چک آخر

یادداشتی برای خوانندگان:

آنچه می‌خوانید، شاید تلخ باشد، اما واقعی‌ست.

روایتی از سال‌های کاریِ من در بیمارستان.

از میان پرونده‌ها، بعضی‌ها فقط عدد و امضا نبودند.

بعضی‌ها می‌آمدند و در جان آدم می‌ماندند.

این یکی، از همان‌هاست.

سال ۱۳۹۰ بود.

مدیر مالیِ یک بیمارستان بزرگ بودم.

بخشی از کارم، رسیدگی به هزینه‌های درمان بیماران سرطانی بود.

هر ماه، پرونده‌ها می‌آمدند.

اسم داشتند.

شماره داشتند.

مهر داشتند.

و عددهایی که باید پرداخت می‌شد.

کار من با عددها بود.

با جمع و تفریق.

با امضا.

اما بعضی روزها، زندگی از لای همین کاغذها رد می‌شد

و می‌آمد روبه‌روی آدم می‌نشست.

آن روز، یکی از همان روزها بود.

پشت میزم نشسته بودم که مسئول دفترم آمد داخل و گفت:

آقای کریمی، یک نفر می‌خواهد شما را ببیند.

گفتم:

بفرستید داخل.

مردی وارد شد.

لاغر بود.

چهل و چند ساله.

موهایش ریخته بود.

صورتش رنگ نداشت.

زیر چشم‌هایش گود افتاده بود.

پیدا بود درد، مدت‌هاست در تنش خانه کرده است.

سرطان لوزالمعده داشت.

آمده بود از هزینه‌های سنگین شیمی‌درمانی بگوید.

نشست و شروع کرد به حرف زدن.

آرام حرف می‌زد.

نه گلایه می‌کرد.

نه صدایش می‌لرزید.

نه می‌خواست دل کسی را بسوزاند.

فقط شرح می‌داد.

ساده.

شمرده.

و میان حرف‌هایش، خدا را شکر می‌کرد.

همین، بیشتر از هر چیز، مرا به‌هم ریخت.

آدم از کسی که تا گردن در رنج فرو رفته، انتظار شکایت دارد.

انتظار دارد بغضش زودتر از کلماتش برسد.

اما او انگار از جایی حرف می‌زد که دیگر جای اعتراض نبود.

از جایی که آدم، وقتی همه‌چیزش را از دست می‌دهد، دیگر با دنیا دعوا نمی‌کند.

فقط نگاهش می‌کند.

ساکت.

طولانی.

کم‌کم قصه‌اش را گفت.

همسرش دو سال قبل، از سرطان پستان مرده بود.

پسر یک‌ساله‌شان هم با سرطان خون به دنیا آمده بود

و یک سال بعد از مادرش، او هم رفته بود.

مرد مانده بود

با بدهی،

با خانه‌ای که فروخته شده بود،

با تنی که دیگر یارای ماندن نداشت،

و با عکسی از همسر و فرزندش.

عکس را از جیبش درآورد.

نگاهش به عکس، عجیب بود.

نه شبیه نگاه کسی که عزیزی را از دست داده است.

شبیه نگاه کسی بود که هنوز با آن‌ها زندگی می‌کند.

انگار فقط لحظه‌ای از او دور شده‌اند

و قرار است برگردند.

من نگاهش می‌کردم

و در درونم چیزی آرام فرو می‌ریخت.

با خودم می‌گفتم:

چرا بعضی‌ها این‌همه ظلم می‌کنند و سالم می‌مانند،

اما بعضی‌ها هرچه دارند، یکی‌یکی از دستشان گرفته می‌شود؟

چرا سهم بعضی آدم‌ها از دنیا، فقط تاب‌آوردن است؟

مرد اما آرام بود.

آرام‌تر از آن‌که بشود فهمید درونش چند بار ویران شده است.

بعضی آدم‌ها وقتی دیگر چیزی برای نگه‌داشتن ندارند، صدایشان کوتاه می‌شود.

نه از ضعف.

از فرسودگی.

حرف‌هایش که تمام شد، رفت.

در را هم آرام بست.

مثل کسی که نمی‌خواهد حتی رنج خودش، مزاحم دیگران باشد.

او رفت.

اما از ذهن من نرفت.

یک سال بعد، پرونده‌ای از بخش بیمه آمد روی میزم.

برای پرداخت در حسابداری.

چک را آوردند تا امضا کنم.

چشمم که به اسم افتاد، دستم مکث کرد.

خودش بود.

برای چند لحظه، همه‌چیز ساکت شد.

نه از آرامش.

از فهمیدن.

چک را امضا کردم.

خودکار را گذاشتم کنار دستم.

و فقط به این فکر کردم که او هم عجله داشت.

عجله داشت زودتر برود.

زودتر از سهم معمول یک زندگی.

برود پیش همسرش.

پیش پسرش.

سال‌ها گذشته است.

اما هنوز گاهی به او فکر می‌کنم.

به نگاهش.

به آن عکس.

به آن شکر عجیبی که میان آن همه ویرانی، از دهانش می‌افتاد.

بعدها فهمیدم تلخ‌ترین بخش ماجرا، مرگ او نبود.

تلخ‌تر این بود که او،

پیش از مرگش،

یک‌بار همسرش را دفن کرده بود،

یک‌بار پسرش را،

یک‌بار خانه‌اش را،

و چند بار، خودش را.

بعضی آدم‌ها یک بار می‌میرند.

بعضی‌ها، خیلی پیش‌تر از مرگ،

تمام شده‌اند.

جهان کوچک من؛ روایتِ بزرگِ جزئیات.

نویسنده: م. پاپا