
پست سوم از بررسی شباهتهای آثار ادبی و نمایشی با جهان بیزینس و کسب و کار. این بار میرم سراغ نمایشنامهی «دشمن مردم» نوشتهی هنریک ایبسن.
داستان چیه:
دکتر استوکمان کشف میکنه که آب چشمههای آبگرم شهر که منبع درآمد و عامل جذب توریست هستن آلودهست. اولش شهردار (که برادرش هم هست) و بقیهی مسئولین با شور و شوق از یافتههاش استقبال میکنند. اما به محض اینکه میفهمند هزینههای رفع این مشکل خیلی سنگینه و برای مدتی سود حاصل از چشمهها کم خواهد شد، اون را ضد منافع اقتصادی شهر میدونند، اینه که موضعشون عوض میشه. اعتبار دکتر استوکمان را زیر سؤال میبرند، رسانهها و مردم را علیهش بسیج میکنند و آخر سر بهش برچسب «دشمن مردم» میزنند.
به نظرتون این قصه توی دنیای بیزینس آشنا نیست؟
خیلی وقتها تو سازمانها، کسی پیدا میشه که مثل دکتر استوکمان یه مشکل زیرساختی یا ساختاری را میبینه و دربارهی اون هشدار میده. اولش ممکنه حتی تشویق هم بشه. اما وقتی معلوم میشه که حل کردنش هزینه داره و سود کوتاهمدت را تهدید میکنه یا ثبات فعلی سازمان را بههم میریزه، ناگهان همهچیز تغییر میکنه. فرد هشداردهنده یا وادار به سکوت میشه، یا کنار گذاشته میشه، یا برچسب «منفیباف»، «دشمن فرهنگ سازمانی» و یا «سیاه نما» بهش میخوره. سازمان ترجیح میده شرایط ناهنجار را حفظ کنه تا اینکه ریسک تغییر را بپذیره.
این دقیقاً همون نقطهایه که سازمانها خودشون را از درون ضعیف میکنن. چون توان پذیرش مسئولیت روبرو شدن با واقعیت را ندارند، پس مشکل سرجاش میمونه؛ اما صدای کسی که مشکل را دیدهبود خاموش شده.
شما مواردی اینچنینی سراغ دارید؟ کسی که حقیقت را گفته اما محکوم شده و تاوان داده؟