
#روایت_کوچک
با الهام از داستان امین مظاهری عزیز و تقدیم به او
صفحهٔ گوشی را که روشن کردم، یادداشت تازهٔ امین مظاهری با آن تیتر گزندهاش لغزید روی نورِ سردِ اتاق: «کتابهای خیابان انقلاب، از قحطی نان تا حراج دلتنگی». ساعت از نیمهشب گذشته بود و من پشت میز کارم، میان انبوهی از اسناد مالی و ترازنامههای بستهنشده نشسته بودم. فنجان چای سرد شده بود و بارانِ پاییزی، شیشهٔ پنجره را قلقلک میداد. نوشتهٔ امین، روایتِ سرگردانیاش در پاساژ مهتاب و مواجهه با آن جلدِ چرمیِ چاپ بمبئیِ سعدی بود؛ همانجایی که عکسش را فرستاده بود: یادداشت خطیِ میرزا علیاصغر در سال ۱۳۲۱ قمری، زیر فشار گرانی نان و دلتنگیِ فراقِ ماهمنظر، و بالای سرش قیمتگذاریِ سردِ شفیعی، کتابفروشِ کهنهکار راسته، برای کلکسیونر لواسان و فرمانیه.
متنِ امین را که میخواندم، حس میکردم انگار دو نویسنده، روی دو صندلیِ موازی اما در دو انتهای این شهرِ شلوغ، به یک نقطه خیره شدهایم. او از زخمِ حراجِ رنج در دکانِ شفیعی نوشته بود — همان کسی که دیروز دستخطِ پدرانهی آدمها را گرم و ارزان وزن میکرد — و من از پشت شیشهی این اتاق که ستونهای ترازنامهاش هیچوقت حجم واقعیِ خستگیِ کارگران را نشان نمیدهند. گوشی را برداشتم و پیامکی کوتاه برای امین فرستادم: «رفیق! شفیعیها همیشه هستند تا سندِ دلتنگیِ آدمها را به پنتهاوسنشینها بفروشند؛ اما این ماییم که باید نگذاریم عطرِ نان و آهِ میرزا علیاصغر زیر چرخدندههای این بازار گم شود.»
چند دقیقه بعد، گوشی زنگ خورد. صدای بم و آرامِ امین از پشت خط آمد: «مسعود، دیدی چطور تاریخ را وزن میکنند؟ سعدیاش بهانه است؛ قیمت روی آن آهی میگذارند که وسط قحطیِ گندم روی کاغذ مانده.» گفتم: «امین جان، شغلِ من دو دو تا چهارتای اعداد است، اما این یک فرمول حسابداری ندارد. ما هر دو داریم به یک درد نگاه میکنیم؛ تو با عینکِ جستوجو در زیرزمینِ مهتاب، و من با قلمِ ترازوی دل توی این جهانِ کوچک.»
پس از قطع تماس، پنجره را کمی باز کردم. بوی خاک بارانخوردهی خیابان با عطرِ تند کاغذهای روی میز درهم آمیخت. شهر در سکوتِ سنگینِ شب فرو رفته بود؛ موتورسوارهایی که پیکِ بستههای اضطراری بودند و کارتنخوابهایی که پشت شمشادها گم میشدند. ما مینویسیم تا این جزئیاتِ حقیر اما زندهی انسانی، زیر غبارِ ماشینِ بزرگِ مدرنیته دفن نشوند. امین راست میگفت؛ تاریخ کتابِ شاهان نیست، حاشیهی همین دفترچههای کاهیِ پارهپاره است که کسی برایش حسابرس تعیین نکرده.
ترازنامه را بستم و قلم را گذاشتم روی جلدِ چرمی سررسید. به خودم نگاه کردم؛ مدیری که شبها حسابِ دلِ آدمها را در روایتهای کوتاه جمع میزند. به صفحهٔ گوشی خیره شدم و این سطور را برای کانالِ «جهان کوچک من» زمزمه کردم:
«من تمام عمرم با ستونِ بدهکار و بستانکار زیستهام، اما هنوز هیچ فرمولی در هیچ حسابداریِ مدرنی نتوانسته نرخِ حقیقیِ یک آه را محاسبه کند. ترسناکترین قحطیِ این شهر، گرانیِ گندم نیست؛ روزی است که رنجِ انسان، در غرفهٔ عتیقهفروشها به بهانهای برای تماشا تبدیل شود!»
✍️ جهان کوچک من؛ روایتِ بزرگِ جزئیات
🖋️ نویسنده: م. پاپا
صاحب و نویسندهٔ کانال «جهان کوچک من»