یک دسته اسلاید در سازمان ما معروفه به نام «قهرمانبازی نمیخوایم» (no heroism) و زیاد بهش ارجاع میشه. خلاصهای رو اینجا میگم. قهرمانبازی یعنی «شخص» بخواد یک مشکل «سیستمی» رو با کار اضافه جبران کنه.
مثال ۱: یک صف ticket داریم که هر روز چرخشی یک نفر مسؤلشه و SLA پاسخ در ۲۴ ساعت، ولی شمار ticketهای دریافتی در روز بیش از اونه که بشه در یک روز کاری ۸ ساعته بهش رسید. قهرمان ما، روزهای ۱۲ ساعته کار میکنه تا SLA تیم حفظ بشه.
مثال ۲: تیم یک سرویس داره با SLAی برای ۹۹/۹۹٪ بالا بودن، ولی واقعا ۹۹/۹۹٪ نیست (ذات سیستم، مدهای خطا، فرایند انتشار، پایش، …). قهرمان ما هر روز گرافها رو چک میکنه، قناری (canary) ها رو دستی بررسی میکنه و جلوی اشتباه رو میگیره، سرورهای پرت (outlier) رو پیدا میکنه و restart میکنه، …
مثال ۳: تیم یک فرآیند پرتاب (launch) داره: پیروی از یک checklist، بررسی ظرفیت، فرستادن changelist، اجرای scriptها - یک فرایند دستی و متزلزل (flaky) و نیازمند نظارت. از طرفی فشار برای سرعت در فرایند پرتاب وجود داره. قهرمان ما روزهای ۱۲ ساعته یا آخر هفته کار میکنه تا پرتابها به موقع انجام بشن و تیم ما مانعی برای پرتابها نباشه.
الگو روشنه؟ شخص میخواد یک مشکل سیستمی رو جبران کنه.
ولی چرا بده؟ مگر قهرمانها بارها سرویسمون رو نجات ندادن؟ درسته، داشتن ظرفیت قهرمانی در تیم خوبه ولی به عنوان نقشهی ب، ولی نه چیزی که روش اتکا یا برنامهریزی میکنیم. اگر به یک SLA تعهد میدیم باید بتونیم بدون قهرمان حفظش کنیم.
آیا هر کار گِل و جبران کوتاهی سیستمی، قهرمانبازیه؟ نه. ولی قهرمانبازی عموما از جنس کار گِله.
آیا تلاش شب تا صبحِ افراد گوشبهزنگ (oncallها) روی خط پاسخ به حادثه قهرمانبازیه؟ نه، تعریفِ گوشبهزنگیه. ولی موندن روی خط پاسخ برای ۱۸ ساعت به جای تحویل به شیفت بعدی یا فراخوندن بقیه برای کمک و جایگیزینی، قهرمانبازیه. خطایی که خودم پیشتر میکردم.
چرا قهرمانبازی بده؟
نخست، برای خود سیستم بده: چون مشکلات سیستمی رو مخفی میکنه و مثلا هیچگاه یک گفتگوی واقعی دربارهی یکی SLA واقعگرایانه نخواهیم داشت، یا اهمیتی که باید رو به ناکارایی سیستم یا فرایندها، یا به راه حلهای طولانی مدت نخواهیم داد.
دوم، برای تیم بده. سنجه (سنگ ترازو) برای انتظاراتی که از دیگر افراد داریم چه از میزان کار و چه از جنس کار رو خراب میکنه.
سوم، برای خود شخص بده. هم خسته و هم در طولانیمدت سرخورده میشه و هم کارهای کم-اثر (از دید بیرونی) میکنه و به نفع آیندهی شغلیش مثلا ترفیع گرفتن نیست. این یادداشتِ پیشین دربارهی ارزیابی و ترفیع رو ببینید.
ولی جلوگیری از رشد قهرمانبازی هم آسون نیست. یک این که کار کمریسک و مطمئنه و وسوسهانگیز، مثلا برای افراد با سندروم ایمپاستر؛ بنده اضافه کنم: همچنین برای افراد با وسواس/OCD که در دنیای فنآوری اصلا کم نیستیم. دو این که پاداشِ کوتاهمدت داره مثلا همتیمیها تشویقت میکنن یا جایزه (peer bonus) میفرستن. «احساس» میشه کار مهمی بوده ولی خوب …
چهطور میشه جلوش رو گرفت؟ یک این که باید برای افراد بهویژه تازهکارها همین گفتهها رو توضیح داد و حتی تشویقشون کرد که اگر به حل این مشکلهای سیستمی علاقهمندن طرح راهحلهای درازمدت بدن. دو این که اگر قراره چیزی زمین بخوره بذاریم زمین بخوره. ترسناک به نظر میآد ولی در بیشتر مواقع چنین نیست. خیلی از قهرمانبازیها برای حفظ چیزهاییه که زمین خوردنشون اونقدر حیاتی نیست، به ویژه در درازمدت.