
چیزی هست که هیچوقت با صدای بلند نگفتیم: برای بخش قابلتوجهی از زنان، گرسنگی یک وضعیت موقت نیست. گرسنگی یک وضعیت شناختیـه که زیر همهچیز جریان داره؛ جلسه، گفتوگو، اوورتینک. برای بیشتر ما این گرسنگی، از وقتی شروع شد که متوجه شدیم بدنمون زیر ذرهبین قرار گرفته.
من ۱۱ سالم بود.
تابستان، کنار استخر نشسته بودم و سعی میکردم گفتوگویی رو دنبال کنم که مدام از دستم میرفت. تصمیم گرفته بودم قبل از شروع کلاس ششم تا جای ممکن کم غذا بخورم. برنامهام روزی یک بسته کلوچه بود؛ کلوچههایی بدون چربی که مخصوص زنها و دخترهایی ساخته شده بودن که یادشون داده بودن میل به غذا چیزیـه که باید کنترلش کرد. اما کلوچه درد گرسنگی رو دوا نمیکرد، چون گرسنگی ترجیح نیست. وقتی به بدن غذا نمیرسه، زیستشناسی کار خودش رو میکنه و سیگنالهایی میفرسته که هرچیز دیگه رو کنار میزنن.
درباره سال تحصیلیای که در پیش بود حرف میزدیم. اما توجهم مدام پرت میشد. فکری شروع میشد و توش گیر میافتادم: چقدر تا شام مونده؟ چقدر شام میتونم بخورم؟ دوستی داستان بلندی تعریف میکرد و میفهمیدم بیشترش رو نشنیدم. صدایی بلندتر تمام ذهن رو پر کرده بود. یک هفته بعد، روز اول مدرسه، مادر یکی از دوستان، من رو دید، برانداز کرد و هیکل جدیدم رو تبریک گفت. با مهربانی گفت. یک زن بزرگسال به بدن گرسنهی یک بچه نگاه کرد و تأییدش رو به شکل لطف، هدیه داد. من هم موضوع رو پذیرفتم و قواعد بازی رو یاد گرفتم، قبل از اینکه حتی بتونم اسمی روش بذارم: چیزی از من گرفته شده بود و چیزی به جاش بهم داده بودن.
سالها بعد فهمیدم این فقط تجربه من نیست. در سال ۱۹۴۴، طی یک آزمایش علمی، ۳۶ مرد سالم رو در دانشگاه مینهسوتا وارد یک دوره ششماهه نیمهگرسنگی کردن و میانگین کالری روزانهشون رو از حدود ۳۴۷۰ به ۱۵۷۰ رسوندن. چیزی که پژوهشگرها ثبت کردن، از بین رفتن توانایی فکر کردن نبود؛ اشغال تدریجی ذهن توسط گرسنگی بود. مردها وسط گفتوگو به غذا فکر میکردن، موقع انجام کار ذهنشون به سمت غذا میرفت، کتاب آشپزی جمع میکردن و مدت زیادی به منوی رستورانها خیره میشدن. توانایی شناختی سر جاش بود، اما اراده و ظرفیت استفاده ازش تحتتأثیر قرار گرفته بود.
پژوهشهای بعدی هم نشون داده که محدود کردن غذا میتونه حافظه، توجه و انعطافپذیری شناختی رو کاهش بده؛ نه اینکه هوش از بین بره، فقط اینکه بخشی از منابعی که برای فکرکردن لازم داریم، صرف کنترل چیزی میشه که بدن مدام به ما یادآوری میکنه: غذا میخوام!
من بعدها پزشک شدم و طوری عادت کرده بودم به این صدا که حتی بهش توجه نمیکردم. وقتی فرصت داشتم غذا میخوردم، وقتی که قرار نبود روند کارم رو به هم بزنه. سال سوم پزشکی، یک پزشک ارشد مرد نگاهی بهم انداخت و گفت چه خوب که هیکلت رو حفظ کردی، این نشون میده که جدیت داری. سالها بعد، بعد از تولد فرزند دومم، بیمار شدم و وزن زیادی از دست دادم. وقتی به محل کار برگشتم، یکی از همکاران مرد بهم گفت: بالاخره بعد از بچهدار شدن برگشتی سر جای خودت. بدن ضعیف و بیمار من بهعنوان یک موفقیت دیده شده بود. بعد از این قضایا، ناخواسته به این سمت رفتم که کمتر غذا بخورم و این فرم بدنی رو حفظ کنم، حتی با اینکه صبر و تمرکزم کمتر شده بود. هنوز نمیتونستم چیزی که امروز میبینم رو نامگذاری کنم.
امروز این موضوع رو در زنانی میبینم که به مطبم میان و از خستگی، زودرنجی و ناتوانی در دنبالکردن یک فکر تا آخرش صحبت میکنن. خیلی زود صحبت به یک عدد میرسه: وزن. عددی که در تمام زندگی بابتش تشویق یا شماتت شدن. زنی که سایز لباسش رو حفظ کرده، دائماً با این نظر روبرو میشه که چقدر خوب به نظر میرسی. زنی که استخونبندی درشتی داره، چنین چیزی نمیشنوه. موضوع یک سیستم پاداش بسیار منظمه که این زنان بهش واکنش نشون دادن. توجه، سرمایهی محدودیه. گرسنگی بخشی از سرمایه رو میگیره. انضباط رو تحسین میکنیم ولی درباره هزینهای که داره حرفی نمیزنیم.
دختر من ۱۱ ساله است؛ دقیقاً همسن من در اون روز کنار استخر. و وقتی بهش نگاه میکنم، همزمان اون دختر رو هم میبینم که تأیید مادر دوستش رو برای خودش نگه داشت و بدون اینکه کسی بهش توضیح بده فهمید برای بهدستآوردن دوبارهی اون تأیید چه هزینهای پرداخت کنه.
به عنوان پزشک باید بگم که نمیتونی چیزی رو درمان کنی که هنوز اسمی روش نذاشتی. پس این رو باید بلند گفت: گرسنگیای که به زنان یاد میدیم نادیده بگیرن، فقط یک مسئلهی شخصی نیست. انضباط یا انتخابی در جهت سلامت نیست. میتونه یک هزینهی شناختی باشه که از کودکی تا بزرگسالی همراه زنان میمونه و به جایی میرسه که شاید فکر کنن این فقط بخشی از اونهاست، سلیقهشونه و چیزی طبیعیه. نمیدونیم اگر این صدای تکراریِ «غذا بخور» وجود نداشت، زنان چه فکرهایی رو تا آخر دنبال میکردن و چه ایدههایی کامل میشد.
صدای گرسنگی هیچوقت صدای شکست نبود. صدای بدنی بود که فریاد میزد چه نیازی داره؛ در حالی که فرهنگ با صدای بلندتری اصرار میکرد که اون نیاز اهمیتی نداره.
منبع: https://aeon.co/essays/a-hungry-woman-is-easier-to-dismiss-than-a-well-fed-woman