صدای قیژقیژِ مداوم و سنگینِ آهن بر آهن، زودتر از خودش به کوچه میرسید. مردی با فریاد میخواند: «آی چرخوفلکی…» و بچهها با دمپاییهای لنگهبهلنگه و سکههای عرقکرده در مشت، از خانهها بیرون میدویدند.
پسرک، خیره مانده بود به آن سازه فلزیِ زنگزده که بر گاری جا خوش کرده بود؛ همان هیولای دوستداشتنیِ سالهای دور. تمام داراییاش، یک سکهی پنجریالیِ مچالهشده بود که ته جیبش سنگینی میکرد؛ بهای رسیدن به بزرگترین رؤیای آن روزها.
مرد چرخوفلکی سکه را گرفت، در دخل کوچک چوبی انداخت و با دستهای پینهبستهاش، زنجیر صندلی زردرنگ را بست.
چرخ با تکانی شدید به راه افتاد. هر بار که مرد به اهرم آهنی فشار میداد، زمین از او دورتر میشد و سقف دنیا نزدیکتر. وقتی صندلی به اوج میرسید و چند ثانیهای در بالاترین نقطه میایستاد، پسرک دستهایش را بالا میبرد؛ انگار میخواست از لبه آسمان چیزی بردارد و در جیبش بگذارد.
در خیال هشتسالگیاش، فاصله او تا آسمان فقط چند سانتیمتر بود. باد خنکی که به صورتش میخورد، بوی کاهگلِ نمخورده دیوارهای کوچه را داشت. همهچیز در همان ارتفاعِ سهمتری، ساده، در دسترس و امن به نظر میرسید. فکر میکرد اگر دستش را دراز کند، میتواند تکهای از ابرهای سفید را بچیند و برای همیشه نگه دارد.
سالها گذشت.
پسرک بزرگ شد، پلههای ترقی را یکییکی بالا رفت و در طبقه بیستوهشتمِ یک برج مدرن، پشت میز مدیریت ایستاد. حالا او واقعاً به آسمان نزدیکتر بود؛ ارتفاعی واقعی که دیگر به خیال احتیاج نداشت. اما هر بار که از پشت پنجرههای قدی، به شهر شلوغ و آدمهای کوچکِ پایین نگاه میکرد، سهمی از آسمان را احساس نمیکرد.
آن بالا، باد بوی کاهگل نمیداد؛ بوی اضطراب میداد و ترسِ سقوط.
در دنیای بزرگسالی، بالا رفتن دیگر رایگان نبود؛ و به بهای یک سکه پنجریالی هم تمام نمیشد. هرچه بالاتر میرفت، پیوندهایش با زمین سستتر میشد و فاصلهاش با سادگی، بیشتر.
گاهی بهای بزرگ شدن این است که در مرتفعترین نقطههای زندگی بایستی،
اما تمام وجودت تمنای همان صندلی زردِ لرزان را داشته باشد؛
صندلیای که بالاترین نقطهاش، سقفِ تمام خوشبختیهای جهان بود.
• جهان کوچک من؛ روایتِ بزرگِ جزئیات.
نویسنده: م. پاپا