رهبران تجربه مشتری باید همواره بتوانند ارزش واقعی واحد CX را برای سازمان اثبات کنند؛ و این کار تنها یک بار انجام نمیشود، بلکه باید بهصورت مستمر تکرار شود.
این موضوع بهویژه زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که سازمان با محدودیت بودجه یا شرایط نامطمئن اقتصادی روبهرو باشد. در چنین شرایطی، واحد تجربه مشتری باید نشان دهد که فعالیتهایش چگونه مستقیماً به موفقیت کسبوکار کمک میکند.
فورستر پیشنهاد میکند عملکرد واحد CX در چهار حوزه اصلی اندازهگیری شود:
موفقیت سازمان
فرهنگ مشتریمحور سازمان
تعامل و رضایت ذینفعان داخلی
تعالی عملیاتی
این راهنما برای هر حوزه، شاخصهای پیشنهادی و منابع جمعآوری داده را معرفی میکند.
طبق نظرسنجی جهانی Forrester در سال ۲۰۲۴، بیشتر تیمهای تجربه مشتری فقط موارد زیر را اندازهگیری میکنند:
میزان بهبود کیفیت تجربه مشتری
توسعه فرهنگ مشتریمحور
اما کمتر از نیمی از سازمانها اثر واقعی CX بر موفقیت کسبوکار یا میزان رضایت ذینفعان داخلی را اندازه میگیرند.
همین ضعف باعث میشود که در زمان کاهش بودجه، اولین بخشی که زیر سؤال میرود واحد تجربه مشتری باشد؛ زیرا ارزش مالی و سازمانی آن بهصورت شفاف نشان داده نشده است.
سؤال اصلی:
واحد CX چگونه به موفقیت پروژهها و کل سازمان کمک میکند؟
سه محور اصلی:
افزایش درآمد
کاهش هزینهها
افزایش تابآوری سازمان
نمونه شاخصها:
میزان درآمد حاصل از پروژههای بهبود تجربه مشتری
کاهش هزینه ارائه خدمات
کاهش هزینه جذب مشتری
کوتاه شدن زمان عرضه محصول به بازار
کاهش دوبارهکاری پروژهها
کاهش ریسک عرضه محصولات جدید
افزایش وفاداری مشتری
بهبود تصویر برند
سؤال اصلی:
واحد CX تا چه اندازه توانسته ذهنیت و رفتار مشتریمحور را در سازمان توسعه دهد؟
این حوزه سه بعد دارد:
نمونه شاخصها:
درصد کارکنانی که اثر خود بر تجربه مشتری را میشناسند.
درصد کارکنانی که مهمترین نقاط درد مشتری را میدانند.
درصد کارکنانی که برای بهبود CX آموزش دیدهاند.
میزان وجود اهداف مشتریمحور در ارزیابی عملکرد کارکنان.
نمونه شاخصها:
مشارکت کارکنان در پروژههای CX
مشارکت مدیران در ارتباط مستقیم با مشتری
تعداد پیشنهادهای بهبود ثبتشده
میزان باور کارکنان به پیشرفت سازمان در حوزه تجربه مشتری
نمونه شاخصها:
دسترسی کارکنان به داشبوردهای مشتری
میزان استفاده از دادههای مشتری
وجود شاخصهای CX در ابزارهای کاری
سهولت ارائه ایدههای بهبود توسط کارکنان
سؤال اصلی:
واحدهای مختلف سازمان چه تجربهای از همکاری با تیم CX دارند؟
سه بعد اصلی:
چند درصد مدیران اصلاً واحد CX را میشناسند؟
چند درصد علاقه دارند دوباره با تیم CX همکاری کنند؟
تعداد درخواستهای همکاری با واحد CX
تعداد واحدهای درگیر با پروژههای CX
میزان مشارکت مدیران
میزان اشتراک اطلاعات
همسویی اهداف کسبوکار با اهداف CX
نمونه شاخصها:
اعتماد مدیران به تیم CX
قابل اتکا بودن تیم
آسان بودن همکاری با تیم CX
اثربخش بودن خروجیهای تیم
رضایت از همکاری
سؤال اصلی:
واحد CX تا چه اندازه توانمند است و منابع خود را بهینه استفاده میکند؟
سه حوزه اصلی:
مهارتهای پایه CX
مهارت بهبود فرآیند
مهارت تسهیلگری و ارتباطات
مدت اجرای پروژهها
تعداد پروژههای انجامشده
تعداد برنامههای شنیدن صدای مشتری
تعداد آموزشهای برگزارشده
تعداد واحدهای تحت پوشش
هزینه نیروی انسانی
هزینه فناوری
هزینه آموزش
هزینه پروژههای بهبود
درآمد حاصل از خدمات داخلی
فورستر سه توصیه مهم ارائه میکند:
لزومی ندارد دهها KPI تعریف شود. مجموعهای محدود اما معنادار، اثربخشی بیشتری دارد.
تمام شاخصهای چهار حوزه را در یک داشبورد مدیریتی تجمیع کنید تا:
روند پیشرفت مشخص باشد.
نقاط ضعف دیده شوند.
جلسات مدیریتی بر اساس داده برگزار شوند.
داشبورد تنها برای گزارش نیست؛ بلکه ابزاری برای همراستاسازی مدیران، تعیین اولویتها و تصمیمگیری درباره سرمایهگذاریهای آینده است.
پیام اصلی این گزارش بسیار روشن است:
واحد تجربه مشتری نباید فقط کیفیت تجربه مشتری را اندازهگیری کند؛ بلکه باید بتواند ارزش خود را برای کل سازمان اثبات کند.
برای این کار لازم است عملکرد CX از چهار منظر ارزیابی شود:
اثر بر نتایج کسبوکار
اثر بر فرهنگ مشتریمحور
کیفیت ارتباط با ذینفعان داخلی
بهرهوری و بلوغ عملیاتی خود واحد CX
در نهایت، فورستر توصیه میکند این شاخصها بهصورت مستمر پایش و در اختیار همه کارکنان قرار گیرند تا فرهنگ تصمیمگیری مبتنی بر تجربه مشتری در سراسر سازمان نهادینه شود.