#روایت_کوچک
غروب‌های اتوبان یادگار امام شبیه کلافی بازنشدنی است. چراغ‌های ترمزِ قرمز تا روی شیبِ پل کشیده شده بودند و شیشهٔ جلو، زیر بارانِ ریز و بخار نفس‌های ترافیک کدر شده بود. کمی مانده به تابلوی شرکت نیلپر، درست جایی که اتوبان پیچ ملایمی به سمت شمال می‌خورد و سرعت ماشین‌ها به حرکت مورچه‌وار می‌رسد، دیوارهٔ بتنی و بلند اتوبان قد علم کرده است؛ دیواری عظیم که رویش نقاشی دیواریِ بزرگی از چهرهٔ سالخوردهٔ یک پدر با شیارهای عمیق پیشانی، در کنار رشته‌کوهی صخره‌ای و خاموش نقش بسته و بالای آن، با خطی خوانا و شکیل نوشته‌اند: «پدر، نام دیگرش کوه است».
من این دیوارنگاره را صدها بار هنگام برگشت از دفتر دیده بودم، اما آن غروبِ سه‌شنبه، وزن آن نگاه و سنگینی کلماتش طور دیگری روی فرمان سایه انداخته بود. روی صندلی شاگرد، پوشه‌ای مقوایی با عطف سه سانتی‌متری قرار داشت؛ پروندهٔ پزشکی، ام‌آر‌آیِ مهره‌های گردن و برگهٔ تسویه‌حساب نهاییِ صندوق بازنشستگیِ مردی که تمام سال‌های جوانی‌اش را پشت باجهٔ سیمانیِ انبارِ راه‌آهن گذرانده بود. مردی که تا همین دو هفته پیش، محال بود اجازه دهد قبض تلفن یا تعمیر کولر خانه را کسی جز خودش دست بگیرد.
ترافیک قفل شد. ترمز دستی را بالا کشیدم. نگاهم روی چهرهٔ سنگیِ روی دیوار و چشم‌های خیره‌اش به افق قفل ماند. «کوه»… واژه‌ای که در شعرها و حرف‌های روزمره آسان خرج می‌شود، اما وقتی از نزدیک لمسش می‌کنی، متوجه ریزش‌های خاموشش می‌شوی؛ سنگ‌ریزه‌هایی که در تاریکی فرومی‌ریزند بی‌آنکه صدایی بدهند. سه ساعت قبل در مطب، وقتی پزشک متخصص کلیشه‌ها را روی نگاتوسکوپ جابه‌جا می‌کرد، پدرم ساکت نشسته بود. دست‌های پینه‌بسته‌اش را روی زانوهای شلوارِ پارچه‌ایِ اتوخورده‌اش قفل کرده بود و با وسواس به نوک کفش‌هایش نگاه می‌کرد؛ همان کفش‌های چرمیِ مشکی که بندِ لنگهٔ چپش ناشیانه گره خورده بود، چون مفصل انگشت اشاره‌اش از شدت تورم و آرتریت دیگر کاملاً خم نمی‌شد.
دکتر با لحنی خشک و اداری گفت: «مهره‌ها تحلیل رفته، دیسک‌های سه و چهار تقریباً روی هم خوابیده‌اند. بار سنگین اصلاً، پله مطلقاً ممنوع. حتی نشستن طولانی‌مدت هم فشار مستقیم وارد می‌کند.»
پدرم حتی سرش را بلند نکرد تا چشم در چشم دکتر شود. فقط گوشهٔ سبیل خاکستری‌اش تکان کوری خورد و آرام گفت: «چشم آقای دکتر.» این تمام مقاومت تکیه‌گاهی بود در برابر حکمی که سی سال سرپا ایستادن، بار کشیدن و آبروداری کردن را یک‌شبه مسکوت می‌گذاشت.
در مسیر برگشت، سکوت کابین ماشین از غرش موتور کامیون‌های لاین کنار سنگین‌تر بود. نپرسید ویزیت چقدر شد یا دفترچه تا کِی اعتبار دارد. فقط وقتی سر میدان پیچیدم، دستِ لرزانش را دراز کرد و ولوم رادیو را که داشت ترافیک بزرگراه‌ها را می‌خواند، پایین آورد. بعد بدون آنکه نگاهم کند، با صدایی خفه گفت: «فردا صبح سر ساعت هفت نباشی، وانتِ تخلیه می‌آید آهن‌های ضایعاتیِ پشت‌بام را ببرد… خودم حواسم به دخل‌وخرجش هست.» می‌خواست بقبولاند که زمین‌گیر نشده، می‌خواست ثابت کند هنوز ستونی هست که بار را به دوش بکشد؛ اما طنین لرزان صدایش، پژواکِ ترکی عمیق در دل صخره‌ای زیر برف سنگین دی‌ماه بود.
صف ماشین‌ها تکان خورد. دنده یک را جا زدم و کلاچ را به آرامی رها کردم. نور چراغ‌های ترمز روی آسفالت خیس شیار انداخته بود. در آینهٔ بغل، تصویر پدرِ نقاشی‌شده روی دیوار بتنی آرام‌آرام در تاریکی و دود فرو رفت.
کوه هرگز یک‌باره فرو نمی‌ریزد تا کسی خبردار شود؛ کوه در سکوتی بی‌رحم ذره‌ذره فرسایش می‌یابد. ضربه‌های باد و سوزِ سالیان را در شکاف‌هایش پنهان می‌کند و درست وقتی متوجه تهی‌شدنِ توانش می‌شوی که برفِ کهنسالی همهٔ قله‌اش را پوشانده باشد. شیشه را کمی پایین دادم. باد نم‌دارِ یادگار پوستم را گزید. دستم را روی پوشهٔ ضخیمِ صندلی گذاشتم؛ برای نخستین‌بار عمق این حقیقت را فهمیدم که تکیه‌گاه بودن، چه بهای ویران‌کننده‌ای از جانِ خودِ کوه می‌گیرد.
✍️ * جهان کوچک من؛ روایتِ بزرگِ جزئیات
🖋️ نویسنده: م. پاپا
صاحب و نویسندهٔ کانال «جهان کوچک من»*
