتی کسی که دوستت داره، از یک تصمیم تو ناراحت بشه.
و با این حال:
تو هنوز ارزشمندی.
🌱 خودآگاهی یعنی کمکم یاد بگیری بین این دو جمله فرق بذاری:
«من دوست دارم دیگران من رو تأیید کنن.»
و
«من برای اینکه احساس ارزشمند بودن کنم، به تأیید دیگران نیاز دارم.»
اولی انسانی و طبیعیه.
دومی میتونه زندگیت رو از درون هدایت کنه.
قرار نیست دیگه هیچوقت به نظر کسی اهمیت بدی.
قرار نیست خودخواه بشی.
قرار نیست همیشه برخلاف دیگران رفتار کنی.
فقط میخوای یک جای امن درون خودت داشته باشی که بتوانی برگردی و بپرسی:
«خودِ من چی فکر میکنم؟
خودِ من چی میخوام؟
و آیا میتونم حتی بدون تشویق دیگران، کنار انتخاب خودم بایستم؟»
و شاید بلوغ خودآگاهی همین باشه:
اینکه تأیید دیگران رو دوست داشته باشی، اما برای زندگی کردن بهش وابسته نباشی. 🌱
در قدم شانزدهم میریم سراغ چیزی که مکمل این قدمه: «نه گفتن بدون احساس گناه»؛ اینکه چطور خواستهی خودت رو جدی بگیری، بدون اینکه مجبور باشی برای مرزهات مدام عذرخواهی کنی یا خودت رو توضیح بدی.