
الآن که مشغول نوشتن این کلمات هستم، دوست دارم روی پشتبام ساختمانی که از پنجرهٔ اتاقم پیداست، یک تکتیرانداز کشیک من را بکشد و در لحظهای که سرم تکانی ندارد، به مغزم شلیک کند و تیرش خطا نرود. یک هدشات تمیز...
من بهخوبی میدانم چه حسی دارد وقتی دیگر قادر به ادامه دادن نیستیم. وقتی برداشتن یک قدم دیگر در مسیر زندگی، برایمان غیرقابلتحمل میشود. انگار که به زانوی هر دو پایمان شلیک شده است. مگر میشود با درد و خونریزی قدم برداشت؟
من بهخوبی میدانم اینکه سرتاسر وجودت یک صدا بگوید این زندگی دیگر آخرش است یعنی چه؟ صدایی که دائم در گوشت نجوا کند که هیچچیز خوب نمیشود و تو به آخر خط رسیدی و همهچیز نابود شده است یعنی چه؟
خیلی خیلی خوب میدانم جایی که در زندگیات همهچیز در حال فروپاشی است، از آرزوهایت تا رؤیاهایت و دلخوشیهایت کجاست؟ من دقیقاً همانجا بودم.
مثل طناب داری که دور گردنت محکم بسته شده است، ولی خفهات نمیکند. ولی پاره هم نمیشود. نه میمیری و نه درست زندگی میکنی. چه آرزویی داری؟ ایکاش تمام شود.
میل به خودکشی و نیستی جایی مثل مور و ملخ به جان آدم میافتد که فکر کنیم بود و نبودمان دیگر فرقی ندارد. که به هیچ دردی نمیخوریم. که هیچ کاری از دستمان برنمیآید. که نباشیم بهتر است.
جایی که آنقدر درد داریم که فکر میکنیم مرگ، مانند ژلوفن، این دردها را ساکت میکند.
جایی که انگار هیچچیزی در اینجا مال ما نیست. هیچکسی به فکر ما نیست. هیچکجا، جای ما نیست.
جایی که بزرگترین اشکال کار، بودن است. جایی که میخواهیم نباشیم. دیگر، نباشیم.
به همهٔ اینها میگویند فکر خودکشی.
جایی که این افکار به سراغتان آمد. جایی که کمکم برایش برنامه چیدید و آنقدر در فکرتان قوت گرفت که برایش تاریخ و مکان معین کردید. فقط یک کار کنید. دربارهاش حرف بزنید. با هر کسی که فکر میکنید زندگی شما برایش مهم است. با هر کسی که فکر میکنید اگر نباشید دلتنگ شما میشود. بهترین مثال ممکن، خانواده است. فکر میکنید که خیلی سخت است این حجم از کلمات سنگین را در مقابل کسی به زبان بیاورید، برایش بنویسید. اگر برنامهای برای خودکشی مشخص کردید، آن را لو بدهید. اگر وسیلهای تهیه کردید، جایش را بگویید. حتی دربارهٔ جزئیات تصمیمتان حرف بزنید.
فارغ از اینکه حس میکنید شاید شنیده نشوید و فهمیده نشوید، دربارهاش حرف بزنید. شما صحبت نمیکنید که شنیده شوید. صحبت میکنید که به خودتان کمک کنید.
و حتماً در همان روز و نهایتاً یکی دو روز آینده، به یک روانپزشک مراجعه کنید. نمیتوانید تلفنی ویزیت شوید. نمیتوانید با پزشک بهصورت متنی گفتوگو کنید.
مهمترین نکته این است که تا زمانی که این فکر در سر شماست و تا موقعی که به روانپزشک مراجعه نکردهاید، تحت هیچ شرایطی تنها نباشید.
تحت هیچ شرایطی تنها نباشید.
تنهایی اسلحه را به دستتان میدهد و تشویقتان میکند طوری ماشه را بچکانید که کار تمام شود. از تنهایی دوری کنید.
حتی اگر بودن در اتاقتان به شما حس تنها بودن میدهد، یا در اتاق را باز بگذارید یا تا زمان مناسب کنار اعضای خانوادهتان باشید.
چیزی که دوست دارم بدانید این است که به ما دروغ گفتهاند. خودکشی به معنای رفتن به یک خواب آرام نیست. که فکر کنید اگر خودکشی کنید دردها تمام میشود. که فکر کنید با خودکشی شما راحت میشوید و همهٔ کسانی که شما را اذیت کردند در آتش عذاب وجدان میسوزند. که کسانی که ترکتان کردند، سر خود را با فریاد به دیوار میکوبند. که بعد مرگ عزیزتر میشوید. جاودانه میشوید. نه، ابداً نه. همهاش دروغ است.
ماجرای واقعی این است که با خودکشی نهتنها دردی از شما کم نمیشود، بلکه حجم بیشتری از این درد با شما به جهانی دیگر کوچ میکند. که اگر اینجا داریم درد میکشیم، که من هم تا زیر حنجره درگیرش بودم، در آنجا برای این حجم وسیع درد هیچ پایانی نیست.
که هیچ اتفاقی، هیچ دردی، هیچ رنج و شکستی، شایستگی این را ندارد که به زندگیمان دستدرازی کنیم.
که این زندگی هرچقدر هم که تلخ و تاریک و کدر باشد، همهٔ دارایی ما و بزرگترین امانتی است که داریم و این حق برای ما نیست که خودمان را به قتل برسانیم.
که شاید الآن همهچیز ویران شده است. که شاید الآن تماماً جراحت و خونریزی هستیم. که شاید فکر میکنیم هیچچیز بهتر نمیشود و امیدها مردهاند. ولی... ولی هنوز هم امیدی هست، چون خدایی هست.
که اگر فکر میکنیم نیست، هست. که خدا، با همهٔ عشق و قدرتش، هست. که شاید به چشم ما نیاید، ولی کنار ماست. دردهایمان را میبیند و محکم جای زخمهایمان را فشار میدهد که خونریزیاش تمام شود. که مرهم میگذارد رویشان. که هست تا درمانمان کند.
که چه فرقی میکند چه گناهی کردیم؟ چقدر زشت و بد و ناپسند بوده است. که اگر عالم و آدم نچنچ کنند، باز هم خدا دوستمان دارد. باز هم کنج آغوشش جایی برای ما باز میکند.
که خدایا، چه میدانی چقدر خستهام؟ چقدر تنهایم؟ چقدر درد دارم؟ ولی او میداند.
که خدایا، زمینت جای قشنگی برای رها کردن من نبود. ولی او رهایمان نکرده است.
که خدایا، من دیگر نمیتوانم. دیگر به انتهایش رسیدهام. دیگر در توانم نیست. ولی او میتواند و نجاتمان میدهد.
که این زندگی چقدر زورش زیاد است. آنقدر که ما را هر روز کتک بزند و خونین و مصدوم به گوشهای پرت کند. ولی خدا زورش بیشتر است.
که خدایا، همهٔ آرزوهایم بر باد رفت. زندگیات دارد دانهدانه رؤیاهایم را از من میگیرد و به دریا میاندازد. ولی خدا همهشان را جمع میکند و دوباره در مشتمان میریزد.
که هنوز امیدی هست، چون خدایی هست...
و در نهایت اگر بخواهم چیزی به خودمان بگویم، دیالوگ کاراکتر مورد علاقهام، شرلوک هلمز، را مینویسم:
ادامه دارد...
در ستایش افسردگی: بخش دوم، تشخیص افسردگی