
بسیاری از برنامههای زمان بندی در همان لحظه متولد شدن شکست میخورند؛ نه به خاطر خطای نرمافزاری یا نابلدی در کار با ابزارها، بلکه به این دلیل ساده که نرمافزار برای «حل مسئله» باز میشود، نه برای «ثبت راه حل».
وقتی منطق مهندسی کار در ذهن یا روی کاغذ شفاف نیست، باز کردن P6 یا MSP فقط فرآیند سردرگمی را ماشینی و رنگ آمیزی میکند. برای داشتن فایلی که در طول پروژه بتوان به آن تکیه کرد و در زمان ادعاها و کلیم پشتوانه تیم باشد، ساختار زمان بندی باید شبیه یک سازه مهندسی بنا شود.
پی ریزی ساختار کار (WBS بر اساس واقعیت، نه توهم)
اولین اشتباه مرسوم، مخلوط کردن لیست وظایف افراد با ساختار شکست کار است. WBS چک لیست کارهای روزمره نیست، نقشه خردشده اقلام نهایی پروژه است.
اگر در سطح آخر شکست، نتوانید مرز تحویل یک آیتم را مشخص کنید، در ادامه نه حجم واقعی آن قابل ردیابی است و نه درصد پیشرفت فیزیکیاش معنا دارد. بسته کاری باید به قدری شفاف باشد که خروجی آن با چشم دیده یا تحویل گرفته شود.
رابطه فعالیتها؛ منطق اجرای پروژه روی کاغذ
هیچ فعالیتی در پروژه جدا از بقیه انجام نمیشود. برای مثال، اجرای سقف به آماده بودن ستونها وابسته است و شروع نازک کاری هم معمولاً به پایان بخشی از کارهای تأسیساتی گره میخورد. برنامه زمان بندی باید همین وابستگیهای واقعی را نشان دهد، نه اینکه فعالیتها فقط کنار هم در یک جدول چیده شوند.
در تعریف روابط، ابتدا مشخص کنید هر کار واقعاً به پایان کدام فعالیت وابسته است و کدام فعالیتها میتوانند همزمان پیش بروند. رابطه پایان به شروع (FS) در بسیاری از موارد انتخاب مناسبی است؛ اما روابط دارای هم پوشانی یا تأخیرهای زمانی را فقط وقتی به کار ببرید که پشتوانه اجرایی روشنی دارند. استفاده بیدلیل از آنها میتواند ترتیب کارها و شناوری فعالیتها را گمراه کننده نشان دهد.
همچنین، زنجیره فعالیتها باید به شروع و پایان پروژه متصل باشد. فعالیتی که پیش نیاز یا پس نیاز ندارد، ممکن است از محاسبات شبکه جا بماند و تصویر نادرستی از مسیر بحرانی و زمان پایان پروژه بسازد.
برآورد زمان؛ تلاقی حجم و توان ماشینآلات
مدت زمان فعالیتها از روی تقویم ذهنی یا خواسته کارفرما نوشته نمیشود؛ از ترکیب دو فاکتور به دست میآید:
· حجم واقعی مصالح یا احجام کار
· ظرفیت عملیاتی تجهیزات و نیروی انسانی مستقر
اگر برنامه بر اساس ظرفیت واقعی بسته نشود، تقویم کارگاه خیلی زود مسیر جداگانه ای پیش خواهد گرفت.
عدم توجه به قیود واقعی کارگاه و ایجاد روابط همپوشان کاذب، دقیقاً همان نقطهای است که بستر انحراف پروژه را میسازد؛ موضوعی که قبلا به طور مفصل در مقاله تاخیرات پروژه به دلایل ریشهای آن پرداخته ام.
کالیبره کردن تقویمها
تعطیلات رسمی تقویم تنها بخش ماجرا نیست. فصلهای بارندگی، روزهای بتنریزی، محدودیتهای ترافیکی برای تردد بونکرها و زمانبندی سفارش و ترخیص متریال، همگی تقویمهای متفاوتی میخواهند. خوراندن یک تقویم عمومی به کل فعالیتها، اولین شکاف بین تئوری و واقعیت است.
قفلگذاری و انجماد منطق
پس از چیدمان شبکه و کنترل این که هیچ فشاری روی تخصیص غیرممکن منابع نباشد، آنچه ثبت میشود «سند توافق اجرایی» طرفین قرارداد است. از این نقطه، برنامه دیگر قرار نیست برای تطابق با تاخیرها دستکاری شود؛ قرار است آینهای باشد که انحرافها را بدون تعارف و تعصب نشان دهد.
ارادتمند شما
بهادری