
آدمها یکشبه اضافه وزن نمیگیرند و با مشکلات چاقی روبرو نمیشوند. امکان ندارد شب بخوابید و صبح بیدار شوید و بدن خودتان را جلوی آینه نشناسید. فقط توی داستانهای فانتزی و فیلمهای تخیلی میتوانیم شاهد چنین تغییراتی باشیم. همهچیز طی یک فرآیند اتفاق میافتد.
طبق آخرین گزارش در افتتاحیه هشتمین کنگره پیشگیری و درمان چاقی، بیش از 56 درصد جمعیت بالای 18 سال کشور شاخص توده بدنی بالای 30 دارند و این یعنی جمعیت زیادی با اضافه وزن و مشکلات چاقی دست و پنجه نرم میکنند.
به عنوان یکی از همین 56 درصد جمعیت، میخواهم دغدغهها و چالشهای اضافه وزن را در یکی از مجموعه مقالههای مجله سلامتی لیمومی با شما به اشتراک بگذارم. دردها و زخمهای مشترکی که شاید کمتر جایی به آن اشاره شده باشد.
اما قبل از آن دوست دارم با هم مرور کنیم که برای گذر از این بحران نیاز داریم که خودمان را بپذیریم و بدانیم تنها موجودات چاق روی کره زمین نیستیم. تنهایی قدم برداشتن، سخت و همراهی شیرینتر است.

شروع: اصلا چرا ما اضافه وزن داریم و با مشکلات چاقی دست و پنجه نرم میکنیم؟
دلایل چاقی و اضافه وزن زیادند. از تصمیم پدر و مادرمان برای تولد ما گرفته تا بزرگسالی، عوامل زیادی باعث چاقی میشوند. مثلا ممکن است:
1. ژن چاقی در خانواده ما وجود داشته باشد.
2. سبک غذایی ما از کودکی اشتباه بوده باشد.
3. سبک زندگی ما با غذاهای بیرون از خانه گره خورده باشد.
4. بارداری را تجربه کرده باشیم.
5. تحرک منظمی در طول زندگی نداشته باشیم.
6. شغلمان یکجا نشینی باشد.
7. ازدواج کرده باشیم.
8. اختلال روانی، اضطراب، افسردگی و استرس را تجربه کرده باشیم.
شما تا حالا پرخوری عصبی را تجربه کردهاید؟ معمولا این عادت از اوایل بزرگسالی ایجاد میشود و طبق گزارشی بین یک تا دو درصد مردم دنیا هر سال تجربهاش میکنند.
توی این مقاله راجع به عامل شماره 7، بیشتر حرف زدهایم.
چرا بعد از ازدواج چاق میشویم؟
همه این عوامل در طی فرآیندی عددهای ترازو را جابجا میکنند. تا اینکه روزی سراغ لباسهای توی کمدمان میرویم و برای پوشیدنشان آماده میشویم و مشکلات چاقی شروع میشوند. متوجه میشویم که دیگر توی لباسها جا نمیشویم و باید فکری اساسی کنیم.

اضافهوزن و چاقی شاید در اولین مواجهه بانمک و شیرین باشند. احتمالا شما کلیشه آدمهای چاق مهربانترند را شنیدهاید. نمیدانم چه کسی اولینبار به ذهنش رسیده است که برچسب مهربانها و گوگولیها را به چاقها بزند. زمانی توی خاطره تصویریام، مادربزرگهای چاق و کودکان تپل، دوستداشتنیتر بودند. اما به مرور زمان وقتی خودم چاقی و اضافه وزن را تجربه کردم، فهمیدم که همهچیز آنقدرها هم فانتزی و بانمک نیست.
ادامه؛ دغدغههای مشترک و مشکلات چاقی: از لباس خریدن بیزاریم
تصور آدمهای لاغر این است که چاقها خوب و خوش زندگی میکنند. هرچه دلشان میخواهد میخورند و مینوشند و از آن لذت میبرند. باید چاق باشید یا تجربه چاقی را داشته باشید که بدانید خوردن و آشامیدن خیلی هم دوستداشتنی نیست.
اگر هوس امتحانکردن مزهای را بکنید، نمیتوانید بر آن غلبه کنید و اگر امتحانش کنید، ساعتها درگیر عذاب وجدان هضم و دفع آن هستید. البته که تا وقتی مشکلات چاقی دستوپای کسی را نگیرد، نمیفهمد اوضاع چقدر سخت است. چرا سخت؟
چون سانتیمترها اهمیت دارند
آخر فصل میشود و برندهای بزرگ لباس حراج میگذارند. جمعه سیاه، حراج پایان فصل زمستان و … .
حراج لباس برای آدمهای با اضافه وزن جذاب نیست. چون سایزهای بزرگ آنقدر کم هستند که برای به دست آوردنشان باید بیشتر از توانت خرج کنی، بجنگی، بدویی، فرز باشی تا چیزی گیرت بیاید و در نهایت حس کنی گندهترین آدم توی جهانی!
البته که غیر از حراج فصلی هم این چالشها وجود دارند. تولیدکنندگان لباس برای سانتیمتر به سانتیمتر پارچههایشان برنامهریزی میکنند و وقتشان را برای ریسککردن روی سایزهای بالا هدر نمیدهند.
هرچقدر هم آمارهای جهانی و کشوری بگوید، جمعیت چاق در حال افزایش است، هرچقدر هم افراد تاثیرگذار و بلاگرهای موفق لباسهای پلاسسایز را تبلیغ کنند و روانشناسان از چاقیهراسی حرف بزنند، باز هم پیدا کردن لباسهای بزرگسایز کفش آهنین میخواهد.
در ضمن لباسهای سایز بزرگ تنوع زیادی ندارند و از ترند روز هم پیروی نمیکنند.

چون پرو لباس باید نفسگیر باشد
از دیگر دغدغههای مشترک مشکلات چاقی و لباس، اتاق پرو است. حتی اگر فروشندگان لباس با نگاه پر از قضاوتی بهمان نگویند که لباس اندازه سایزمان نیست، باز هم برای تهیه اتاق پروهای مناسب چاقها انرژی و هزینه کمی صرف میکنند. گاهی انقدر اتاق پرو تنگ است که عطای تعویض لباس را بر لقایش میبخشیم و همان اولی را تنمان میکنیم و از مغازه بیرون میآییم. نمیدانم تا کی قرار است آدمهای با اضافه وزن برای خرید لباس بترسند، اما امیدوارم دستاندرکاران تولید چشمشان را بیشتر باز کنند و پتانسیلش را جدی بگیرند. ناسلامتی ما 56درصدی هستیم!
سفر چرا؟ توی خانه خوش میگذرانیم
مهم نیست که سفر درون شهری باشد یا خارج از کشور. استفاده از وسایل نقلیه عمومی از دیگر مشکلات چاقی است که شاید کسی به آن توجه نداشته باشد. شاید بتوانیم توی تاکسی پول دو نفر را بپردازیم و در عوض جایمان را باز کنیم، اما بلیت هواپیما و قطار چنین امکانی ندارند.
صندلیهای اکونومیک هواپیماها برای آدمهای لاغر هم کوچک هستند چه برسد به آدمهایی با اضافه وزن. بعد از اینکه خودمان را توی صندلی جا کردیم هم باید درخواست اکستنشن کمربند بدهیم تا کمی امنیت جانمان را تضمین کنیم. توی قطار هم همینطور است.
معمولا صندلی فضاهای عمومی، کافهها و رستورانها برای چاقها مناسب نیستند و آنها را توی تنگنا میگذارند. به این صندلیها، ترس از سوار شدن به آسانسور و فعالشدن هشدار اضافه وزن و نگاههای آدمهای توی آسانسور برای پیاده شدن را هم اضافه کنید. سخت است. نه؟ پس سفر چرا؟

هموزنهایمان کجای کره خاکی سنگر گرفتهاند؟
میخواهیم اوضاع را عوض کنیم و تصمیم میگیریم با کمک ورزش، بدنی سالم و عضلههایی قوی داشته باشیم. لباس ورزشیمان را میخریم. قمقمهمان را پر از آب میکنیم. فیلههای مرغ بعد از باشگاه را آماده میکنیم و با اعتماد به نفس وارد باشگاه ورزشی میشویم.
توقع داریم که آدمهایی از جنس خودمان با اضافه وزنهای حتی بیشتر را توی باشگاه ببینیم و باهاشان درباره چالشها و مشکلات چاقی حرف بزنیم و ازشان انگیزه بگیریم و بازوهایمان را توی آینه باشگاه ببینیم و به خودمان بگوییم میسازمت ای بدن.
اما دریغ!

معلوم نیست همصنفیهایمان کجای این کره خاکی کمین گرفتهاند و دارند خوش میگذرانند که توی باشگاه پیدایشان نمیکنیم. باشگاههای ورزشی توسط لاغرها و خوشفرمها احاطه شده است و جایی برای چاقها ندارد.
شاید یکی دو جلسه اول را با انگیزه شروع کنیم اما معمولا بعد از چند جلسه با نگاه به بدنهای روی فرم همکلاسیها امیدمان را از دست میدهیم که دستمان کوتاه است و خرما بر نخیل.
بیماریها در کمین ما هستند
از دیگر مشکلات چاقی، این است که تمام وزن بدن روی پاهاست. سنگین قدم برمداریم، کبدمان چرب میشود، چربیها دور قلبمان را میگیرند، دیابت رخنه میکند و سلامتیمان را به خطر میاندازند. حتما شما هم تجربههایی حتی کم از کاهش وزن دارید. سبکی و رهایی قدمهایتان را هم به یاد دارید.
باید بپذیریم که چاقی با بیماریهای زیادی رابطه مستقیم دارد که نمیتوان ازشان چشمپوشی کرد. حتی برای مادر شدن هم باید وزن مناسبی داشته باشیم تا جنینمان در خطر نباشد.

به تعداد آدمهای روی کره زمین، دکتر تغذیه وجود دارد
میخواهیم لقمهای توی دهانمان بگذاریم که یکی از همکارمان میگوید، این نان چاق میکند. میخواهیم میوهای پوست بکنیم، یکی از اعضای خانواده میگوید این قند دارد. داریم قاشقهای برنجمان را میشماریم که دوستمان میگوید کمبود برنج باعث ریزش مویت میشود.
به اندازه آدمهای نگران روی کره زمین، رژیمها، دستورهای غذایی و ممنوعیات بهمان پیشنهاد میشود. همه یا از جایی شنیدهاند که چنین رژیمی خوب است یا خودشان بر حسب تجربه به خودشان لقب متخصص تغذیه دادهاند. آبدرمانی، چهل روز رژیم عسل، چهل روز پروتئین و …
خسته و کوفته بعد از گذر از یک روز سخت باید با طعنهها، دلسوزیها، تمسخرها و رژیمهای آدمهای دور و برمان سر و کله بزنیم و شب با نگرانی بیشتر بخوابیم. اگر توی این فاصله عصبی نشویم و توی اتاقمان یک تکه شکلات بزرگ نخوریم و حرصمان را توی شکممان خالی نکنیم.
چاره چیست؟
پایان؛ خودمان را دوست داشته باشیم و کار را به کاردانش بسپاریم
کاهش وزن، کاهش سایز و تناسب اندام با خودخوری و تحقیر اتفاق نمیافتد. بعد از شناخت مشکلات و تجربههای تلخ و گاهی شیرین، میفهمیم که راه درستی را انتخاب نکردهایم. پس باید کمی به عقب برگردیم و از اول شروع کنیم. خودمان را بپذیریم، از چاقی نترسیم و برای کاهش وزن اصولی قدم برداریم. هیچ چیز یک شبه اتفاق نمیافتد. ما یک شبه چاق نمیشویم که یک شبه لاغر شویم. با داشتن یک رژیم غذایی، همراهی متخصصان تغذیه، تداوم و استمرار و دوست داشتن خودمان، میتوانیم به تناسب اندام سلام کنیم.