
هشت ساله بودم عصر گرم تابستان بود.
آفتاب، بیرحمانه روی حیاط پهن شده بود و بزرگترها سرگرم همان گفتوگوهای همیشگی بودند؛ حرفهایی که اگر از اول تا آخرشان را هم گوش میدادی، چیزی به عمرت اضافه نمیشد!
کاسهای از آلوچههای سبز مقابلم گذاشتند برق پوستشان آنقدر وسوسهکننده بود که نمیشد به آنها بدبین بود.
یکی را برداشتم که گفتند: «بخور، خیلی خوشمزه است.»
کودک بودم؛ هنوز نمیدانستم دنیا، تلخترین چیزهایش را با لحنی شیرین تعارف میکند.
گاز اول را که زدم، دهانم انگار در خودش گره خورد.
زبانم خشک شد، گونههایم جمع شد و تمام صورتم چنان در هم رفت که گویی خودِ زندگی سیلی آرامی به صورتم زده باشد.
مزهاش فقط ترش نبود؛ چیزی از جنس پشیمانی داشت، انگار اشتباهی را میجویدم که هنوز مرتکب نشده بودم.
همان چند ثانیه کافی بود تا در ذهن کودکانهام حکمی صادر شود؛ آلوچه، دشمن است!
از آن روز، هر کس با لذت آلوچه میخورد، برایم موجود عجیبی بود؛ انگار از رنج کشیدن خودش لذت میبرد و هر کس آن به من تعارف میکرد، بیشباهت به کسی نبود که لبخند میزند و همزمان چاقویش را پشت کمر پنهان کرده است؟
سیزده سال از کنار آلوچهها گذشتم، بیآنکه حتی فرصتی برای دفاع به آنها بدهم؛ گناه همهشان این بود که شبیه اولین آلوچهای بودند که دیده بودم.
عجب عدالت مضحکی دارد ذهن انسان؛ یک نفر خطا میکند و تمام همقبیلههایش محکوم میشوند.
سالها بعد، دوباره یکی را به اصرار چشیدم؛ رسیده بود، شیرین بود، بیآزار بود.
آن روز فهمیدم تمام این سالها از آلوچه فرار نکرده بودم؛ از خاطرهای فرار میکردم که زیر زبانم مانده بود.
بعد با خودم فکر کردم؛ شاید بیشتر باورهای ما همینگونه به دنیا آمدهاند.
یک شکست، ما را از همه راهها میترساند.
یک خیانت، همه آدمها را متهم میکند.
یک تحقیر، تمام آرزوها را کوچک میکند.
ما معمولاً از حقیقت متنفر نیستیم؛ از اولین زخمی متنفر میشویم که حقیقت به ما زده است.
شاید بزرگترین فریب زندگی همین باشد؛ اینکه کودک درون ما، با یک تجربه، برای تمام عمر حکم صادر میکند و بزرگسال درونمان، سالها فقط آن حکم را اجرا میکند.
شاید به همین دلیل است که بسیاری از ما هرگز واقعیت زندگی نمیکنیم تنها خاطراتمان را زندگی میکنیم.
ما جهان را آنگونه که هست نمیبینیم، آنگونه میبینیم که نخستین بار ما را ترسانده است.
هر زخم، عینکی میشود بر چشم ما و از آن پس، همه چیز را به رنگ همان زخم تماشا میکنیم.
عجیبه زمان استخوان شکسته جوش میدهد اما گاهی از ترمیم یک برداشت اشتباه عاجز میماند.
سالها میگذرند، موها سپید میشوند، آدمها عوض میشوند، شهرها تغییر میکنند اما ذهن، هنوز در همان عصر داغ تابستان نشسته است؛ همان کودک، هنوز با صورتی جمعشده، آلوچهای نارس در دهان میجود و خیال میکند همه دنیا همین طعم دارد.
چه بسیار آدمهایی که تنها به جرم شباهت، محکوم شدهاند.
چه بسیار عشقهایی که تاوان خیانت دیگری را دادهاند.
چه بسیار دستهایی که پیش از آنکه فشرده شوند، پس زده شدهاند.
و چه بسیار راههایی که هرگز قدمی در آنها نگذاشتهایم، فقط چون یکبار در راهی دیگر زمین خوردهایم.
انسان، موجود عجیبی است؛ برای امید داشتن هزار دلیل میخواهد اما برای ناامید شدن، یک خاطره کافی است.
برای اعتماد کردن، سالها زمان لازم دارد اما یک لحظه کافی است تا همه چیز را ویران کند.
ما از درد، فقط رنجش به ارث نمیبریم قضاوتش هم به دوش میکشیم.
شاید اگر حافظه کمی مهربانتر بود، دنیا جای قابلتحملتری میشد اما حافظه مهربان نیست.
درد با دقت بایگانی میکند، تلخی جلا میدهد و هر از گاهی، بیهیچ دعوتی، آن را دوباره روی میز زندگی میگذارد؛ تازه، زنده و دستنخورده، گویی همین دیروز اتفاق افتاده است.
گاهی با خودم فکر میکنم، ما بزرگ نمیشویم؛ فقط یاد میگیریم چگونه از زخمهای قدیمیمان اسمهای محترمانهتری بسازیم.
به ترس میگوییم احتیاط، به فرار میگوییم تجربه، به بدبینی میگوییم شناخت آدمها و بعد با همین واژهها خودمان قانع میکنیم که حق با ماست.
اما حقیقت، بیاعتنا به همه این توجیهها، همانجا ایستاده است.
در هیئت آلوچهای رسیده.
منتظر است تا بالاخره بفهمیم همه میوهها طعم اولین میوه ندارند؛ همانطور که همه آدمها، همه عشقها، همه شکستها و همه فرداها، ادامه دیروز نیستند.
شاید سختترین کار زندگی همین باشد؛ اینکه جرئت کنیم یکبار دیگر گاز بزنیم، بیآنکه مزه نخستین تلخی از پیش زیر زبانمان احساس کرده باشیم.