چرا نظارت بیشتر همیشه به معنی بهرهوری بیشتر نیست؟
🕷️ تو آفیس جنگلی، عنکبوت مدیر عادت عجیبی داشت.
فکر میکرد اگه هر چیزی رو چند بار چک کنه، احتمال اینکه درست انجام بشه هم چند برابر میشه.
برای همین، صبح هنوز ساعت ۹ نشده بود که از سنجاب، منشی شرکت، پرسید:
🕷️ «فلانی اومده؟»
🐿️ «بله.»
🕷️ «الان داره چی کار میکنه؟»
🐿️ «فکر کنم مشغول کارشه.»
عنکبوت ابروهاش رو بالا انداخت.
🕷️ «فکر کنم یعنی چی؟ برو ببین!»
سنجاب رفت و چند دقیقه بعد برگشت.
🐿️ «داره روی گزارش کار میکنه.»
🕷️ «چقدرش رو انجام داده؟»
🐿️ «نمیدونم.»
عنکبوت با تعجب نگاهش کرد:
🕷️ «پس از کجا بدونم واقعا داره کار میکنه؟!»
روباه که آن طرف اتاق نشسته بود و مسئول نظارت بر روند کارها بود، همه اینها را میشنید.
چیزی نگفت.
فقط در دفترش نوشت:
🦊 «مدیر فکر میکنه هرچی بیشتر پیگیری کنه، بهرهوری بیشتر میشه.»
───
چند روز بعد...
پیگیریها بیشتر شد.
گزارشها بیشتر شد.
پیامها بیشتر شد.
جلسهها هم بیشتر شد.
اما یه چیز عجیب بود:
کارها بیشتر نشدند!
روباه تصمیم گرفت کمی دقیقتر بررسی کنه.
متوجه شد کارمندها بخشی از وقتشان را صرف انجام کار نمیکنند؛
صرف این میکنند که به عنکبوت ثابت کنند دارند کار میکنند.
یکی گزارش مینوشت.
یکی گزارش گزارش قبلی را آماده میکرد.
یکی دنبال اطلاعاتی بود که ثابت کند چرا کارش هنوز تمام نشده.
و یکی هم ظاهرا مشغول کار بود...
البته در واقع داشت فکر میکرد اگر عنکبوت دوباره بپرسه «چی شد؟»، این بار چه جوابی بده! 🙄
روباه همونجا به یه سؤال رسید:
🦊 نظارت بیشتر واقعا یعنی بهرهوری بیشتر؟
───
نظارت با کنترل فرق دارد
البته که نظارت لازم است.
مدیر باید بداند پروژه در چه مرحلهای است، چه مشکلی وجود دارد و آیا تیم به کمک یا منابع بیشتری نیاز دارد یا نه.
اما یک مرز باریک وجود دارد:
نظارت یعنی دیدن مسیر و نتیجه.
کنترل یعنی تلاش برای مدیریت تکتک قدمهای مسیر.
مثلا اینکه بدانیم یک گزارش تا فردا باید آماده شود، نظارت است.
اما اینکه امروز ساعت ۱۰، ۱۱، ۱۲ و ۲ بپرسیم:
❌ «چقدرش انجام شده؟»
❌ «الان روی کدوم قسمتی؟»
❌ «چرا این قسمت هنوز تموم نشده؟»
❌ «بفرست ببینم چی کار کردی.»
دیگر کمکم از نظارت فاصله میگیریم و وارد قلمرو کنترل میشویم.
و مشکل از همینجا شروع میشود.
───
وقتی کارمند مجبور میشود «کار کردنش» را هم ثابت کند
فرض کنید برای انجام یک کار، دو ساعت تمرکز لازم است.
اما هر نیم ساعت یکبار باید وضعیت کار را توضیح بدهد.
هر بار باید ذهنش را از کاری که انجام میدهد جدا کند، پاسخ بدهد و دوباره برگردد سر کار.
حالا اگر این اتفاق برای همه اعضای تیم بیفتد، چه چیزی به دست میآوریم؟
اطلاعات بیشتر برای مدیر.
و احتمالا:
تمرکز کمتر برای کارکنان.
گاهی افراد آنقدر درگیر نشان دادن اینکه مشغول کار هستند میشوند که فرصت کمتری برای خود کار کردن پیدا میکنند.
اینجاست که کنترل زیاد، به جای افزایش بهرهوری، خودش تبدیل به یک کار اضافه میشود.
───
چرا مدیرها این کار را میکنند؟
گاهی دلیلش سادهتر از چیزی است که فکر میکنیم:
کنترل کردن به مدیر حس اطمینان میدهد.
وقتی مدیر نمیداند یک پروژه دقیقا در چه وضعیتی است، طبیعی است که بخواهد بیشتر پیگیری کند.
اما اطلاعات بیشتر همیشه به معنای مدیریت بهتر نیست.
گاهی به جای اینکه یک سیستم مناسب برای پیگیری نتیجه داشته باشیم، خود مدیر تبدیل میشود به سیستم پیگیری!
پیام بیشتر.
گزارش بیشتر.
جلسه بیشتر.
پیگیری بیشتر.
و در نهایت...
همه بیشتر کار میکنند، ولی لزوما کار بیشتری انجام نمیشود. 😄
───
شاید سؤال را باید عوض کنیم
به جای اینکه مدیر هر چند ساعت یکبار بپرسد:
«چی شد؟»
شاید بهتر باشد از ابتدا مشخص کند:
✅️ چه نتیجهای میخواهیم؟
✅️ چه کسی مسئول آن است؟
✅️ چه زمانی باید تحویل داده شود؟
✅️ معیار موفقیت چیست؟
✅️ اگر مشکلی پیش آمد، چه زمانی باید اطلاع داده شود؟
وقتی این موارد روشن باشند، دیگر لازم نیست مدیر برای اطمینان از انجام کار، دائما بالای سر افراد باشد.
این یعنی اعتماد بیشتر، بدون اینکه نظارت را کنار بگذاریم.
───
🦊 نتیجهگیری روباه
روباه بعد از چند روز بررسی، نتیجهاش را به عنکبوت گفت:
🦊 «به نظرم ما بیشتر از اینکه روی کارها نظارت کنیم، داریم آدمها رو کنترل میکنیم.»
عنکبوت کمی فکر کرد.
🕷️ «خب فرقشون چیه؟»
روباه لبخند زد:
🦊 «اینکه تو میخوای بدونی کار انجام شده یا نه.
ولی الان میخوای بدونی کارمند دقیقا در هر لحظه داره چه کار میکنه.»
سنجاب که کنارشان ایستاده بود، آرام گفت:
🐿️ «من فقط یه سؤال دارم... از فردا لازم نیست برای نفس کشیدن هم گزارش بدم؟»
عنکبوت چیزی نگفت.
روباه خندید.
سنجاب هم رفت سراغ کارش.
و شاید مهمترین چیزی که عنکبوت آن روز فهمید این بود:
🕷️ مدیری که همیشه مراقب کارمند است، لزوما مدیر بهتری نیست.
گاهی بهترین نظارت این است که:
نتیجه را روشن کنیم، اعتماد کنیم و اجازه بدهیم آدمها کارشان را انجام بدهند.
───
این موضوع را در لینکدین هم از زاویه دیگری مطرح کردهام:
حالا نوبت شماست:
به نظرتان مرز بین نظارت و کنترل کجاست؟
تا حالا شده پیگیری زیاد در محیط کار، خودش تبدیل به مانعی برای انجام کار شود؟
#مدیریت #رهبری #محیط_کار #بهره_وری #آفیس_جنگلی #روباه_آفیس_جنگلی