جملهای که برای عنوان این بخش انتخاب کردم، دیالوگ یکی از شخصیتهای مورد علاقهام در یک مجموعه مانگا (کتاب مصور ژاپنی) بود.
چینش کلمات در این جمله حس بسیار عجیبی دارد. در ظاهر یک دعوت است برای تنهایی نمردن. ولی من حس میکنم بیشتر شبیه یک درخواست است برای منصرف شدن. که شاید یکی از آن دو نفر بتواند دیگری را منصرف کند.
در چندین بخش قبل درباره خودکشی نوشتم. اگر میلتان میکشد میتوانید آن را در اینجا مطالعه کنید.
باری، یکی از احساسات گریبانگیر افسردگان، احساس پوچی است. احساس اینکه این من، دیگر به اندازه کافی، کافی نیست. احساس اینکه لیاقت ندارد.
چند وقت پیش درباره نتیجه تحقیقی میخواندم که رابطه دوسویه افسردگی و عزت نفس پایین را بررسی میکرد. اینکه عزت نفس پایین احتمال ابتلا به افسردگی را افزایش داده و افسردگی هم عزت نفس را کاهش میدهد.
این احساسِ به قدر کافی، کافی نبودن را بهخوبی میشناسم.
چون وقتی به ذهنم رسید که با کسی خودکشی دو نفره داشته باشم برای این بود که به هیچ دردی نمیخوردم. این احساس به دردی نخوردن، درد بدی بود.
علل کمبود عزت نفس و راهکارهای افزایش آن، مبحث بسیار گستردهای است که واقعاً در این مقال نمیگنجد.
ولی برای وقتهایی که افسردگی این حس را به ما میدهد یک راهکار درست و حسابیای وجود دارد.
اینکه اول سعی کنیم کارهای نیکمان را در گذشته به خاطر بیاوریم. به خودمان یادآوری کنیم که ما هیچوقت مهره سوخته نبودیم. یادآوری کنیم در فصلهای گذشته زندگی خود در کنار همه اشتباهاتمان، نیکی هم کردهایم.
به خودمان یادآوری کنیم این مایی که الآن مثل سرباز مجروح فقط دارد دست و پای سربازان دیگر را میگیرد، روزی خودش کلیدیترین مهره بازی بوده است.
به یاد خودمان بیاوریم چه راهی را در زندگی خود آمدیم.
و دوم اینکه سعی کنیم در روزهای افسردگی هر روز به یک نفر کمک کنیم. البته ما انتظار نداریم که هر روز یک زندانی جرایم نقدی را آزاد کنیم یا یک نفر را از مرگ نجات دهیم.
منظور از کمک، همان کارهای ارزشمند شاید کوچکی است که از دستمان برمیآید.
حتی اگر امروز فقط زورم میرسد که برای پرندهها در لبه پنجره غذایی بریزم. یا به گلدانم آب بدهم و با دستمال خیس برگهایش را تمیز کنم. حتی اگر فقط امروز زورم به این میرسد که ۱۰ هزار تومن برای حمایت از کودکان سرطانی محک واریز کنم. حتی اگر امروز تنها موقعیتی که دارم این است که به مادربزرگم زنگ بزنم و بعد مدتها حالش را بپرسم.
اینکه امروز با اعضای خانوادهام مهربانتر باشم یا در مسیرم برای یکی از کودکان کار، خوراکی بخرم.
این کارهای نیک، هرچقدر کوچک ولی برای قلب و روح و جسم ما آرامشی بزرگ میآورد.
اینکه امروز سعی کنم شهروند بهتری باشم. حتی کمی. خیلی کم.
که مثلاً امروز هیچ زبالهای را روی زمین نریزم. استفاده بیمورد از پلاستیک نکنم. به حقوق افراد دیگر احترام بگذارم.
که مثلاً امروز در خانه، زباله خشک و تر را جدا کنم. این کار یکی از شایستهترین کارهای ممکن است. یا مثلاً به درختان حیاط آب بدهم.
اینکه سعی کنم با حیوانات مهربانتر باشم. به حقوق گیاهان احترام بگذارم. بله، حقوق گیاهان. همان موجودات زنده و هوشیار سبز که بسیار دارای شعور هستند.
که اگر درختی دیدم بهش زخم نزنم. که مثلاً امروز به فضای سبز نزدیک خانهام رفته و زبالهها را جمعآوری کنم. یا مثلاً خاک گلدانم را بعد مدتها عوض کنم که گیاهم جای راحتی داشته باشد.
همه همین کارهای نیک و کوچک، ما را نجات میدهد.
چند هفته پیش سر یکی از کلاسها، استادم بهطور مفصل درباره موضوعی به نام اثر پروانهای صحبت کرد. اینکه کوچکترین کارهای ما تأثیرات بزرگی به همراه دارد.
اینکه همین کارهای اندک و خوب، بزرگترین التیامها را برایمان میآورد.
اینکه همین کارهای درستی که کسی بعد انجامش تشویقمان نمیکند، قویترین مرهمها را برایمان دارد.
اینکه با همینها ما دوباره کافی میشویم.
من خودم معجزه این نیکَکها، کارهای نیک کوچک، را دیدهام.
به عنوان حسن ختام این بخش هم اینگونه بگویم که اثر پروانهای نام علمیتری داشت و من دوست داشتم آن نام علمیتر را بگویم که نوشتهام علمیتر باشد. ولی چون حافظهام برای حرفهایی که سر کلاس میشنوم از حافظه ماهی، دو واحد کمتر است، هر چه فکر میکنم یادم نمیآید...
باری؛ این بخش ادامه دارد...